วันพืชมงคล 2569 “หว่านกล้ารับฤกษ์ดี” ความเชื่อดั้งเดิมสู่เกษตรยุคใหม่ ฝ่าต้นทุนพุ่ง

ทุกปีเมื่อเข้าสู่ “วันพืชมงคล” ชาวนาไทยในหลายจังหวัดจะเริ่มต้นฤดูกาลเพาะปลูกอย่างพร้อมเพรียง เพราะเชื่อว่าเป็นฤกษ์มงคลแห่งการเริ่มต้นทำนา ที่จะช่วยให้ต้นข้าวเจริญงอกงาม ได้ผลผลิตอุดมสมบูรณ์ และสร้างกำไรให้ครอบครัวตามความหวัง

ปี 2569 ก็เช่นเดียวกัน หลายพื้นที่ทั่วประเทศเริ่มคึกคักตั้งแต่เช้าตรู่ ทั้งการไถนา หว่านข้าว ดำนา และเตรียมพื้นที่เพาะปลูก สะท้อนให้เห็นว่า แม้โลกเกษตรกรรมจะเปลี่ยนแปลงไปมาก แต่ “วันพืชมงคล” ยังคงเป็นศูนย์รวมของความเชื่อ ความหวัง และวิถีชีวิตของเกษตรกรไทยอย่างเหนียวแน่น

อ่างทอง หว่านเมล็ดพันธุ์รับวันพืชมงคล เชื่อเริ่มต้นดีมีชัยไปกว่าครึ่ง

ที่จังหวัดอ่างทอง บรรยากาศในพื้นที่อำเภอเมืองเต็มไปด้วยความคึกคัก ชาวนาหลายรายนำเมล็ดพันธุ์ข้าวเติมลงในเครื่องหว่าน ก่อนนำออกพ่นหว่านลงในแปลงนาที่เตรียมพื้นที่ไว้เรียบร้อยแล้ว

เกษตรกรในพื้นที่ต่างยึดถือวันที่ 13 พฤษภาคม ซึ่งตรงกับวันพืชมงคล เป็นฤกษ์ดีในการเริ่มต้นเพาะปลูก โดยเชื่อว่า หากเริ่มทำนาในวันนี้ จะทำให้ข้าวเจริญงอกงาม ได้ผลผลิตดี และมีกำไรตลอดฤดูกาล

ความเชื่อนี้ถือเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่สืบทอดกันมาตั้งแต่สมัยบรรพบุรุษ และยังคงฝังรากลึกในสังคมเกษตรกรรมไทย แม้รูปแบบการทำเกษตรจะเปลี่ยนแปลงไปตามยุคสมัยก็ตาม

อุทัยธานี ปรับสู่ “เกษตรสมัยใหม่” ใช้โซลาร์เซลล์-รถดำนา ลดต้นทุนระยะยาว

ขณะที่จังหวัดอุทัยธานี บรรยากาศวันพืชมงคลในหลายพื้นที่เต็มไปด้วยการเริ่มต้นฤดูกาลทำนาปีอย่างคึกคัก โดยเฉพาะที่บ้านหาดทะนง ตำบลหาดทนง อำเภอเมือง เกษตรกรจำนวนมากต่างถือฤกษ์ดีลงมือเพาะปลูกเพื่อความเป็นสิริมงคล

สิ่งที่น่าสนใจในปีนี้ คือ การปรับตัวของเกษตรกรสู่ “เกษตรสมัยใหม่” มากขึ้น โดยมีการนำนวัตกรรมและพลังงานสะอาดเข้ามาช่วยบริหารจัดการต้นทุนการผลิต

หลายครัวเรือนเริ่มติดตั้งแผงโซลาร์เซลล์ เพื่อใช้สูบน้ำจากบ่อบาดาลแทนการใช้น้ำมันหรือไฟฟ้า ช่วยลดค่าใช้จ่ายในระยะยาวได้อย่างมีประสิทธิภาพ ท่ามกลางต้นทุนพลังงานที่ยังอยู่ในระดับสูง

นอกจากนี้ เทรนด์การทำนายังเปลี่ยนจาก “นาหว่าน” ไปสู่ “นาดำ” มากขึ้น เพราะสามารถควบคุมวัชพืชและแก้ปัญหา “ข้าวดีด” ได้ดีกว่า

รถดำนา “คิวแน่น” รับวันมงคล ชาวนาแห่จ้างดำนา

นายนุกุล คำแสง อายุ 40 ปี เจ้าของธุรกิจรถดำนา “วิชัยกล้าซิ่ง” ในตำบลหาดทนง เปิดเผยว่า ช่วงวันพืชมงคลมีคิวจ้างรถดำนาแน่นตลอดทั้งวัน เพราะชาวนาส่วนใหญ่ต้องการเริ่มเพาะปลูกในวันมงคล

