พบก้อนวัตถุน้ำแข็งหลัง “ดาวพลูโต” อาจเป็นดาวเคราะห์แคระดวงใหม่

วันพุธที่ 28 ตุลาคมที่ผ่านมา คณะนักวิทยาศาสตร์ใช้กล้องโทรทรรศน์ในประเทศชิลี ตรวจพบวัตถุน้ำแข็งที่โคจรอยู่ไกลเกินกว่าดาวพลูโตซึ่งเป็นดาวเคราะห์แคระ ที่อยู่บริเวณระบบสุริยะชั้นนอก และวัตถุน้ำแข็งที่เพิ่งค้นพบนี้ อาจได้รับการจัดอันดับให้เข้ามาอยู่ในรายชื่อดาวเคราะห์แคระที่มีอยู่เพียงไม่กี่ดวงในระบบสุริยะของเรา

2026 ED138

กลุ่มนักวิจัยระบุว่า วัตถุต้องสงสัยนี้มีชื่อว่า 2026 อีดี 138 (2026 ED138) คาดว่ามีเส้นผ่านศูนย์กลางระหว่าง 600 ถึง 1,500 กิโลเมตร และโคจรอยู่ห่างจากดวงอาทิตย์เป็นระยะทางประมาณ 46 เท่าของระยะห่างจากโลกถึงดวงอาทิตย์ เมื่อเปรียบเทียบกันแล้ว ดาวพลูโตโคจรอยู่ห่างจากดวงอาทิตย์โดยเฉลี่ยประมาณ 40 เท่าของระยะทางที่โลกโคจรอยู่

วัตถุดังกล่าวถูกค้นพบโดยใช้กล้องโทรทรรศน์อวกาศของหอดูดาวเวรา ซี. รูบิน (Vera C. Rubin Observatory) แห่งใหม่ ซึ่งตั้งอยู่บนยอดเขาเซร์โร ปาชอน (Cerro Pachón) ทางตอนกลางของชิลี กล้องโทรทรรศน์นี้เป็นโครงการริเริ่มร่วมกันระหว่างมูลนิธิวิทยาศาสตร์แห่งชาติสหรัฐฯ (NSF) และกระทรวงพลังงานสหรัฐฯ

ต้องมีการสำรวจเพิ่มเติมเพื่อยืนยันสถานะการเป็นดาวเคราะห์แคระ

หากได้รับการยืนยัน 2026 ED138 ให้เป็นดาวเคราะห์แคระ ดาวดวงนี้จะกลายเป็นดาวเคราะห์แคระดวงที่ 6 ที่รับรองโดยสหพันธ์ดาราศาสตร์สากล (IAU) ซึ่งเป็นองค์กรระดับโลกที่มีอำนาจในการจำแนกประเภทของวัตถุท้องฟ้า 

โดยดาวเคราะห์แคระ 5 ดวง ที่มีอยู่แล้วในปัจจุบัน ซึ่งประกอบด้วย ดาวพลูโต (Pluto), อีริส (Eris), เฮาเมอา (Haumea) และมาเกมาเก (Makemake) ซึ่งทั้งหมดนี้ โคจรอยู่นอกวงโคจรของดาวเนปจูนที่เป็นดาวเคราะห์วงนอกสุด ในขณะที่ดาวซีริส (Ceres) ตั้งอยู่ในแถบดาวเคราะห์น้อยหลัก ระหว่างดาวอังคารกับดาวพฤหัสบดี และหาก 2026 ED138 ได้ถูกจำแนกให้เป็นดาวเคราะห์แคระดวงใหม่ มันจะเป็นหนึ่งในดาวเคราะห์แคระที่มีขนาดใหญ่ที่สุด จากข้อมูลที่พบในปัจจุบัน

การพิจารณาในการเป็นดาวเคราะห์แคระ

ปัจจุบันยังคงมีข้อสงสัยเกี่ยวกับขนาดและองค์ประกอบของ 2026 ED138 เนื่องจากการจะได้รับพิจารณาให้เป็นดาวเคราะห์แคระได้นั้น วัตถุจะต้องมีมวลมากเพียงพอที่จะทำให้แรงโน้มถ่วงของตัวเองดึงดูดจนกลายเป็นทรงกลม ซึ่ง 2026 ED138 ดูเหมือนจะมีมวลเพียงพอสำหรับเงื่อนไขนั้น ทว่ายังต้องอาศัยการสำรวจเพิ่มเติม

ครั้งหนึ่งดาวพลูโต ซึ่งในปัจจุบันถูกนับเป็นดาวเคราะห์แคระ เคยถูกนับเป็นดาวเคราะห์ลำดับที่เก้าและอยู่วงนอกสุดของระบบสุริยะมาอย่างยาวนาน ก่อนจะถูกสหพันธ์ดาราศาสตร์สากลจัดประเภทใหม่ให้เป็นเพียงดาวเคราะห์แคระในปี 2006 เนื่องจากไม่ผ่านเกณฑ์นิยามของดาวเคราะห์อย่างเป็นทางการ โดยทั้งดาวพลูโตและผู้ท้าชิงตำแหน่งดาวเคราะห์แคระดวงใหม่นี้ ต่างอาศัยอยู่ในบริเวณที่หนาวเย็นจัดของระบบสุริยะ ซึ่งเต็มไปด้วยวัตถุน้ำแข็งหลากหลายชนิด