วิกฤตฮอร์มุซ! อิหร่านส่งสัญญาณปิดช่องแคบ ดันน้ำมันพุ่ง 120 ดอลลาร์

สถานการณ์ความขัดแย้งในตะวันออกกลาง ณ วันที่ 1 มีนาคม 2569 ทวีความตึงเครียดถึงขีดสุด หลังกองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิหร่าน (IRGC) ส่งสัญญาณวิทยุ VHF แจ้งเตือนเรือพาณิชย์ทุกลำว่า “ไม่อนุญาตให้ผ่าน” บริเวณช่องแคบฮอร์มุซ (Strait of Hormuz) เพื่อตอบโต้กรณีสหรัฐฯ และอิสราเอลโจมตีเป้าหมายในอิหร่านก่อนหน้านี้

แม้จะยังไม่มีการประกาศปิดน่านน้ำอย่างเป็นทางการตามกฎหมายระหว่างประเทศ แต่ในทางปฏิบัติได้สร้างแรงสั่นสะเทือนต่อความเชื่อมั่นอย่างรุนแรง บริษัทเดินเรือและผู้ค้าพลังงานรายใหญ่เริ่มสั่งชะลอการเดินเรือหรือเปลี่ยนเส้นทางทันที ส่งผลให้เรือบรรทุกน้ำมันและก๊าซจำนวนมากต้องจอดลอยลำรอสถานการณ์บริเวณเมืองฟูไจราห์และปากช่องแคบ ทำให้การซัพพลายพลังงานจากอ่าวเปอร์เซียเข้าสู่ภาวะชะงักงัน

ทำไม “ช่องแคบฮอร์มุซ” คือเส้นเลือดใหญ่ของโลก

ด้วยสภาพภูมิศาสตร์ที่เป็นทางน้ำแคบเพียง 33 กิโลเมตร เชื่อมอ่าวเปอร์เซียสู่ทะเลอาหรับ แต่ฮอร์มุซกลับแบกรับภาระการขนส่งน้ำมันและปิโตรเลียมเฉลี่ยถึง 20 ล้านบาร์เรลต่อวัน หรือคิดเป็น 1 ใน 4 ของการค้าพลังงานทางเรือทั่วโลก

นอกจากน้ำมันแล้ว ก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) กว่า 20% ของโลกโดยเฉพาะจากกาตาร์ ต้องอาศัยเส้นทางนี้เป็นหลัก ซึ่งกว่า 80% ของปริมาณดังกล่าวมีจุดหมายปลายทางอยู่ที่ "ตลาดเอเชีย" ทำให้ภูมิภาคนี้กลายเป็นผู้รับความเสี่ยงรายใหญ่ที่สุด

ผลกระทบเศรษฐกิจ ราคาน้ำมันเสี่ยงทะลุ 120 ดอลลาร์

นักวิเคราะห์ประเมินว่าหากสถานการณ์ยืดเยื้อ ราคาน้ำมันดิบมีโอกาสกระโดดจากระดับ 70 ดอลลาร์ ขึ้นไปแตะ 100-120 ดอลลาร์ต่อบาร์เรลในระยะเวลาอันสั้น เนื่องจากต้นทุนเบี้ยประกันภัยทางทะเลพุ่งสูงขึ้นและภาวะอุปทานขาดแคลน

สำหรับผลกระทบที่จะตามมาคือ "ภาวะเงินเฟ้อรอบใหม่" ที่จะถูกส่งผ่านไปยังภาคการขนส่ง อุตสาหกรรมการผลิต และค่าไฟฟ้าทั่วโลก ซึ่งอาจฉุดให้เศรษฐกิจโลกเข้าสู่ภาวะถดถอยหากวิกฤตนี้ลากยาวเกินกว่า 1-3 เดือน

เอเชียและไทยในวงล้อมวิกฤต

จีน อินเดีย ญี่ปุ่น และเกาหลีใต้ คือกลุ่มประเทศที่พึ่งพาพลังงานจากเส้นทางนี้สูงที่สุด สำหรับประเทศไทยแม้จะไม่ได้รับผลกระทบด้านปริมาณโดยตรง แต่จะเผชิญแรงกดดันมหาศาลจากราคาน้ำมันหน้าโรงกลั่นและค่าขนส่งที่ปรับตัวสูงขึ้นอย่างเลี่ยงไม่ได้ ขณะที่ตลาดการเงินโลกเริ่มเห็นสัญญาณการโยกย้ายเงินทุนเข้าสู่สินทรัพย์ปลอดภัยอย่างทองคำและดอลลาร์สหรัฐอย่างต่อเนื่อง