เคยไหม? รู้สึก "อยากหลับแล้วไม่อยากตื่น" ไขคำตอบเบื้องหลัง "ความเหนื่อยล้าทางใจ" ที่หลายคนซ่อนไว้

เพจเฟซบุ๊ก  "หมอเปรมใส่ไข่ ความรู้สุขภาพจิตแบบง่ายๆ" ของ นพ.อภิชาญ แดงรุ่งโรจน์ (ว.63155)จิตแพทย์ รพ.สมิติเวช ศรีนครินทร์ ได้โพสต์คลิปวิดีโอให้ความรู้ ถึงคำถามเกี่ยวกับความรู้สึก "อยากหลับไปแล้วไม่อยากตื่น "  โดยระบุว่า

เคยไหม? ที่ตื่นนอนขึ้นมาแล้วมีความรู้สึกแวบหนึ่งในหัวว่า "ไม่อยากตื่นขึ้นมาเลย ไม่อยากมารับรู้อะไรบนโลกนี้อีกแล้ว" ความรู้สึกตื่นมาแล้วรู้สึกเหมือนชีวิตมีแต่ขาดทุน ไม่มีกำไรเลยแบบนี้ ในทางการแพทย์เราเรียกว่า Passive Death Wish หรือความปรารถนาที่จะหลับไปโดยไม่ตื่นขึ้นมาเฉยๆ ซึ่งอาจไม่ได้แปลว่าอยากทำร้ายตัวเองเสมอไป แต่มันคือสัญญาณเตือนจากจิตใจที่กำลังแบกรับความทุกข์เกินกว่าจะรับไหว วันนี้จะพาทุกคนมาทำความเข้าใจถึง 4 สาเหตุหลักเบื้องหลังอาการนี้

1. สถานการณ์ชีวิตที่กดดันและหาทางออกไม่เจอ

บางครั้งปัญหาชีวิตถาโถมเข้ามาอย่างหนักหน่วง เช่น การเลิกรากับคนรัก การตกงาน หรือปัญหาหนี้สิน เวลาตื่นนอนขึ้นมา สมองจะเริ่มคิดวนเวียนถึงปัญหาเดิมๆ ร้องไห้ และพยายามหาทางแก้ไขแต่ก็ยังมองไม่เห็นทางออกสักที เมื่อตื่นมาเจอความทุกข์ใจซ้ำๆ จึงทำให้เกิดความรู้สึกไม่อยากเผชิญหน้ากับมัน

แนวทาง: หากเป็นกรณีนี้ เมื่อสถานการณ์คลี่คลายหรือผ่านพ้นไปได้ อาการเหล่านี้มักจะดีขึ้นได้เองตามธรรมชาติ

2. ภาวะโรคทางจิตเวช (เช่น โรคซึมเศร้า)

ในผู้ป่วยโรคซึมเศร้า สมองมักจะมีอารมณ์เบื่อ เศร้า ท้อแท้ โทษตัวเอง และรู้สึกไร้ค่าอยู่ตลอดเวลา เวลาที่ความคิดเชิงลบวิ่งวนอยู่ในหัว อะไรเกิดขึ้นก็จะดึงกลับมาโทษตัวเองและรู้สึกว่าตัวเองทำได้ไม่ดีพอ นอกจากนี้ยังมีภาวะ "สิ้นยินดี" คือทำอะไรก็ไม่มีความสุขเลย ตื่นมามีแต่ความรู้สึกด้านลบ และความทุกข์ จึงทำให้มีความคิดว่าอยากจะหลับยาวๆ ไปเลยเพื่อหนีความรู้สึกเหล่านี้

3. ปมวัยเด็กที่ทำให้สมองไวต่อความเครียด

การเติบโตมาในสภาพแวดล้อมที่รู้สึกไม่ปลอดภัยในวัยเด็ก เช่น พ่อแม่ทะเลาะกันรุนแรง หรือมีเหตุการณ์ที่ทำให้หวาดผวา ส่งผลให้สมองพัฒนาความระแวดระวังภัยสูงกว่าปกติ เป็นคนวิตกกังวลได้ง่าย ช่วงวัยรุ่นหรือวัยทำงานตอนต้น ความ "คิดไวและรับรู้ไว" นี้อาจช่วยให้เราจัดการชีวิตได้ดี แต่พออายุเข้าสู่ช่วง 30–40 ปี ร่างกายเริ่มเสื่อมถอย มีอาการปวดเนื้อปวดตัว ปวดหัวไมเกรนเรื้อรัง เมื่อร่างกายทุกข์ทรมานร่วมกับนิสัยที่ต้องคอยระวังภัยตลอดเวลา กล้ามเนื้อเกร็งตัวไม่ผ่อนคลาย เมื่อพยายามแก้ปัญหาอาการปวดเหล่านี้เท่าไหร่ก็ไม่หาย จึงเกิดความท้อแท้ และอยากหลับไปโดยไม่ต้องตื่นมาทรมานอีก

4. ภาวะ "เดอะแบก" ที่สะสมมานาน

สำหรับใครที่เติบโตมาในบทบาทพี่คนโต หรือต้องรับภาระดูแลครอบครัวตั้งแต่เด็ก (เช่น พ่อแม่แยกทาง หรือแม่ป่วยเป็นซึมเศร้าจนเราต้องก้าวขึ้นมาดูแลน้องและรองรับอารมณ์ความรู้สึกของคนในบ้าน) เราจะคุ้นชินกับการแบกความคาดหวังและความรู้สึกของคนอื่นจนเป็นนิสัย

เมื่อเติบโตขึ้น ความฝันและความต้องการที่แท้จริงของตัวเองถูกกดทับไว้จนเราหลงลืมไปเลยว่า "จริงๆ แล้วเราต้องการอะไรกันแน่"

เราจะกลายเป็นคนที่ช่วยเหลือคนอื่นจนชินชา และจะรู้สึกผิดทันทีเมื่อไม่ได้ช่วย ทำให้ชีวิตเต็มไปด้วยความอึดอัดและแบกรับความทุกข์มหาศาล จนนำมาสู่คำถามว่าชีวิตนี้เราอยู่ไปเพื่ออะไร

ทางออกและการเยียวยา

อาการคิดว่าไม่อยากตื่นขึ้นมาเจอโลกในบางวัน อาจมีที่มาจากแผลใจในอดีต สถานการณ์ปัจจุบัน หรือภาวะสุขภาพจิตที่ต้องการการดูแลเป็นพิเศษ หากคุณหรือคนใกล้ตัวกำลังเผชิญกับความรู้สึกเหล่านี้อยู่ การตระหนักรู้ว่าต้นตอมาจากไหนคือจุดเริ่มต้นที่ดี

หากรู้สึกว่าแบกรับไม่ไหว การปรึกษาจิตแพทย์เพื่อรับคำแนะนำที่ถูกต้องและปลอดภัย ถือเป็นอีกหนึ่งวิธีโอบกอดตัวเองที่ดีที่สุด

นพ.อภิชาญ แดงรุ่งโรจน์ (ว.63155)จิตแพทย์ รพ.สมิติเวช ศรีนครินทร์

ข้อมูลจาก เพจเฟซบุ๊ก  "หมอเปรมใส่ไข่ ความรู้สุขภาพจิตแบบง่ายๆ" ของ นพ.อภิชาญ แดงรุ่งโรจน์ (ว.63155)จิตแพทย์ รพ.สมิติเวช ศรีนครินทร์

https://www.facebook.com/reel/1442989127211328