ชิ้นส่วน SpaceX พุ่งชนดวงจันทร์ ยานดานูริเกาหลีใต้เผยภาพหลุมใหม่

วันพุธที่ 5 สิงหาคมที่ผ่านมา ยานสำรวจดวงจันทร์ลำแรกของประเทศเกาหลีใต้ ดานูริ (Danuri) หรือที่รู้จักในชื่อ Korea Pathfinder Lunar Orbiter ประสบความสำเร็จในการบันทึกภาพหลุมอุกกาบาตใหม่ที่เกิดจากการพุ่งชนของชิ้นส่วนจรวด Falcon 9 ของบริษัท SpaceX ที่พุ่งเข้าชนพื้นผิวดวงจันทร์อย่างรุนแรง 

โดยสถาบันวิจัยการบินและอวกาศเกาหลี (KARI) ได้เผยแพร่ภาพถ่ายเปรียบเทียบพื้นที่ก่อนและหลังการพุ่งชนผ่านแพลตฟอร์มเอ็กซ์ (X) โดยระบุว่า ยานดานูริได้เริ่มปฏิบัติการเฝ้าสังเกตการณ์ล่วงหน้าประมาณ 30 นาที ก่อนเวลาปะทะ และโคจรผ่านจุดเกิดเหตุหลายครั้งเพื่อเก็บภาพรวมทั้งหมด 8 เซสชัน 

ซึ่งข้อมูลที่ได้ช่วยให้นักวิทยาศาสตร์สามารถยืนยันการเปลี่ยนแปลงทางภูมิประเทศบริเวณรอบจุดปะทะ และร่องรอยการกระจายตัวของเศษวัตถุที่พุ่งกระจายออกมาจากการชนได้อย่างชัดเจน

สำหรับชิ้นส่วนที่สร้างความเสียหายในครั้งนี้ คือ จรวดขั้นบน (Upper stage) ของจรวด Falcon 9 ซึ่งถูกยิงขึ้นสู่อวกาศตั้งแต่วันที่ 15 มกราคม ปี 2025 ในภารกิจนำส่งยานลงจอดดวงจันทร์ของภาคเอกชน 2 ลำ ได้แก่ ยาน Blue Ghost ของบริษัท Firefly Aerospace ซึ่งลงจอดสำเร็จเมื่อวันที่ 2 มีนาคม ปีเดียวกัน ส่วนยาน Resilience ของบริษัท ispace ได้พยายามลงจอดแต่ประสบอุบัติเหตุตกเสียก่อน

ในขณะที่จรวดขั้นแรก (First stage) สามารถบินกลับมาลงจอดบนโลกเพื่อนำกลับมาใช้ใหม่ได้ตามปกติ แต่ตัวจรวดขั้นบนนั้นใช้เชื้อเพลิงเกือบทั้งหมดในการผลักดันยานลงจอดไปยังวงโคจรข้ามดวงจันทร์ ทำให้ชิ้นส่วนที่มีน้ำหนักกว่า 8,800 ปอนด์ ประมาณ 4,000 กิโลกรัม นี้ ค้างอยู่ในวงโคจรรอบโลกอย่างไร้ทิศทาง จนกระทั่งแรงดึงดูดและกิจกรรมของดวงอาทิตย์ได้ผลักดันให้มันเข้าสู่เส้นทางพุ่งชนดวงจันทร์ในที่สุด

ความเร็วระดับมหาศาลและร่องรอยประวัติศาสตร์ใหม่ 

โดยจากการคำนวณของนักวิทยาศาสตร์ คาดว่าชิ้นส่วนจรวดนี้พุ่งชนดวงจันทร์ด้วยความเร็วสูงถึง 5,400 ไมล์ต่อชั่วโมง หรือประมาณ 8,690 กิโลเมตรต่อชั่วโมง และแรงปะทะทำให้เกิดหลุมอุกกาบาตกว้างประมาณ 89 ฟุต หรือประมาณ 27 เมตร บนพื้นผิวดวงจันทร์ ซึ่งข้อมูลภาพถ่ายจากยานดานูริจะถูกนำไปใช้อ้างอิงและตรวจสอบความแม่นยำของแบบจำลองเหล่านี้

นอกจากนี้ ทีมนักดาราศาสตร์จากสถาบันฟิสิกส์ดาราศาสตร์แห่งอันดาลูเซีย (Instituto de Astrofísica de Andalucía) ในประเทศสเปน ยังระบุว่าพวกเขาสามารถบันทึกภาพวิดีโอขณะที่เศษวัตถุกระจายพวยพุ่งขึ้นจากพื้นผิวดวงจันทร์ในช่วงเวลาที่เกิดการชนได้อีกด้วย

สถาบันวิจัยการบินและอวกาศเกาหลี (KARI) เปิดเผยว่า ข้อมูลสังเกตการณ์ที่ได้จากยานดานูริจะนำไปเชื่อมโยงกับข้อมูลการทำงานในอนาคตของยาน Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO) ของนาซาเพื่อนำไปใช้ประโยชน์ในโครงการวิจัยร่วมกันระดับนานาชาติต่อไป

จรวด Falcon 9 ท่อนนี้ไม่ใช่ขยะอวกาศชิ้นแรกที่พุ่งชนดวงจันทร์ โดยในอดีตเคยมีกรณีชิ้นส่วนจรวดขั้นที่ 3 ของจรวด Long March 3C ของประเทศจีนพุ่งชนดวงจันทร์เมื่อวันที่ 4 มีนาคม ปี  2022 และชิ้นส่วนจรวด Saturn V ของ NASA ก็เคยพุ่งชนเพื่อสร้างหลุมอุกกาบาตทดลองในระหว่างภารกิจ Apollo เช่นเดียวกัน

สำหรับยานดานูริ ของเกาหลีใต้ ถือเป็นยานสำรวจดวงจันทร์ลำแรกของเกาหลีใต้ที่ส่งขึ้นสู่อวกาศเมื่อวันที่ 4 สิงหาคม ปี 2022 และเริ่มโคจรรอบดวงจันทร์ในอีก 4 เดือนต่อมา ตัวยานติดตั้งอุปกรณ์ทางวิทยาศาสตร์ 6 ชิ้น ซึ่งหนึ่งในนั้นคือกล้อง ShadowCam ของนาซาที่ใช้ค้นหาร่องรอยของน้ำแข็งในหลุมลึกที่มืดมิดถาวรบริเวณขั้วดวงจันทร์