โลกร้อนทำน้ำทะเลอุ่นผิดปกติ กระทบระบบนิเวศเป็นลูกโซ่ บีบสัตว์ทะเลปรับตัวจนธรรมชาติเสียสมดุล

รายงานล่าสุดระบุว่า คลื่นความร้อนในมหาสมุทรกำลังส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อระบบนิเวศทางทะเล โดยเฉพาะพื้นที่ชายฝั่งของอ่าวซานฟรานซิสโก ของสหรัฐอเมริกา โดยอุณหภูมิของน้ำทะเลในมหาสมุทรแปซิฟิกเหนือได้พุ่งสูงขึ้นจนทำสถิติใหม่ และกำลังสร้างผลกระทบเป็นวงกว้างต่อสิ่งมีชีวิตใต้ทะเล ตั้งแต่แพลงก์ตอนขนาดเล็กไปจนถึงวาฬ ฉลาม และปลาดาว

มวลน้ำอุ่นขนาดใหญ่ในมหาสมุทรเป็นหนึ่งในคลื่นความร้อนทางทะเลที่ใหญ่ที่สุดเท่าที่เคยมีการบันทึกไว้ นักวิจัยระบุว่าสภาพน้ำที่อุ่นขึ้นผิดปกติทำให้แหล่งอาหารสำคัญของสัตว์ทะเลลดลงอย่างมีนัยสำคัญ ส่งผลกระทบโดยตรงต่อสัตว์นักล่าขนาดใหญ่ เช่น วาฬสีน้ำเงินและวาฬหลังค่อม ซึ่งต้องอพยพไปหาอาหารในพื้นที่อื่นแทน

นักนิเวศวิทยาทางทะเลได้สำรวจพื้นที่ทะเลลึกนอกชายฝั่งแคลิฟอร์เนียตอนเหนือและพบว่า จำนวนวาฬที่พบในพื้นที่ลดลงอย่างเห็นได้ชัด โดยระบุว่าในการสำรวจล่าสุดพบวาฬสีน้ำเงินเพียง 2 ตัว เทียบกับปีก่อนที่พบมากกว่า 40 ตัว ขณะที่วาฬหลังค่อมลดลงจากมากกว่า 170 ตัว เหลือเพียงประมาณ 50-60 ตัวเท่านั้น การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวมีความเชื่อมโยงกับการลดลงของแหล่งอาหารในบริเวณทะเลลึก ทำให้วาฬจำนวนหนึ่งต้องเคลื่อนตัวเข้าใกล้ชายฝั่งมากขึ้นเพื่อหาอาหารแทน

การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของสัตว์ทะเลเช่นนี้ไม่ใช่เรื่องใหม่ นักวิทยาศาสตร์เคยสังเกตเห็นรูปแบบเดียวกันในช่วงคลื่นความร้อนในทะเลครั้งก่อน ๆ และเตือนว่าการเคลื่อนย้ายถิ่นฐานของสัตว์ทะเลอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการปะทะกับกิจกรรมของมนุษย์ เช่น การชนกับเรือเดินสมุทร หรือการติดเครื่องมือประมง

การติดตามอุณหภูมิและสภาพมหาสมุทร ทำให้สามารถช่วยคาดการณ์ได้ว่าวาฬและสัตว์ทะเลจะเคลื่อนตัวไปอยู่บริเวณใด และช่วยลดความเสี่ยงจากการทับซ้อนระหว่างสัตว์ทะเลกับกิจกรรมของมนุษย์ เช่น การเดินเรือและการประมง 

นอกจากนี้ นักวิทยาศาสตร์ยังพบว่าคลื่นความร้อนในมหาสมุทรสามารถก่อให้เกิดผลกระทบเป็นลูกโซ่ในระบบนิเวศได้อย่างรุนแรง ตัวอย่างเช่น ในปี 2016 มีเกิดโรคระบาดที่ทำให้ประชากรปลาดาวลดลงอย่างมาก ส่งผลให้จำนวนเม่นทะเลเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ระบบนิเวศเสียสมดุลและกระทบห่วงโซ่อาหาร

ขณะเดียวกัน ยังพบการเปลี่ยนแปลงของสัตว์ทะเลชนิดอื่น เช่น ฉลามขาววัยอ่อนที่เริ่มปรากฏในพื้นที่ชายฝั่งทางเหนือมากกว่าปกติ รวมถึงโลมาที่เคลื่อนตัวไปยังพื้นที่ตอนเหนือ สะท้อนให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิน้ำทะเลที่ส่งผลต่อการกระจายตัวของสิ่งมีชีวิตในทะเลอย่างชัดเจน

แม้ว่าคลื่นความร้อนในมหาสมุทรจะไม่สามารถสังเกตการเปลี่ยนแปลง และมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า เนื่องจากอยู่ห่างไกล แต่กลับมีผลกระทบต่อระบบนิเวศ และยังมีอิทธิพลต่อสภาพอากาศบนบก เนื่องจากทำให้เกิดความชื้นมีผลต่อรูปแบบของฝนเปลี่ยนไปอีกด้วย