ทำไมหัดกลับมาระบาดในนิวยอร์ก ทั้งที่สหรัฐฯ เคยกำจัดโรคนี้ได้

โรคหัดกลับมาเป็นประเด็นสำคัญด้านสาธารณสุขในสหรัฐฯ อีกครั้ง หลังรัฐนิวยอร์กประกาศภาวะฉุกเฉินด้านภัยพิบัติจากการระบาดของโรคหัด เมื่อวันที่ 5 ตุลาคม 2026 หลังพบผู้ป่วยสะสม 108 รายในปีนี้ โดย 92 รายเกิดขึ้นตั้งแต่วันที่ 15 กรกฎาคม ในชุมชนชนบทที่มีอัตราการได้รับวัคซีนไม่เพียงพอ ครอบคลุม 18 เคาน์ตี ขณะที่มีผู้ป่วย 7 รายในนครนิวยอร์ก และ 101 รายในพื้นที่อื่นของรัฐ

คำถามคือ ทำไมโรคหัดจึงกลับมาระบาดในนิวยอร์ก ทั้งที่สหรัฐฯ เคยประกาศกำจัดโรคหัดได้แล้ว

ภูมิคุ้มกันในบางชุมชนไม่สูงพอ

ปัจจัยสำคัญที่สุดคือ “ช่องว่างด้านภูมิคุ้มกัน” โดยเฉพาะในชุมชนที่มีสัดส่วนผู้ได้รับวัคซีนต่ำ

โรคหัดเป็นโรคที่แพร่เชื้อได้ง่ายมาก ผู้ติดเชื้อสามารถแพร่ไวรัสผ่านละอองในอากาศจากการไอหรือจาม และเชื้อสามารถคงอยู่ในอากาศของพื้นที่ปิดได้นานถึงประมาณ 2 ชั่วโมง ทำให้ผู้ที่ไม่มีภูมิคุ้มกันมีโอกาสติดเชื้อได้ง่ายเมื่ออยู่ในพื้นที่เดียวกับผู้ป่วย

วัคซีน MMR ซึ่งป้องกันโรคหัด คางทูม และหัดเยอรมัน มีประสิทธิภาพสูง โดยวัคซีน 1 เข็มป้องกันโรคหัดได้ประมาณ 93% และ 2 เข็มประมาณ 97% เมื่อสัมผัสเชื้อ

ดังนั้น เมื่อมีคนที่ไม่ได้รับวัคซีนหรือได้รับวัคซีนไม่ครบอยู่รวมกันมากพอ เชื้อที่ถูกนำเข้ามาในชุมชนสามารถแพร่ต่อได้อย่างรวดเร็ว

ข้อมูลของนิวยอร์กพบว่า ผู้ป่วยส่วนใหญ่ของการระบาดครั้งล่าสุดอยู่ในพื้นที่ชนบทที่มีการได้รับวัคซีนไม่เพียงพอ ซึ่งเป็นเหตุผลสำคัญที่ทำให้ทางการเร่งเพิ่มการเข้าถึงวัคซีนในพื้นที่ดังกล่าว

การเดินทางทำให้เชื้อเข้าสู่พื้นที่ใหม่ได้

อีกปัจจัยหนึ่งคือการเดินทาง เพราะโรคหัดไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะพื้นที่ที่กำลังมีการระบาด

กรมอนามัยรัฐนิวยอร์กระบุว่า ก่อนหน้านี้พบผู้ป่วยที่เกี่ยวข้องทั้งกับ การแพร่เชื้อภายในพื้นที่และการเดินทางภายในประเทศ ขณะเดียวกันโรคหัดกำลังเพิ่มขึ้นในหลายพื้นที่ทั่วโลก ทำให้มีโอกาสที่ผู้ที่ติดเชื้อจากพื้นที่อื่นจะนำเชื้อกลับเข้าสู่ชุมชนที่มีภูมิคุ้มกันไม่เพียงพอ

