ทำความรู้จักอุทยานธรณีอุบลราชธานี พื้นที่ธรณีวิทยาสำคัญของไทย ครอบคลุม 4 อำเภอริมแม่น้ำโขง มีจุดเด่นด้านสามพันโบก ผาชัน ซากดึกดำบรรพ์ และชั้นหินอ้างอิงระดับนานาชาติ พร้อมก้าวสู่การเป็นอุทยานธรณีโลกของยูเนสโก

อุทยานธรณีอุบลราชธานี กำลังได้รับความสนใจมากขึ้น หลังรัฐบาลเดินหน้าผลักดันพื้นที่แห่งนี้เข้าสู่กระบวนการรับรองเป็น “อุทยานธรณีโลกของยูเนสโก” หรือ UNESCO Global Geoparks ซึ่งหากประสบความสำเร็จ จะเป็นอุทยานธรณีโลกแห่งที่ 3 ของประเทศไทย ต่อจากอุทยานธรณีโลกสตูล และอุทยานธรณีโลกโคราช

พื้นที่แห่งนี้ไม่ได้มีชื่อเสียงเฉพาะในฐานะแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติริมแม่น้ำโขงเท่านั้น แต่ยังเป็นแหล่งศึกษาทางธรณีวิทยาที่มีคุณค่าในระดับนานาชาติ ทั้งด้านชั้นหิน ซากดึกดำบรรพ์ และภูมิประเทศที่เกิดจากกระบวนการทางธรรมชาติยาวนานหลายล้านปี

อุทยานธรณีอุบลราชธานีอยู่ที่ไหน

อุทยานธรณีอุบลราชธานี ครอบคลุมพื้นที่ 4 อำเภอของจังหวัดอุบลราชธานี ได้แก่

• อำเภอโพธิ์ไทร
• อำเภอศรีเมืองใหม่
• อำเภอโขงเจียม
• อำเภอสิรินธร

พื้นที่ส่วนใหญ่อยู่ตามแนวลุ่มแม่น้ำโขงและชายแดนไทย-ลาว ซึ่งเป็นบริเวณที่มีลักษณะภูมิประเทศและชั้นหินที่โดดเด่นทางธรณีวิทยา

เดิมพื้นที่นี้ใช้ชื่อว่า “อุทยานธรณีผาชัน–สามพันโบก” ก่อนจะพัฒนาเป็น “อุทยานธรณีอุบลราชธานี” เพื่อสะท้อนขอบเขตพื้นที่ที่กว้างขึ้นและเชื่อมโยงแหล่งธรณีวิทยาสำคัญหลายแห่งเข้าด้วยกัน

จุดเด่นสำคัญของอุทยานธรณีอุบลราชธานี

หนึ่งในสัญลักษณ์สำคัญของอุทยานธรณีแห่งนี้คือ “สามพันโบก” แหล่งหินทรายริมแม่น้ำโขงที่ถูกกระแสน้ำกัดเซาะเป็นแอ่งและหลุมจำนวนมากตลอดหลายล้านปี จนได้รับการขนานนามว่าเป็น “แกรนด์แคนยอนเมืองไทย”

นอกจากนี้ยังมี “ผาชัน” ซึ่งเป็นหน้าผาหินทรายขนาดใหญ่ที่เกิดจากการยกตัวของเปลือกโลกและการกัดเซาะตามธรรมชาติ กลายเป็นจุดชมวิวที่สามารถมองเห็นแม่น้ำโขงและภูมิประเทศโดยรอบได้อย่างชัดเจน

อีกหนึ่งความสำคัญคือการเป็นพื้นที่ที่พบซากดึกดำบรรพ์และหลักฐานทางธรณีวิทยาหลายยุคสมัย ซึ่งช่วยให้นักวิทยาศาสตร์สามารถศึกษาพัฒนาการของสิ่งมีชีวิตและสภาพแวดล้อมในอดีตได้อย่างละเอียด

แหล่งชั้นหินอ้างอิงสำคัญของไทย

กรมทรัพยากรธรณีระบุว่า อุทยานธรณีอุบลราชธานีมีความโดดเด่นด้าน “ลำดับชั้นหินอ้างอิง” ของกลุ่มหินโคราช ซึ่งเป็นชุดชั้นหินสำคัญของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

ข้อมูลทางธรณีวิทยาในพื้นที่ถูกใช้เป็นแหล่งอ้างอิงในการศึกษาวิวัฒนาการทางธรณีวิทยาของภูมิภาค รวมทั้งช่วยอธิบายการเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อมโลกในอดีตหลายสิบล้านปีที่ผ่านมา

ด้วยคุณค่าทางวิชาการดังกล่าว ทำให้อุทยานธรณีอุบลราชธานีได้รับการยอมรับในฐานะแหล่งธรณีวิทยาที่มีความสำคัญในระดับนานาชาติ

จากอุทยานธรณีท้องถิ่น สู่เวทีโลก

อุทยานธรณีอุบลราชธานีได้รับการประกาศเป็นอุทยานธรณีระดับท้องถิ่นเมื่อวันที่ 4 พฤษภาคม 2554 ก่อนจะได้รับการรับรองเป็นอุทยานธรณีระดับประเทศครั้งแรกเมื่อวันที่ 22 สิงหาคม 2562

ปัจจุบัน กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมกำลังผลักดันพื้นที่แห่งนี้เข้าสู่กระบวนการรับรองเป็นอุทยานธรณีโลกของยูเนสโก โดยเตรียมยื่นความจำนงต่อองค์การยูเนสโกภายในวันที่ 1 กรกฎาคม 2569 และส่งเอกสารสมัครอย่างเป็นทางการในช่วงเดือนตุลาคม-พฤศจิกายน 2569

หากผ่านการรับรอง อุทยานธรณีอุบลราชธานีจะกลายเป็นอุทยานธรณีโลกแห่งที่ 3 ของประเทศไทย และจะเป็นอีกหนึ่งกลไกสำคัญในการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงธรณี การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ และการสร้างรายได้ให้กับชุมชนในพื้นที่อย่างยั่งยืน