ฝูงพะยูน 27 ตัว กลับบ้านเกาะลิบง? ความหวังธรรมชาติฟื้น ท่ามกลางวิกฤตทะเลไทย

ภาพฝูงพะยูน 27 ตัว ปรากฏตัวแหวกว่ายอยู่ในทะเลบริเวณเกาะลิบง จังหวัดตรัง กลายเป็นภาพหาชมยากที่สร้างความประทับใจให้กับนักท่องเที่ยวและชาวบ้านในพื้นที่ โดยเฉพาะการพบพะยูนแม่–ลูก 1 คู่ ว่ายน้ำเคียงกัน ท่ามกลางฝูงพะยูนที่กำลังหากินตามธรรมชาติ

ภาพนี้ทำให้ผู้ประกอบการท้องถิ่นถึงกับตื้นตันใจ เพราะในช่วงหลายเดือนที่ผ่านมา แทบไม่พบพะยูน หรือพบเพียงครั้งละ 1–2 ตัวเท่านั้น

“ผมดีใจมาก ๆ ครับ... อย่างน้อยการที่พวกเราทุกคนช่วยกันดูแล และทำให้พะยูนกลับมาบ้านเรา มันเป็นอีกหนึ่งความภูมิใจของจังหวัดตรังครับ” 

อานนท์ กิ่งเกาะยาว  ผู้ประกอบการท่องเที่ยว จ.ตรัง เผยความรู้สึก เมื่อได้เห็นพะยูงฝูงใหญ่อีกครั้งในพื้นที่ทะเล ใกล้เกาะลิบง จ.ตรัง  

ภาพความหวังครั้งนี้ มีความหมายมากขึ้นเมื่อย้อนกลับไปดูวิกฤตที่เกาะลิบงต้องเผชิญ

เพราะในอดีต เกาะลิบงเคยได้รับการขนานนามว่าเป็น "เมืองหลวงของพะยูน" โดยเคยมีพะยูนรวมฝูงเกือบ 200 ตัว

แต่ตลอด 5 ปีที่ผ่านมา พื้นที่หญ้าทะเลซึ่งเป็นอาหารหลักของพะยูนลดลงมากกว่า 90% ส่งผลให้พะยูนต้องกระจายตัวออกไปหาแหล่งอาหารในพื้นที่อื่น

ข้อมูลสำรวจเมื่อเดือนสิงหาคมที่ผ่านมา พบพะยูนบริเวณเกาะลิบงเหลือเพียง 2 ตัวเท่านั้น

ขณะที่วิกฤตยังไม่ได้มีเพียงเรื่องอาหาร เพราะตลอด 5 ปีที่ผ่านมา มีรายงานพะยูนตายสะสมมากกว่า 200 ตัว โดยปี 2567 พบการตายสูงถึง 48 ตัว

ส่วนปี 2569 มีรายงานพะยูนตายแล้ว 11 ตัว และยังพบซากพะยูนบางตัวถูกตัดหัว ครีบ หรือหาง ซึ่งผู้เชี่ยวชาญตั้งข้อสังเกตว่าอาจเกี่ยวข้องกับความเชื่อเรื่องงาพะยูน

การพบพะยูน 27 ตัวในครั้งนี้ จึงเป็นภาพที่น่ายินดี แต่ยังไม่อาจยืนยันได้ว่าระบบนิเวศกลับมาสมบูรณ์แล้ว

เพราะสิ่งที่ต้องติดตามต่อไป คือการฟื้นตัวของหญ้าทะเล และการกลับมาหากินของพะยูนอย่างต่อเนื่อง

สุดท้ายแล้ว คำถามอาจไม่ใช่แค่...

ประเทศไทยเหลือพะยูนกี่ตัว?

แต่คือ...

ทะเลไทยวันนี้ ยังเหลือบ้านและแหล่งอาหารที่ปลอดภัย ให้พะยูนได้อยู่อาศัยอีกนานแค่ไหน?

เพราะการได้เห็นพะยูนกลับมา เป็นความหวัง

แต่การทำให้พวกมันมีบ้านให้อยู่ต่อไปได้ นั่นต่างหาก คือความสำเร็จของการอนุรักษ์