เมื่อเชื้อเข้าสู่ชุมชนที่มีคนไม่ได้รับวัคซีนจำนวนมาก การระบาดจึงสามารถขยายตัวได้อย่างรวดเร็ว

รัฐใกล้เคียงกำลังมีการระบาดขนาดใหญ่

สถานการณ์ของนิวยอร์กยังเชื่อมโยงกับภาพรวมการระบาดในพื้นที่โดยรอบ โดยเฉพาะรัฐเพนซิลเวเนีย ซึ่งมีพรมแดนติดกับนิวยอร์ก

เพนซิลเวเนียมีผู้ป่วยโรคหัดมากกว่า 1,000 รายในปีนี้ และมีผู้เสียชีวิต 5 ราย ทำให้กลายเป็นการระบาดของโรคหัดในระดับรัฐครั้งใหญ่ที่สุดในรอบกว่า 30 ปีของรัฐดังกล่าว

เมื่อมีการระบาดในพื้นที่ใกล้เคียง การเดินทางระหว่างชุมชนก็เพิ่มโอกาสที่เชื้อจะถูกนำเข้าสู่พื้นที่อื่น โดยเฉพาะพื้นที่ที่มีภูมิคุ้มกันของประชากรไม่สูงพอที่จะหยุดการแพร่เชื้อ

ทำไมโรคหัดถึงกลับมาได้ ทั้งที่เคยถูกกำจัด

สหรัฐฯ ประกาศกำจัดโรคหัดได้ในปี 2000 หมายถึงไม่มีการแพร่เชื้อของโรคหัดอย่างต่อเนื่องภายในประเทศเป็นระยะเวลานาน ไม่ได้หมายความว่าไวรัสหัดถูกกำจัดออกจากโลก

ดังนั้น หากมีผู้ติดเชื้อเดินทางเข้าประเทศหรือได้รับเชื้อจากพื้นที่ที่กำลังมีการระบาด เชื้อสามารถกลับเข้ามาได้อีกครั้ง

สิ่งที่ช่วยป้องกันไม่ให้เกิดการระบาดต่อเนื่องคือการมีประชากรที่มีภูมิคุ้มกันในระดับสูง เมื่อสัดส่วนผู้มีภูมิคุ้มกันลดลง ชุมชนก็จะมีช่องว่างให้เชื้อแพร่ต่อได้ง่ายขึ้น

สถานการณ์ในปี 2026 สะท้อนภาพดังกล่าว โดยสหรัฐฯ มีผู้ป่วยโรคหัดเกือบ 3,900 รายทั่วประเทศ ซึ่งเป็นระดับสูงสุดนับตั้งแต่ปี 1991 ขณะที่หลายรัฐกำลังเผชิญการระบาดพร้อมกัน

นิวยอร์กเร่งวัคซีนเพื่อหยุดการแพร่ระบาด

เพื่อรับมือกับสถานการณ์ ผู้ว่าการรัฐนิวยอร์กจึงประกาศภาวะฉุกเฉิน พร้อมขยายกลุ่มบุคลากรที่สามารถให้วัคซีน MMR ได้ โดยรวมถึงเจ้าหน้าที่พาราเมดิก เภสัชกร และผดุงครรภ์ นอกจากนี้ยังเปิดทางให้พยาบาลวิชาชีพสามารถสั่งตรวจในผู้ที่สงสัยโรคหัดได้ เพื่อให้การตรวจวินิจฉัยและการควบคุมโรคทำได้รวดเร็วยิ่งขึ้น

ก่อนหน้านี้หน่วยงานสาธารณสุขในพื้นที่ชนบทของนิวยอร์กได้ฉีดวัคซีน MMR ไปแล้วมากกว่า 1,000 โดส นับตั้งแต่วันที่ 15 กรกฎาคม เพื่อเพิ่มระดับภูมิคุ้มกันในชุมชนที่ได้รับผลกระทบ