จิตแพทย์เตือน! "สงคราม"ปะทุรอบนี้ คนไทยต้อง"เตรียมใจ" รับมือวิกฤตอะไรบ้าง?

นพ.เจษฎา ทองเถาว์ แพทย์เฉพาะทางสาขาจิตเวชศาสตร์ จิตแพทย์ประจำ รพ.พระศรีมหาโพธิ์ จ.อุบลราชธานี ได้โพสต์ข้อความลงบนเฟซบุ๊ก "คลินิกสุขภาพจิตนายแพทย์เจษฎา" โดยระบุว่า

สงครามปะทุ! แล้วคนไทยต้องรับมืออะไรบ้าง?

ข่าวสงครามครั้งนี้ไม่ใช่เรื่องไกลตัวครับ เพราะความขัดแย้งที่อยู่ห่างออกไปครึ่งโลก อาจกลายเป็นพายุที่พัดเข้ากระเป๋าเงินของคนไทยทุกคนได้เลย หัวใจของปัญหาอยู่ที่ “ช่องแคบฮอร์มุซ” เส้นทางขนส่งน้ำมันสำคัญของโลก ที่มีน้ำมันผ่านถึงประมาณ 1 ใน 5 ของโลก ถ้าเส้นทางนี้ถูกปิดหรือเกิดความตึงเครียด การขนส่งพลังงานก็จะสะดุดทันที และประเทศไทยเองก็เปราะบางกับเรื่องนี้มาก เพราะไทยเป็นประเทศที่ พึ่งพาการนำเข้าน้ำมันและก๊าซในระดับสูง ของเอเชียครับ

ผลกระทบที่คนไทยอาจเจอ

1. ราคาน้ำมันพุ่ง

นักวิเคราะห์คาดว่าราคาน้ำมันดิบอาจขึ้นไปถึง 100–120 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล หรืออาจสูงกว่านั้นในสถานการณ์เลวร้าย เมื่อราคาน้ำมันขึ้น ราคาหน้าปั๊มก็ขึ้นตามทันที

2. ของแพง เงินเฟ้อ

-เมื่อน้ำมันแพง ค่าขนส่งก็แพง

-สุดท้ายราคาสินค้า ตั้งแต่อาหารจนถึงของใช้ประจำวัน ก็จะปรับตัวขึ้นเป็นทอดๆ

3. เศรษฐกิจโดยรวมสะเทือน

-ค่าตั๋วเครื่องบินแพงขึ้น การท่องเที่ยวอาจชะลอ

-ต้นทุนขนส่งสินค้าเพิ่มขึ้น ส่งผลต่อการส่งออกของไทยด้วย

แล้วเราควรรับมือยังไง?

ระยะสั้น

-วางแผนการเงิน ลดรายจ่ายที่ไม่จำเป็น และพยายามประหยัดพลังงาน เช่น ใช้รถสาธารณะหรือรวมการเดินทาง

ระยะกลาง

-สร้างเงินสำรองฉุกเฉินอย่างน้อย 3–6 เดือนของค่าใช้จ่าย เพื่อรองรับความไม่แน่นอนทางเศรษฐกิจ

-ติดตามข่าวจากแหล่งที่เชื่อถือได้

-รัฐบาลเองก็มีมาตรการรับมือหลายด้าน เช่น การตรึงราคาพลังงานและการติดตามสถานการณ์เศรษฐกิจอย่างใกล้ชิด

แต่อีกเรื่องหนึ่งที่สำคัญไม่แพ้กันคือ “สุขภาพจิต”

งานวิจัยด้านจิตเวชพบว่า การติดตามข่าววิกฤตอย่างต่อเนื่อง สามารถเพิ่มระดับ ความเครียดและความวิตกกังวล ได้จริง

แม้เราไม่ได้อยู่ในสงคราม แต่สมองกลับรับรู้เหมือนกำลังเผชิญภัยคุกคาม โซเชียลมีเดียยิ่งทำให้ความกลัวแพร่เร็วขึ้น เพราะข่าวที่น่ากลัวมักถูกดันมากกว่า นักจิตวิทยาเรียกสิ่งนี้ว่า Negativity Bias คือสมองมนุษย์สนใจข่าวร้ายมากกว่าข่าวดี

ดังนั้น เทคนิคง่ายๆ คือ บริหารการเสพข่าว

เช็กข่าววันละ 1–2 ครั้งจากแหล่งที่น่าเชื่อถือ ไม่ต้องดูทั้งวัน

สิ่งสำคัญที่สุดคือ

-เราอาจควบคุมสงครามไม่ได้ แต่เราควบคุมชีวิตประจำวันของเราได้

-ใช้เงินอย่างมีสติ พักผ่อนให้พอ และอย่าปล่อยให้ข่าวร้ายครอบงำทั้งวัน นี่คือ ภูมิคุ้มกันทางใจ ที่สำคัญ

เรื่องเล็กๆ ที่หมออยากเล่า

มีคนไข้คนหนึ่งนอนไม่หลับหลายคืน เพราะดูข่าวสงครามทั้งคืน

หมอถามเขาว่า “ข่าวนั้นเกิดห่างจากบ้านเรากี่พันกิโลเมตรครับ”

เขานิ่งไปก่อนตอบว่า “ไกลมากครับหมอ”

หมอบอกเขาว่า โลกอาจมีเสียงระเบิดอยู่บางที่

แต่ในห้องนอนของเรา ยังมีความเงียบอยู่ครับ

บางครั้ง การดูแลใจตัวเอง ก็คือการเลือก ปิดข่าว แล้วกลับไปนอนพักครับ