อากาศสะอาดกระตุ้นการทำงานของสมอง ทำให้คุณฉลาดขึ้น

อากาศที่เราหายใจเข้าไปทุกวันไม่ได้มีผลต่อปอดอย่างเดียว แต่ยังส่งผลต่อการทำงานของสมองอย่างไม่น่าเชื่อ มีงานวิจัยจำนวนมากที่ชี้ว่าการได้อยู่ท่ามกลางอากาศที่สะอาด ช่วยกระตุ้นการทำงานของสมองได้จริง ส่งผลให้ความคิดเฉียบคม มีประสิทธิภาพมากขึ้น แล้วคุณภาพอากาศทำงานกับสมองของเราอย่างไรบ้าง

วิทยาศาสตร์ของคุณภาพอากาศกับสุขภาพสมอง

มลพิษทางอากาศ ไม่ว่าจะจาก ฝุ่นละอองขนาดเล็กPM2.5 สารประกอบอินทรีย์ระเหยง่าย  และก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ สามารถส่งผลกระทบต่อการทำงานของสมองได้ 

งานศึกษาพบว่าการสัมผัสอากาศที่มีคุณภาพต่ำเป็นเวลานาน ส่งต่อสมอง เช่น

• การทำงานของสมองลดลง อากาศที่ปนเปื้อนเชื่อมโยงกับการตอบสนองที่ช้าลง ความจำถดถอย และความสามารถในการตัดสินใจที่ลดลง
• เกิดอาการสมองล้า หรือ Brain Fog  ระดับ CO2 ที่สูงและสารระคายเคืองในอากาศทำให้เกิดความเหนื่อยล้าทางจิตใจและโฟกัสได้ยาก
• สุขภาพเสียในระยะยาว การสัมผัสมลพิษเรื้อรังอาจเพิ่มความเสี่ยงของโรคทางระบบประสาท เช่น อัลไซเมอร์ และภาวะสมองเสื่อม

แต่การหายใจอากาศสะอาดกลับช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานและการเรียนรู้ ดังนี้

• สมาธิดีขึ้น อากาศสะอาดช่วยลดสิ่งรบกวนจากความไม่สบายตัวและปัญหาทางระบบหายใจ ทำให้สามารถจดจ่อกับงานได้นานขึ้น
• การตัดสินใจดีขึ้น การลดมลพิษช่วยให้คิดได้เฉียบคมและตอบสนองได้รวดเร็วขึ้น
• ระดับพลังงานดีขึ้น การกำจัดสารก่อระคายเคือง เช่น สารก่อภูมิแพ้และ VOCs ช่วยลดความเหนื่อยล้า ทำให้มีพลังตลอดวัน

เครื่องฟอกอากาศช่วยได้หรือไม่?

หากการออกนอกบ้าน ทำให้เราไม่มั่นใจว่าอากาศที่เราหายใจเข้าใจจะสะอาดแค่ไหน งานวิจัยล่าสุดบอกว่า การใช้เครื่องฟอกอากาศแบบ HEPA อาจช่วยได้ โดยจากงานวิจัยที่ให้กลุ่มตัวอย่างใช้เครื่องฟอกอากาศรุ่นนี้ภายในบ้านเป็นเวลา 1 เดือน พบว่า สามารถช่วยให้การทำงานของสมองในผู้ใหญ่ที่มีอายุ 40 ปีขึ้นไปดีขึ้นอย่างมีนัยยะสำคัญ

งานวิจัยนี้ตีพิมพ์ในวารสาร Scientific Reports อธิบายว่า เครื่องฟอกอากาศแบบ HEPA ที่ย่อมาจาก High Efficiency Particulate Air ช่วยกำจัดฝุ่นละอองขนาดเล็กออกจากอากาศ ซึ่งการสัมผัสฝุ่นละอองเหล่านี้มีความเชื่อมโยงกับโรคระบบทางเดินหายใจและหัวใจ รวมถึงโรคทางระบบประสาท เช่น อัลไซเมอร์ และพาร์กินสัน

เมื่อวิเคราะห์ดูคนสองกลุ่มที่อยู่ในพื้นที่เดียวกัน ต่างกันที่บ้านใช้และไม่ใช้เครื่องฟอกอากาศ ผลปรากฎว่า คะแนนแบบทดสอบด้านความยืดหยุ่นทางความคิดและการควบคุมการทำงานของสมองได้เร็วขึ้นเฉลี่ย 12 เปอร์เซนต์ หลังใช้เครื่องฟอกอากาศ HEPA

นักวิจัยบอกว่า แม้ตัวเลข 12 เปอร์เซนต์อาจไม่มากมาย และไม่ได้ชี้ว่ามีการเปลี่ยนแปลงที่ชัเจนทันที แต่ก็บ่งบอกว่า มีการชะลอการเสื่อมของสมอง ซึ่งถือเป็นสิ่งสำคัญต่อสุขภาพในระยะยาว เพราะหากสมองทำงานได้น้อยลงแค่เพียงเล็กน้อย ก็อาจเกี่ยวข้องกับความเสี่ยงต่อการเสียชีวิตที่สูงขึ้นได้