“เครื่องปรับอากาศ” ทำโลกร้อนจริงหรือ?

ดร.สนธิ คชวัฒน์ นักวิชาการด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ชมรมนักวิชาการสิ่งแวดล้อมไทย โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก Sonthi Kotchawat เผยสาเหตุเครื่องปรับอากาศทำให้โลกร้อนมากขึ้น ควรทำอย่างไรให้เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม โดยระบุว่า 

ความสัมพันธ์ระหว่างเครื่องปรับอากาศ (Air Conditoner) และการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (Climate Change) เป็นความท้าทายแบบย้อนแย้งที่เรียกว่า "The Vicious Cooling Cycle" หรือวงจรการทำความเย็นที่ซ้ำเติมปัญหา ในขณะที่เครื่องปรับอากาศเป็นเครื่องมือสำคัญในการปรับตัวเพื่อเอาชีวิตรอดจากคลื่นความร้อนที่รุน แรงขึ้น แต่มันกลับเป็นตัวการที่ทำให้อุณหภูมิโลกสูงขึ้นไปอีก ดังนี้

1.การปล่อยก๊าซเรือนกระจก (GHG Emissions) ที่มาจากเครื่องปรับอากาศมาจาก 2 ช่องทางหลัก

1.1.การใช้พลังงานไฟฟ้า เครื่องปรับอากาศกินไฟมหาศาลคิดเป็นประมาณ 7% ของการใช้ไฟฟ้าทั่วโลกและการใช้ในเมืองใหญ่บางแห่งอาจพุ่งสูงถึง 50% ของความต้องการใช้ไฟฟ้าสูงสุดโดยเฉพาะในช่วงของวันที่ร้อนจัด

หากไฟฟ้าผลิตจากฟอสซิล (ถ่านหินหรือก๊าซธรรมชาติ)การเปิดแอร์จึงเป็น การปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ทางอ้อม

1.2.มาจากสารทำความเย็นโดยตรง (Direct Emissions) สารกลุ่ม HFCs (Hydrofluorocarbons) ที่ใช้ในเครื่องปรับอากาศเป็นก๊าซเรือนกระจกที่มีประ สิทธิภาพในการกักเก็บความร้อนสูงกว่าร้อยถึงหลายพันเท่า หากเกิดการรั่วไหลระหว่างการผลิตรวมทั้ง การติดตั้ง หรือการทิ้งทำลายอย่างไม่ถูกวิธี 

2.เกิดปรากฏการณ์เกาะความร้อนในเมือง (Urban Heat Island Effect) 

เครื่องปรับอากาศทำงานโดยการดูดความร้อนจากภายในอาคารและระบายความร้อนออกสู่ภายนอก ในเขตเมืองที่มีอาคารหนาแน่น ความร้อนสะสมที่ระ บายออกมาจากเครื่องปรับอากาศจำ นวนมากสามารถทำให้อุณหภูมิภาย นอกอาคารในตอนกลางคืน พุ่งสูงขึ้นได้มากกว่า 1 องศาเซลเซียสทำให้เมืองร้อนขึ้นและคนต้องเปิดแอร์มากขึ้นไปอีก

3.การเติบโตของความต้องการในอนา คต 

มีการคาดการณ์ว่าจำนวนเครื่องปรับอากาศทั่วโลกจะเพิ่มขึ้นจาก 2 พันล้านเครื่องในปัจจุบันเป็นประมาณ 5.6 พันล้านเครื่องภายในปี 2050 โดยมีปัจจัยขับเคลื่อนหลักคือ 

3.1.อุณหภูมิโลกที่สูงขึ้น ทำให้พื้นที่ที่ไม่เคยต้องใช้แอร์ (เช่น ยุโรปเหนือ) เริ่มมีความจำเป็นต้องติดตั้ง

3.2 รายจ่ายที่เพิ่มขึ้นในประเทศเศรษฐ กิจเกิดใหม่ที่มีอากาศร้อน เช่น อินเดีย อินโดนีเซีย และจีน เมื่อคนมีกำลังซื้อมากขึ้นแอร์จะกลายเป็นเครื่องใช้ไฟฟ้าชนิดแรกๆ ที่ถูกซื้อ 

4.แนวทางการแก้ปัญหาเพื่อความยั่งยืน

4.1.แอร์ในตลาดปัจจุบันส่วนใหญ่มีประสิทธิภาพเพียงครึ่งเดียวของเทค โนโลยีที่ดีที่สุดที่มีอยู่ การเปลี่ยนไปใช้รุ่นที่มีค่าประสิทธิภาพ (SEER) สูงจะช่วยลดการใช้ไฟได้มาก...

SEER (Seasonal Energy Efficiency Ratio) คือ อัตราส่วนประสิทธิภาพพลัง งานตามฤดูกาล เป็นหน่วยวัดประสิทธิ ภาพการทำความเย็นของเครื่องปรับอากาศ ตลอดทั้งฤดูกาล ยิ่งค่า SEER สูงยิ่งประหยัดไฟมาก โดยคำนวณจากผลรวมปริมาณความเย็นที่ทำได้ตลอดฤดูกาลหารด้วยพลังงานไฟฟ้าที่ใช้จริง 

4.2.การเปลี่ยนสารทำความเย็น การเปลี่ยนไปใช้สารทำความเย็นที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากขึ้น เช่น R-32 หรือสารทำความเย็นธรรมชาติอย่าง โพรเพน (R-290)

4.3.เทคโนโลยี Nature-base ด้วยการปลูกต้นไม้รอบอาคารเพื่อสร้างร่มเงา (Shading) และการทำหลังคาสีขาว (Cool roofs) เพื่อสะท้อนความร้อน สามารถลดความต้องการใช้แอร์ได้ถึง 75%