อัตราค่าบริการแบ่งเป็น 2 รูปแบบ ได้แก่ ค่าดำนาไร่ละ 1,100 บาท หากเจ้าของนาเตรียมต้นกล้าเอง และไร่ละ 1,300 บาท หากผู้ให้บริการต้องจัดหาพันธุ์ข้าวและเพาะกล้าให้ทั้งหมด

เหตุผลสำคัญที่ชาวนาเปลี่ยนมาใช้รถดำนา เพราะช่วยลดปัญหาวัชพืชและข้าวดีด อีกทั้งยังบริหารจัดการน้ำในแปลงนาได้ง่ายกว่าเดิม รวมถึงช่วยย่นระยะเวลาการเก็บเกี่ยว จากเดิมนาหว่านใช้เวลาประมาณ 120 วัน เหลือเพียงราว 100 วัน ช่วยลดความเสี่ยงจากฝนทิ้งช่วงได้อีกทางหนึ่ง

นครสวรรค์ เร่งเตรียมพื้นที่ “หว่านแห้งเอาฤกษ์เอาชัย”

ที่จังหวัดนครสวรรค์ ชาวนาในหลายพื้นที่ต่างเร่งนำรถไถและเครื่องมือการเกษตรลงพื้นที่เพื่อเตรียมแปลงนา รองรับวันพืชมงคลเช่นกัน

นายสมชาย บัวเทศ ชาวนาตำบลวังม้า อำเภอลาดยาว เปิดเผยว่า ชาวนาส่วนใหญ่ยังคงเชื่อว่า หากเริ่มต้นฤดูกาลเพาะปลูกในวันพืชมงคล จะทำให้ต้นข้าวเจริญเติบโตดี ได้ผลผลิตสมบูรณ์

ปีนี้หลายพื้นที่มีฝนตกต่อเนื่อง ทำให้มีน้ำเพียงพอสำหรับการเริ่มต้นทำนา ขณะที่บางพื้นที่นอกเขตชลประทาน แม้น้ำยังไม่มากพอ แต่เกษตรกรก็ยังนำรถไถมาปรับพื้นที่ เพื่อ “หว่านแห้งเอาฤกษ์เอาชัย” ตามความเชื่อที่สืบทอดกันมา

กำแพงเพชร สะท้อนอีกมุม “ต้นทุนสูง-ราคาข้าวต่ำ”

แม้บรรยากาศวันพืชมงคลจะเต็มไปด้วยความหวัง แต่ความเป็นจริงของชาวนาไทยในปัจจุบันยังต้องเผชิญกับต้นทุนการผลิตที่สูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง

ที่จังหวัดกำแพงเพชร ชาวนาหลายรายยังคงจ้างรถดำนาลงแปลงนา เพราะเชื่อว่าเป็นวิธีที่ช่วยให้ต้นข้าวแข็งแรงและลดศัตรูพืชได้ดีกว่าการหว่านข้าว

นางสุรินธร ปานนะ เจ้าของรถดำนา เปิดเผยว่า ปีนี้มีลูกค้าติดต่อเข้ามาจำนวนมากจนรับงานแทบไม่ไหว เพราะทุกคนต้องการดำนาในวันพืชมงคล

อย่างไรก็ตาม ปัญหาสำคัญที่ชาวนาต้องเผชิญคือ ราคาน้ำมัน ปุ๋ย และสารเคมีที่ปรับตัวสูงขึ้น ขณะที่ราคาข้าวเปลือกกลับลดลง ส่งผลให้หลายครัวเรือนเริ่มลดพื้นที่เพาะปลูกลง

จากเดิมที่เคยมีงานดำนากว่า 2,000–3,000 ไร่ต่อฤดูกาล ปัจจุบันเหลือเพียงราว 1,000 ไร่เศษเท่านั้น สะท้อนภาระต้นทุนที่กดดันวิถีชีวิตเกษตรกรอย่างชัดเจน

“วันพืชมงคล” ความหวังของชาวนาไทยในวันที่โลกเกษตรเปลี่ยนไป

แม้วันนี้ภาคการเกษตรไทยจะเผชิญทั้งต้นทุนที่สูงขึ้น ความผันผวนของสภาพอากาศ และการแข่งขันทางเศรษฐกิจ แต่ “วันพืชมงคล” ยังคงเป็นวันสำคัญที่สร้างกำลังใจให้กับชาวนาไทย

จากอ่างทอง อุทัยธานี นครสวรรค์ ไปจนถึงกำแพงเพชร ภาพของเกษตรกรที่ลงมือหว่านข้าว ดำนา และเตรียมแปลงเพาะปลูกในวันมงคล สะท้อนให้เห็นถึงความพยายามในการรักษาวิถีดั้งเดิม ควบคู่ไปกับการปรับตัวสู่เกษตรยุคใหม่ เพื่อความอยู่รอดและความมั่นคงของอาชีพในอนาคต