10 โรคอันตรายจาการกินอาหารร่วมกัน น้ำลายสามารถแพร่เชื้ออะไรได้บ้าง

จากกรณีกฤษณ์ ศรีภูมิเศรษฐ์ เจ้าของร้านไอศกรีมเจลาโต้แบรนด์ PARAMETER สาธิตการกินไอศกรีม ด้วยการใช้ลิ้นเลีย หลังจากนั้นได้ใช้ ใช้ช้อนตักไอศกรีมจากถ้วยเดิม ป้อนให้กับนักข่าวชื่อดัง ทันที จนทำให้เกิดกระแสวิพากษ์วิจารณ์ ในเรื่องของสุขอนามัย เนื่องจากน้ำลายเป็นสารคัดหลั่งที่เป็นสื่อกลางในการแพร่เชื้อโรคที่อันตรายได้หลายร้อยชนิด 

ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคติดเชื้อระบุว่า น้ำลายของคนเราสามารถมีทั้งไวรัส แบคทีเรีย และเชื้อก่อโรคหลายชนิด แม้ว่าผู้ติดเชื้อจะยังไม่มีอาการก็ตาม จึงไม่ควรมองข้ามความเสี่ยงจากพฤติกรรมดังกล่าว

10 โรคติดต่ออันตรายจากการกินอาหารร่วมกัน ใช้ช้อนหรือแก้วน้ำร่วมกัน

1. ไข้หวัดใหญ่ (Influenza)

ติดต่อผ่านละอองฝอยและน้ำลาย

ใช้ช้อน แก้วน้ำ หรืออาหารร่วมกันเพิ่มโอกาสรับเชื้อ

อาจทำให้ปอดอักเสบ โดยเฉพาะผู้สูงอายุ เด็ก และผู้ป่วยโรคเรื้อรัง

2. โควิด-19 (COVID-19)

แม้แพร่หลักทางอากาศ แต่การสัมผัสน้ำลายที่ปนเปื้อนบนภาชนะหรืออาหารก็มีความเสี่ยง

อาจเกิดภาวะปอดอักเสบหรือ Long COVID

3. โรคมือ เท้า ปาก

ติดต่อผ่านน้ำลาย สารคัดหลั่ง และอุจจาระ

พบมากในเด็ก แต่ผู้ใหญ่ติดได้

บางสายพันธุ์อาจทำให้สมองอักเสบหรือกล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ

4. โรคเริม (HSV-1)

ติดต่อผ่านน้ำลายหรือแผลที่ริมฝีปาก

การใช้ช้อน แก้วน้ำ หรือหลอดร่วมกันช่วงมีแผลเพิ่มความเสี่ยง

เชื้ออยู่ในร่างกายตลอดชีวิตและกลับมาเป็นซ้ำได้

5. โมโนนิวคลีโอซิส (Epstein-Barr Virus)

หรือ "โรคจูบ"

ติดต่อผ่านน้ำลาย

ทำให้ไข้ เจ็บคอ ต่อมน้ำเหลืองโต และอ่อนเพลียหลายสัปดาห์

6. ไซโตเมกาโลไวรัส (CMV)

ติดต่อผ่านน้ำลาย

คนทั่วไปอาจไม่มีอาการ

อันตรายต่อหญิงตั้งครรภ์และผู้มีภูมิคุ้มกันต่ำ

7. คออักเสบจากเชื้อสเตรปโทคอกคัส

ติดต่อผ่านน้ำลาย

ทำให้เจ็บคอ มีไข้ ต่อมทอนซิลอักเสบ

หากไม่รักษาอาจเกิดไข้รูมาติกหรือไตอักเสบ

8. โรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อเมนิงโกคอคคัส

ติดต่อผ่านน้ำลายจากการสัมผัสใกล้ชิดหรือใช้ภาชนะร่วมกัน

อาจทำให้ติดเชื้อในกระแสเลือดและเสียชีวิตได้อย่างรวดเร็ว

9. วัณโรค (Tuberculosis)

ติดต่อหลักผ่านการสูดดมละอองฝอยจากผู้ป่วยไอหรือจาม

การกินอาหารร่วมกันไม่ใช่ช่องทางหลัก แต่หากมีการสัมผัสน้ำลายอย่างใกล้ชิดเป็นเวลานานร่วมกับการอยู่ใกล้กัน ก็สะท้อนถึงความเสี่ยงในการรับเชื้อจากละอองฝอย

10. การติดเชื้อเฮลิโคแบคเตอร์ ไพโลไร (Helicobacter pylori)

มีหลักฐานว่าการสัมผัสน้ำลายและการใช้ช้อนร่วมกันอาจเป็นหนึ่งในช่องทางการแพร่เชื้อ

เป็นสาเหตุสำคัญของแผลในกระเพาะอาหาร และเพิ่มความเสี่ยงมะเร็งกระเพาะอาหาร

โรคที่หลายคนเข้าใจผิด

เอชไอวี (HIV) และ ไวรัสตับอักเสบบี-ซี ไม่ติดต่อจากการใช้ช้อนหรือกินอาหารร่วมกัน จึงไม่ควรตีตราหรือกังวลเกินความเป็นจริง

ข้อแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญ

• ใช้ช้อนกลางทุกครั้ง
• ไม่ใช้ช้อน แก้วน้ำ หลอด หรือขวดน้ำร่วมกัน
• ไม่ชิมอาหารด้วยช้อนเดิมแล้วตักต่อให้ผู้อื่น
• หากมีไข้ ไอ เจ็บคอ หรือมีแผลที่ริมฝีปาก ควรงดแบ่งอาหารให้คนอื่น
• ล้างมือก่อนรับประทานอาหารและก่อนปรุงอาหาร

บทความลักษณะนี้จะให้ข้อมูลที่ถูกต้องตามหลักการแพทย์ โดยหลีกเลี่ยงการเหมารวมว่าการกินอาหารร่วมกัน "ทำให้ติดทุกโรค" แต่ชี้ให้เห็นว่า ความเสี่ยงเกิดจากการปนเปื้อนน้ำลายและสารคัดหลั่ง ซึ่งเป็นช่องทางแพร่เชื้อของโรคหลายชนิดได้จริง และควรป้องกันด้วยสุขอนามัยที่เหมาะสม.