ภาวะหัวใจหยุดเต้นเฉียบพลัน ภัยเงียบกะทันหันที่ทุกคนต้องระวัง สุขภาพดีก็เป็นได้

นายแพทย์ธนินทร์ เวชชาภินันท์ รองอธิบดีกรมการแพทย์ กล่าวว่า ภาวะหัวใจหยุดเต้นเฉียบพลันเกิดขึ้นได้กับทุกคน ทุกเพศ และทุกช่วงวัย มักเกิดแบบกะทันหันโดยไม่มีสัญญาณเตือนล่วงหน้า แม้จะเป็นผู้ที่ออกกำลังกายสม่ำเสมอ ร่างกายแข็งแรง หรือไม่มีโรคประจำตัวก็อาจเผชิญภาวะนี้ได้บ่อยครั้งมักเกิดขึ้นกะทันหันขณะนอนหลับ ซึ่งสาเหตุหลักมาจากความผิดปกติของระบบไฟฟ้าหัวใจที่ส่งผลให้หัวใจเต้นผิดจังหวะขั้นรุนแรงจนหยุดเต้นเฉียบพลัน ร่วมกับความผิดปกติของระบบทางเดินหายใจขณะหลับ 

นายแพทย์วิพัชร พันธวิมล อายุรแพทย์โรคหัวใจ อนุสาขาสรีระไฟฟ้าหัวใจ เเพทย์ประจำ Premium Clinic สถาบันโรคทรวงอก ระบุว่าภาวะการเสียชีวิตเฉียบพลันในกลุ่มคนอายุน้อยที่เป็นขณะนอนหลับ 

สาเหตุเกิดมาจากภาวะหัวใจห้องล่างเต้นผิดจังหวะรุนแรงแบบฉับพลันขณะหลับทำให้หัวใจไม่สามารถบีบเลือดออกไปเลี้ยงอวัยวะสำคัญได้ตามปกติจนนำไปสูการเสียชีวิตฉับพลัน สาเหตุที่ทำให้เกิดภาวะหัวใจห้องล่างเต้นผิดจังหวะรุนแรงเกิดจากสองสาเหตุหลักได้แก่ โรคพันธุกรรมไฟฟ้าหัวใจบางชนิด และ โรคนอนกรนชนิดที่มีการอุดกั้นทางเดินหายใจขณะหลับแบบรุนแรง

โรคพันธุกรรมไฟฟ้าหัวใจที่ทำให้เกิดภาวะหัวใจห้องล่างเต้นผิดจังหวะรุนแรงขณะนอนหลับมีไม่กี่โรคที่พบบ่อยที่สุดคือ Brugada Syndrome ซึ่งเป็นหนึ่งในกลุ่มโรคไหลตาย Long QT Syndrome ชนิดที่สามหรือ LQT3 และ Catecholaminergic Polymorphic Ventricular Tachycardia (CPVT) ซึ่งโดยปกติมักเกิดภาวะหัวใจห้องล่างเต้นผิดจังหวะรุนแรงในขณะออกกำลังสัมพันธ์กับระดับ Catecholamine 

แต่มีรายงานที่เกิดการเสียชีวิตในขณะหลับได้เช่นเดียวกัน เชื่อว่ากลไกเกิดจากการทำงานผิดปกติของระบบประสาทอัตโนมัติที่ทำให้มีระดับ Catecholamine สูงขณะหลับ

โรคนอนกรนชนิดที่มีการอุดกั้นทางเดินหายใจขณะหลับแบบรุนแรง ทำให้ระดับออกซิเจนในเลือดต่ำขณะหลับประกอบกับการที่ผู้ป่วยมีความเครียดหรือพักผ่อนไม่เพียงพอสามารถชักนำให้เกิดภาวะหัวใจห้องล่างเต้นผิดจังหวะรุนแรงนำไปสู่การเสียชีวิตขณะหลับได้เช่นเดียวกัน

จึงขอแนะนำกลุ่มเสี่ยงที่ต้องระวัง และให้สังเกตสัญญาณเตือน ดังนี้ 

1. ประวัติครอบครัวมีญาติสายตรง เคยเสียชีวิตฉับพลันโดยไม่ทราบสาเหตุตั้งแต่อายุน้อย 
2. อาการขณะนอนหลับ เช่น นอนกรนเสียงดังเป็นประจำ สะดุ้งตื่น หรือคนรอบข้างสังเกตเห็นว่ามีการหยุดหายใจ 
3. อาการระหว่างวัน มักง่วงนอนผิดปกติในช่วงกลางวัน อ่อนเพลีย หรือต้องหาวบ่อยๆ ทั้งที่นอนพักเพียงพอ 

หากสงสัยว่ามีความเสี่ยง หรืออาการเบื้องต้นผู้ป่วยไม่ควรปล่อยไว้ ควรเข้าพบแพทย์เฉพาะทางเพื่อตรวจวินิจฉัยและแนวทางรักษา หากเป็นกลุ่มเสี่ยง ควรพบแพทย์เพื่อทำการซักประวัติอย่างละเอียด ตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (EKG 12 Lead) ตรวจทดสอบหัวใจด้วยการวิ่งสายพาน 

หากมีอาการนอนกรนรุนแรงหรือหยุดหายใจขณะหลับ อาจพิจารณาเข้ารับการตรวจ Sleep Test เพื่อประเมินความรุนแรง การปรับพฤติกรรม หลีกเลี่ยงการอดนอน การดื่มแอลกอฮอล์จัด ลดความเครียด ออกกำลังกายสม่ำเสมอ หากพบสัญญาณเตือนหรือคนใกล้ชิดมีอาการเข้าข่ายกลุ่มเสี่ยง แนะนำให้มาพบแพทย์เพื่อทำการตรวจวินิจฉัยดังกล่าวข้างต้น