วิกฤตคลื่นความร้อน กลายเป็น “ความปกติใหม่” “สเปน” เตรียมรับมือตั้งศูนย์หลบภัยด้านสภาพอากาศ

ศูนย์หลบภัยสภาพภูมิอากาศแห่งใหม่จะเป็นพื้นที่ให้ประชาชนทั่วประเทศใช้พักพิงและคลายร้อนในช่วงฤดูร้อนปีหน้า หลังรัฐบาลสเปนประชุมหารือเพื่อวางแผนรับมือกับความรุนแรงของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศโลก ผ่านมาตรการ 80 โครงการ ครอบคลุมทั้งเรื่องน้ำท่วม ไฟป่า คลื่นความร้อน และภัยพิบัติ รวมถึงข่าวปลอมด้านสภาพภูมิอากาศ 

ในปี 2025 สเปนเผชิญกับฤดูร้อนที่ร้อนที่สุดนับตั้งแต่มีการบันทึกข้อมูลเอาไว้ คลื่นความร้อนยาวนานติดต่อกัน 16 วัน ในเดือนสิงหาคม ทำให้อุณหภูมิหลายพื้นที่พุ่งสูงเกิน 45 องศาเซลเซียส เป็นเรื่องที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน 

ระหว่างปี 1961-2024 อุณหภูมิเฉลี่ยของสเปนเพิ่มขึ้นถึง 1.69 องศาเซลเซียส การเกิดคลื่นความร้อนยาวนานกำลังเป็น “ความปกติใหม่” ที่ไม่อาจหลีกเลี่ยงได้อีก และวิกฤตการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศเป็นต้นเหตุหลักที่ทำให้เกิดคลื่นความร้อนในทั่วโลก 

ศูนย์หลบภัยสภาพภูมิอากาศมีความสำคัญมากเป็นพิเศษในเขตเมือง เนื่องจากปรากฏการณ์ “เกาะความร้อนในเมือง” ทำให้อุณหภูมิสูงกว่าพื้นที่โดยรอบอย่างต่อเนื่อง เมืองที่มีอาคารหนาคอนกรีตหนาแน่นและพื้นถนนจำนวนมากจะดูดซับความร้อนเอาไว้ในช่วงเวลากลางวัน และคายความร้อนออกมาให้ตอนเย็น นี่จึงเป็นเหตุผลที่ทำให้อากาศยังคงร้อนจัดแม้ว่าพระอาทิตย์จะตกไปแล้วก็ตาม 

ในเมืองบาร์เซโลนา มีศูนย์หลบภัยสภาพภูมิอากาศกว่า 400 แห่ง กระจายอยู่ทั่วเมือง เช่นห้องสมุด พิพิธภัณฑ์ ศูนย์กีฬา และห้างสรรพสินค้า สถานที่เหล่านี้ถูกออกแบบมาเพื่อให้เป็นที่หลบภัยจากความร้อน มีที่นั่งพักผ่อน และมีบริการน้ำดื่ม โดยมุ่งเน้นช่วยเหลือกลุ่มเปราะบาง ผู้สูงอายุ เด็ก และผู้มีโรคประจำตัว 

ข้อมูลจากหน่วยเฝ้าระวังของสเปนระบุว่า ในปี 2015-2023 มีรายงานผู้เสียชีวิตที่มีสาเหตุจากความร้อนมากกว่า 21,700 คน ส่วนใหญ่เป็นผู้สูงอายุที่มีอายุมากกว่า 65 ปี และฤดูร้อนปีล่าสุดมีรายงานผู้เสียชีวิตจากความร้อนถึง 3,800 คน เพิ่มขึ้นกว่าร้อยละ 88 เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า