อนาคต "โรคซึมเศร้า" อาจไม่ต้องพึ่งยา? เมื่องานวิจัยใหม่ค้นพบนวัตกรรม "คลื่นอัลตราซาวด์เจาะลึกสมอง"

นพ.เจษฎา ทองเถาว์ แพทย์เฉพาะทางสาขาจิตเวชศาสตร์ จิตแพทย์ประจำ รพ.พระศรีมหาโพธิ์ จ.อุบลราชธานี ได้โพสต์ข้อึความลงบนเฟซบุ๊ก "คลินิกสุขภาพจิตนายแพทย์เจษฎา" เกี่ยวกับ  "โรคซึมเศร้า" โดยระบุว่า 

งานวิจัยใหม่ อนาคตโรคซึมเศร้าอาจรักษาได้ โดยไม่ต้องกินยา

ถ้าวันหนึ่งผู้ป่วยโรคซึมเศร้ามีทางเลือกใหม่ในการรักษา ด้วยการใช้คลื่นเสียงส่งผ่านกะโหลกศีรษะเข้าไปปรับการทำงานของวงจรสมองส่วนลึกที่เกี่ยวข้องกับอารมณ์ โดยไม่ต้องผ่าตัดหรือฝังอุปกรณ์ใดๆ ทุกคนคิดว่ามันน่าสนใจไหม

เมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน 2026 เว็บไซต์ Psychology Today ได้นำเสนอบทความที่อ้างอิงวารสาร JAMA Psychiatry เกี่ยวกับเทคโนโลยีที่เรียกว่า Focused Ultrasound Neuromodulation ซึ่งใช้คลื่นอัลตราซาวนด์ความเข้มต่ำส่งไปยังสมองในตำแหน่งที่ต้องการ เพื่อปรับกิจกรรมของวงจรประสาท โดยมีจุดเด่นคือสามารถเข้าถึงสมองส่วนลึกได้โดยไม่ต้องผ่าตัด

แต่คำถามสำคัญคือ เราจะรู้ได้อย่างไรว่าควรปรับสมองตรงไหน? เพราะแม้ผู้ป่วยสองคนจะเป็นโรคซึมเศร้าเหมือนกัน แต่รูปแบบการทำงานของวงจรสมองอาจแตกต่างกันได้ นักวิจัยจึงกำลังพัฒนาเทคโนโลยีอีกชนิดหนึ่ง คือการทำแผนที่สมองเฉพาะบุคคลด้วย fMRI เพื่อช่วยระบุตำแหน่งที่อาจเหมาะสมกับการรักษาของแต่ละคน

หากนำเทคโนโลยีทั้งสองมาทำงานร่วมกันได้สำเร็จ ในอนาคตเราอาจสามารถเลือกวิธีรักษาให้เหมาะกับวงจรสมองของผู้ป่วยแต่ละรายมากขึ้น แทนที่จะพิจารณาเพียงชื่อโรคหรืออาการเหมือนที่ผ่านมา ซึ่งเป็นแนวคิดของ Precision Psychiatry หรือจิตเวชศาสตร์แบบแม่นยำเฉพาะบุคคล ครับ

อย่างไรก็ตาม เทคโนโลยีนี้ยังอยู่ในระยะวิจัย แม้ผลการศึกษาเบื้องต้นบางส่วนจะมีแนวโน้มที่ดี แต่ยังไม่มีหลักฐานเพียงพอที่จะยืนยันว่าใช้ทดแทนยาได้จริง หรือมีประสิทธิภาพและความปลอดภัยในระยะยาวครับ

สำหรับหมอ สิ่งที่น่าสนใจจึงไม่ใช่การที่ผู้ป่วยจะเลิกกินยาได้ทั้งหมด แต่เป็นความหวังว่าเราจะมีทางเลือกใหม่สำหรับผู้ที่รักษาด้วยวิธีเดิมแล้วอาการยังไม่ดีขึ้น เพราะอนาคตของจิตเวชศาสตร์อาจไม่ใช่การค้นหาวิธีรักษาที่ดีที่สุดสำหรับทุกคน แต่เป็น การค้นหาวิธีรักษาที่เหมาะสมที่สุดสำหรับคนแต่ละคน

นพ.เจษฎา ทองเถาว์ แพทย์เฉพาะทางสาขาจิตเวชศาสตร์ จิตแพทย์ประจำ รพ.พระศรีมหาโพธิ์ จ.อุบลราชธานี 

ข้อมูลจาก เพจ "คลินิกสุขภาพจิตนายแพทย์เจษฎา" ของ นพ.เจษฎา ทองเถาว์ แพทย์เฉพาะทางสาขาจิตเวชศาสตร์ จิตแพทย์ประจำ รพ.พระศรีมหาโพธิ์ จ.อุบลราชธานี 

https://www.facebook.com/D2JED/posts/pfbid02mkvDJNDPatCPVxiJZJUj4YVH577QrmRd8jKUpdH7CwzH32vgKJvT7EMWa8Qz4hTnl