ผ่าตัดสมองขณะผู้ป่วยตื่นรู้สึกตัว ก้าวใหม่การแพทย์ไทย รพ.ชลบุรีทำสำเร็จครั้งแรก

การรักษาโรคทางสมองในปัจจุบันไม่ได้มุ่งเน้นเพียงการกำจัดรอยโรคหรือเนื้องอกให้หมดไปเท่านั้น แต่ยังให้ความสำคัญกับการรักษาคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยหลังการผ่าตัด โดยเฉพาะกรณีที่เนื้องอกอยู่ใกล้สมองส่วนสำคัญซึ่งควบคุมการเคลื่อนไหว การพูด และการรับรู้ หากเกิดความเสียหายระหว่างการรักษา อาจส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตในระยะยาวได้

ด้วยเหตุนี้ เทคโนโลยีการผ่าตัดสมองแบบ Awake Craniotomy หรือการผ่าตัดสมองขณะผู้ป่วยยังรู้สึกตัว จึงได้รับการนำมาใช้มากขึ้นในหลายประเทศ เพื่อช่วยให้แพทย์สามารถประเมินการทำงานของสมองได้แบบเรียลไทม์ระหว่างผ่าตัด ล่าสุด โรงพยาบาลชลบุรีสามารถดำเนินการผ่าตัดรูปแบบดังกล่าวได้สำเร็จเป็นครั้งแรก ถือเป็นอีกก้าวสำคัญของการพัฒนาศักยภาพด้านประสาทศัลยศาสตร์ในภูมิภาค

ผู้ป่วยวัย 19 ปี กับความท้าทายของการผ่าตัดสมอง

ผู้ป่วยชายอายุ 19 ปี มีประวัติอาการชักเกร็งต่อเนื่องนาน 6 ปี ก่อนเข้ารับการตรวจด้วยเครื่อง MRI และพบก้อนเนื้องอกในสมอง

ผลการวินิจฉัยพบว่า เนื้องอกอยู่บริเวณ Insular Lobe ซึ่งอยู่ติดกับ Internal Capsule หรือทางเดินเส้นประสาทที่ควบคุมการเคลื่อนไหวของร่างกาย อีกทั้งยังไม่สามารถแยกขอบเขตระหว่างเนื้องอกและเนื้อสมองปกติได้อย่างชัดเจน

ตำแหน่งดังกล่าวนับเป็นจุดที่มีความละเอียดอ่อนสูง เพราะหากการผ่าตัดลุกล้ำเข้าสู่สมองส่วนสำคัญ อาจส่งผลให้ผู้ป่วยเกิดภาวะอ่อนแรง หรือสูญเสียความสามารถในการเคลื่อนไหวบางส่วนได้

Awake Craniotomy ช่วยเพิ่มความแม่นยำในการรักษา

Awake Craniotomy เป็นเทคนิคการผ่าตัดสมองที่ให้ผู้ป่วยยังคงสามารถสื่อสารกับทีมแพทย์ได้ในช่วงสำคัญของการผ่าตัด

ระหว่างที่ศัลยแพทย์ค่อย ๆ นำเนื้องอกออก ทีมแพทย์จะทดสอบการตอบสนองของผู้ป่วยควบคู่กันไป ทั้งการพูด การขยับแขนขา และการทำงานของระบบประสาทด้านต่าง ๆ เพื่อประเมินว่าสมองส่วนใดกำลังได้รับผลกระทบ

ข้อมูลที่ได้แบบเรียลไทม์ช่วยให้แพทย์กำหนดขอบเขตการผ่าตัดได้อย่างแม่นยำมากขึ้น สามารถนำเนื้องอกออกได้ตามเป้าหมาย พร้อมลดความเสี่ยงต่อการกระทบสมองส่วนสำคัญ

ผ่าตัดสำเร็จ ไม่มีภาวะแทรกซ้อน

การผ่าตัดดำเนินการเมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม 2569 โดยมี นพ.อิสระ เบญจมินทร์ ประสาทศัลยแพทย์ และ พญ.สิรินภา บัวชุม วิสัญญีแพทย์ จากโรงพยาบาลชลบุรี ร่วมกับทีมผู้เชี่ยวชาญจากสถาบันประสาทวิทยา ได้แก่ นพ.ภวิชญ์ จิรวิศัลย์ ศัลยแพทย์ พญ.พิมพ์วรรณ สุขปลั่ง วิสัญญีแพทย์ และ นางสาวรุ่งนภา แพร่น่าน วิสัญญีพยาบาล

ผลการรักษาเป็นไปตามเป้าหมาย แพทย์สามารถนำเนื้องอกออกได้สำเร็จ ไม่พบภาวะแทรกซ้อนทางระบบประสาท และผู้ป่วยสามารถกลับไปใช้ชีวิตประจำวันได้ตามปกติ

ความสำเร็จครั้งนี้มีความหมายในเชิงการรักษาอย่างมาก เพราะช่วยลดความเสี่ยงต่อความพิการ ขณะเดียวกันยังรักษาความสามารถในการใช้ชีวิตของผู้ป่วยเอาไว้ได้

แห่งแรกในเขตสุขภาพที่ 6

นพ.นำพล แดนพิพัฒน์ ผู้อำนวยการโรงพยาบาลชลบุรี เปิดเผยว่า การผ่าตัดครั้งนี้ถือเป็นครั้งแรกของโรงพยาบาลชลบุรี และเป็นแห่งแรกในกลุ่มโรงพยาบาลสังกัดสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข เขตสุขภาพที่ 6 ที่สามารถดำเนินการผ่าตัดสมองแบบ Awake Craniotomy ได้สำเร็จ

ความสำเร็จดังกล่าวเกิดจากการทำงานร่วมกันของทีมสหสาขาวิชาชีพ การพัฒนาความรู้ทางการแพทย์อย่างต่อเนื่อง และความร่วมมือกับสถาบันประสาทวิทยา ซึ่งช่วยยกระดับการรักษาโรคสมองที่มีความซับซ้อนให้ประชาชนในภูมิภาคสามารถเข้าถึงบริการทางการแพทย์มาตรฐานสูงได้มากขึ้น

ทิศทางใหม่ของการรักษาโรคสมองในประเทศไทย

Awake Craniotomy เป็นหนึ่งในเทคนิคที่ได้รับการยอมรับในระดับสากลสำหรับการรักษาผู้ป่วยที่มีเนื้องอกหรือรอยโรคอยู่ใกล้สมองส่วนสำคัญ เนื่องจากช่วยให้แพทย์ประเมินการทำงานของสมองได้ตลอดกระบวนการผ่าตัด

กรณีของโรงพยาบาลชลบุรีแสดงให้เห็นถึงการพัฒนาศักยภาพของระบบสาธารณสุขไทยที่สามารถนำเทคโนโลยีทางการแพทย์ขั้นสูงมาประยุกต์ใช้ในโรงพยาบาลภูมิภาค เพิ่มโอกาสให้ประชาชนเข้าถึงการรักษาที่มีความแม่นยำ ปลอดภัย และช่วยรักษาคุณภาพชีวิตหลังการรักษาได้ดียิ่งขึ้น