ผลเจาะเลือดบอกโรคทางสมองได้ นวัตกรรมใหม่ช่วยผู้ป่วยไม่ต้องผ่าตัด เข้าเครื่องสแกนแพง

ที่ผ่านมาการตรวจวินิจฉัยโรคทางสมอง มีความซับซ้อนและค่าใช้จ่ายสูง อาจทำให้การเข้าถึงการรักษาไม่มีประสิทธิภาพเท่าที่ควร นักวิจัยจึงพยายามค้นหาวิธีใหม่ๆ เพื่อให้การตรวจโรคทางสมองทำได้ง่ายขึ้น และดูเหมือนว่าพวกเขาจะเข้าใกล้ความสำเร็จนี้แล้ว

นักวิจัยศึกษา เทคโนโลยีทางการแพทย์ที่มีชื่อว่า Released Markers of Activity หรือ RMA ซึ่งเป็นโปรตีนที่ถูกออกแบบให้สามารถผ่านกำแพงเลือดสมองและคงอยู่ในกระแสเลือดได้นานหลายชั่วโมง ซึ่งมีประสิทธิภาพมากพอในการที่แพทย์จะสามารถนำมาเป็นหนึ่งในเครื่องมือวิเคาะห์โรคทางสมอง โดยไม่ต้องอาศัยการผ่าตัด หรือ การเข้าเครื่องสแกนสมองอย่างที่ผ่านๆ มา

ความก้าวหน้าทางการแพทย์นี้รายงานในวารสาร Neuron และเป็นผลงานของนักชีววิศวกรรมจากมหาวิทยาลัยไรซ์ เจอร์ซี ซาบลอฟสกี และทีมวิจัยในห้องทดลองของวินเซนต์ คอสตา ที่มหาวิทยาลัยเอมอรี จากการทดสอบใช้เทคโนโลยีนี้กับสัตว์ พบว่า สามารถทำงานในลิงได้ดีพอ ๆ กับที่เคยทำได้ในหนูทดลอง โดยสามารถติดตามเซลล์ประสาทละเอียดถึงหลักสิบถึงหลักร้อยเซลล์ในแต่ละครั้ง ซึ่งเป็นระดับความแม่นยำที่เทคนิคการถ่ายภาพหรือการติดตามใดในปัจจุบันยังไม่สามารถทำได้

นอกจากความแม่นยำแล้ว เทคโนโลยี RMA ยังมีความยืดหยุ่นและสามารถปรับใช้ได้หลากหลาย นักวิจัยสามารถออกแบบตัวบ่งชี้ในซีรั่มชนิดต่าง ๆ เพื่อใช้ติดตามยีนหลายตัวในสมองหลายบริเวณได้

ซาบลอฟสกีอธิบายว่าการตรวจจับโปรตีนสามารถทำแบบหลายตัวพร้อมกันได้ ในอนาคตอาจตรวจพบตัวบ่งชี้สังเคราะห์จำนวนมากในตัวอย่างเดียว ซึ่งจากการติดตามการแสดงออกของยีนในสมองที่ยังมีชีวิตและยังคงสภาพสมบูรณ์ อาจช่วยเปิดเผยข้อมูลสำคัญเกี่ยวกับการทำงานของเซลล์ กระบวนการคิดที่ซับซ้อน และวิธีที่โรคทางระบบประสาทเริ่มต้นและพัฒนา 

เมื่อสามารถดึงข้อมูลเหล่านี้ได้จากการตรวจเลือดอย่างง่าย ก็ทำให้สามารถติดตามกาารทำงานของสมองในคนแต่ละช่วงวัยได้ดีขึ้นอีกด้วย

นอกจากนี้ ยังสามารถออกแบบให้ทำงานข้ามสายพันธ์ โดยซาบลอฟสกีได้พัฒนาแพลตฟอร์ม RMA จากการสังเกตว่าการรักษาด้วยแอนติบอดีมักล้มเหลว เพราะแอนติบอดีสามารถเคลื่อนจากสมองเข้าสู่กระแสเลือดได้อย่างรวดเร็ว จึงมุ่งไปที่ส่วนของแอนติบอดีที่ช่วยให้มันผ่านกำแพงเลือดสมองได้ และนำส่วนนี้มาใช้เป็นองค์ประกอบพื้นฐานของตัวรายงานสังเคราะห์

หากสำเร็จและพร้อมใช้งานกับมนุษย์ เทคโนโลยีนี้ช่วยประหยัดทั้งเวลาและทรัพยากรที่สำคัญ สำหรับการรักษาโรคทางสมองในอนาคต