โลกร้อนติดสปีด! อุณหภูมิพุ่งเร็วจนน่าตกใจ

ภาวะโลกร้อนกำลังเร่งตัวเร็วกว่าที่เคยบันทึกไว้ งานวิจัยล่าสุดพบว่า ในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา โลกมีอุณหภูมิเพิ่มขึ้นเฉลี่ยราว 0.35 องศาเซลเซียสต่อทศวรรษ เกือบสองเท่าของอัตราการเพิ่มขึ้นในช่วงปี 1970–2015 ซึ่งอยู่ที่ไม่ถึง 0.2 องศาเซลเซียสต่อทศวรรษ

 นักวิจัยจากสถาบันวิจัยผลกระทบจากสภาพภูมิอากาศพอทสดัม หรือ PIK วิเคราะห์ข้อมูลอุณหภูมิจากฐานข้อมูลสำคัญ 5 แหล่ง ได้แก่ NASA, NOAA, HadCRUT, Berkeley Earth และ ERA5 ก่อนหักปัจจัยความผันผวนตามธรรมชาติ เช่น เอลนีโญ การปะทุของภูเขาไฟ และวัฏจักรพลังงานจากดวงอาทิตย์ออกจากข้อมูล

ผลการวิเคราะห์พบหลักฐานที่มีนัยสำคัญทางสถิติมากกว่า 98% ว่า อัตราการเพิ่มขึ้นของอุณหภูมิโลกเร่งตัวขึ้นตั้งแต่ราวปี 2015 และอัตราการอุ่นขึ้นในช่วงทศวรรษที่ผ่านมาเป็นระดับที่เร็วที่สุดนับตั้งแต่เริ่มมีการบันทึกอุณหภูมิด้วยเครื่องมือในปี 1880

นักวิทยาศาสตร์ระบุว่า การเร่งตัวของภาวะโลกร้อนเริ่มเห็นสัญญาณตั้งแต่ช่วงปี 2013–2014 และชัดเจนมากขึ้นหลังปี 2015 อย่างไรก็ตาม งานวิจัยยังไม่ได้ระบุสาเหตุเฉพาะเจาะจงว่าปัจจัยใดเป็นตัวขับเคลื่อนการเร่งตัวทั้งหมด โดยนักวิจัยชี้ว่าแบบจำลองภูมิอากาศสามารถแสดงช่วงเวลาที่อัตราการอุ่นขึ้นเร่งตัวได้เช่นกัน

ประเด็นที่น่ากังวลคือ หากอัตราการอุ่นขึ้นในช่วง 10 ปีที่ผ่านมายังคงดำเนินต่อไป โลกอาจ เกินระดับ 1.5 องศาเซลเซียสตามเป้าหมายความตกลงปารีสก่อนปี 2030 ซึ่งเป็นระดับที่นักวิทยาศาสตร์ให้ความสำคัญ เนื่องจากการเพิ่มขึ้นของอุณหภูมิทุกเศษส่วนขององศาสามารถเพิ่มความเสี่ยงต่อคลื่นความร้อน ฝนตกหนัก น้ำท่วม ภัยแล้ง และเหตุการณ์สภาพอากาศสุดขั้วอื่น ๆ

ขณะที่นักวิทยาศาสตร์จาก Berkeley Earth ซึ่งไม่ได้มีส่วนร่วมในการศึกษานี้ เห็นพ้องว่ามีหลักฐานเพิ่มขึ้นว่าอัตราการอุ่นขึ้นของโลกในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมาเร่งตัวขึ้น แต่ยังมีความไม่แน่นอนว่าการเพิ่มขึ้นดังกล่าวเกิดจากการปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่เพิ่มขึ้นทั้งหมด หรือมีส่วนมาจากความแปรปรวนตามธรรมชาติร่วมด้วย

อย่างไรก็ตาม นักวิจัยย้ำว่า ทิศทางในอนาคตยังขึ้นอยู่กับการกระทำของมนุษย์ โดยเฉพาะความเร็วในการลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์จากเชื้อเพลิงฟอสซิล หากสามารถลดการปล่อยได้เร็วและมากพอ ก็ยังมีโอกาสจำกัดระดับความร้อนในระยะยาวได้

งานวิจัยพบว่าโลกกำลังร้อนเร็วขึ้น โดยช่วง 10 ปีที่ผ่านมาอุณหภูมิเพิ่มเฉลี่ย 0.35 องศาเซลเซียสต่อทศวรรษ เกือบสองเท่าของอัตราในช่วงก่อนหน้า
หากแนวโน้มยังดำเนินต่อไป โลกอาจแตะระดับ 1.5 องศาเซลเซียสก่อนปี 2030 เพิ่มความเสี่ยงต่อสภาพอากาศสุดขั้ว นักวิทยาศาสตร์ชี้ว่า การลดการปล่อยคาร์บอนอย่างรวดเร็วยังคงเป็นปัจจัยสำคัญที่จะกำหนดว่าโลกจะร้อนขึ้นอีกมากเพียงใด