ชวนเช็กอิน “ศูนย์เรียนรู้ป่าในกรุง” ต้นแบบพื้นที่สีเขียวใจกลางกรุง สอดคล้องนโยบายเร่งด่วน กทม. เพิ่มพื้นที่สีเขียวทั่วกรุง

Photo-Story : ท่ามกลางวิกฤตฝุ่นควันและสภาพภูมิอากาศที่เปลี่ยนแปลงอย่างรุนแรงในปัจจุบัน ปัญหาการขาดแคลนพื้นที่สีเขียวในเมืองใหญ่กลายเป็นโจทย์สำคัญที่ทุกภาคส่วนต้องเร่งแก้ไข “ศูนย์เรียนรู้ป่าในกรุง” โดยสถาบันปลูกป่าและระบบนิเวศ ปตท. บนถนนสุขาภิบาล 2 เขตประเวศ ได้กลายเป็นต้นแบบความสำเร็จของการฟื้นฟูธรรมชาติ ยกระดับจากพื้นที่รกร้างกว่า 12 ไร่ ให้กลายเป็นผืนป่าเชิงนิเวศที่สมบูรณ์ เพื่อทำหน้าที่เป็น “ปอด” และศูนย์การเรียนรู้สิ่งแวดล้อมที่ยั่งยืนใจกลางกรุง

ปตท. ตั้งใจให้ “ศูนย์เรียนรู้ป่าในกรุง” เป็นศูนย์เรียนรู้เรื่องป่าและระบบนิเวศที่ผสมผสานความสวยงามด้านภูมิสถาปัตยกรรม รวมถึงเป็นพื้นที่สีเขียวของคนกรุงเทพฯ บนที่ดินของ ปตท. จำนวน 12 ไร่ จากเดิมเป็นพื้นที่รกร้างว่างเปล่า ได้มีแนวความคิดที่จะ “สร้างป่าให้กับคนกรุงเทพฯ” โดยนำองค์ความรู้จากการปลูกป่ามาแล้ว 1 ล้านไร่ทั่วประเทศ มาต่อยอดเป็น “ป่านิเวศ” ที่จำลองป่ากรุงเทพฯในอดีต มีความหลากหลายของพันธุ์ไม้ดั้งเดิมกว่า 270 ชนิด โดยการประยุกต์ใช้องค์ความรู้การปลูกป่าของ ปตท. ร่วมกับทฤษฎีการปลูกป่านิเวศ ของ ศาสตราจารย์ ดร.อาคิระ มิยาวากิ รวมทั้งเป็นแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติ เพื่อให้คนกรุงเทพฯ หรือเด็กรุ่นใหม่ที่เติบโตในเมือง ได้มีโอกาสรู้จักและสัมผัสป่าอย่างใกล้ชิด ไม่ต้องเดินทางไกล และได้ตระหนักและร่วมกันอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน

ศูนย์เรียนรู้แห่งนี้ไม่เพียงแต่อนุรักษ์ต้นไม้เท่านั้น แต่ตัวโครงสร้างอาคารยังได้รับการออกแบบภายใต้มาตรฐาน “อาคารเขียว” (Green Building) เพื่อลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมให้มากที่สุด โดยมีจุดไฮไลท์ที่ดึงดูดใจให้นักท่องเที่ยวและผู้สนใจเรื่องสิ่งแวดล้อมเข้ามาเยี่ยมชม ได้แก่ Sky Walk (ทางเดินลอยฟ้า): เส้นทางศึกษาธรรมชาติเหนือระดับยอดไม้ ยาวกว่า 200 เมตร ที่เปิดโอกาสให้ผู้คนได้สัมผัสธรรมชาติอย่างใกล้ชิด โดยไม่รบกวนระบบนิเวศบนพื้นดิน ด้านล่างปล่อยให้เมล็ดพันธุ์และกล้าไม้เติบโตตามวัฏจักรธรรมชาติ

หอชมป่า (Observation Tower) หอคอยสูง 23 เมตร ใจกลางโครงการ ซึ่งทำหน้าที่เป็นจุดชมทัศนียภาพของผืนป่าสีเขียวในมุมกว้าง 360 องศา สะท้อนให้เห็นภาพความขัดแย้งที่สวยงามระหว่างยอดไม้สีเขียวขจีและแนวตึกสูงของเมืองใหญ่ ตอกย้ำถึงความจำเป็นในการมีอยู่ของพื้นที่สีเขียวในเมือง

นิทรรศการรักษ์โลกและกำแพงดินธรรมชาติ นำเสนอองค์ความรู้เรื่องป่าไม้และสิ่งแวดล้อมผ่านสื่ออินเตอร์แอคทีฟ ตัวอาคารใช้วัสดุกำแพงดินบดอัดหนา ซึ่งเป็นฉนวนกันความร้อนธรรมชาติ ช่วยลดการใช้พลังงานจากเครื่องปรับอากาศได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ศูนย์เรียนรู้ป่าในกรุงเปิดให้ประชาชนทั่วไป นิสิต นักศึกษา รวมถึงเยาวชน เข้าเยี่ยมชมศึกษาเส้นทางธรรมชาติและร่วมกิจกรรมรักษ์โลกโดยไม่มีค่าใช้จ่าย (เปิดวันอังคาร - อาทิตย์ ปิดวันจันทร์) เพื่อส่งเสริมความตระหนักรู้และสร้างจิตสำนึกในการอนุรักษ์ธรรมชาติอย่างเป็นรูปธรรม

และในปีนี้ล่าสุด วันที่ (16 ก.ค. 69) นายพรพรหม ณ.ส.วิกิตเศรษฐ์ รองผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร เป็นประธานการประชุมหารือแนวทางภารกิจเร่งด่วน 100 วัน "ปลูกต้นไม้ 100,000 ต้น" เพื่อเพิ่มพื้นที่สีเขียวและสร้างสมดุลระบบนิเวศในเมือง เพื่อเร่งขับเคลื่อนการพัฒนาพื้นที่สีเขียวและพื้นที่สาธารณะ เพื่อตอบสนองต่อนโยบายปลูกต้นไม้ล้านต้น โดยตั้งเป้าหมายเร่งด่วนปลูกเพิ่ม 1 แสนต้นภายในระยะเวลา 100 วัน ครอบคลุมทั้ง 50 สำนักงานเขต ซึ่งสำนักสิ่งแวดล้อมได้นำเสนอแนวทางจัดสรรสัดส่วนการปลูกต้นไม้ให้เหมาะสมกับศักยภาพและสัดส่วนพื้นที่สีเขียวเดิม 

สำหรับเป้าหมายการดำเนินการรวม 100,000 ต้นในภารกิจนี้ ประกอบด้วย ไม้ยืนต้น 54,000 ต้น คิดเป็นพื้นที่ปลูกประมาณ 540 ไร่ และ ไม้พุ่ม 46,000 ต้น คิดเป็นพื้นที่ปลูกประมาณ 115 ไร่

ความสำเร็จของ “ป่าในกรุง” สะท้อนให้เห็นว่า ป่าไม้และเมืองใหญ่สามารถเติบโตร่วมกันได้ หากได้รับความร่วมมือและการวางแผนอย่างเป็นระบบ ซึ่งผืนป่าแห่งนี้จะเป็นกำลังสำคัญในการขับเคลื่อนกรุงเทพมหานครไปสู่การเป็นเมืองสีเขียวที่ยั่งยืน และส่งต่ออากาศบริสุทธิ์ให้แก่คนรุ่นหลังต่อไป

ภาพโดย: ธนาชัย ประมาณพาณิชย์