“อังกฤษ” ลุยสกัดทองคำจาก “ขยะอิเล็กทรอนิกส์” ผลิตเครื่องประดับสุดหรู

โรงกษาปณ์หลวงแห่งสหราชอาณาจักร เดินหน้าโครงการเปลี่ยนขยะอิเล็กทรอนิกส์ให้กลายเป็นเครื่องประดับสุดหรู แก้ปัญหาขยะจากอุตสาหกรรมไฮเทคส่วนใหญ่ ที่มักไปไม่ถึงกระบวนการรีไซเคิลที่ถูกต้อง

ชุบชีวิตใหม่ให้ทองคำที่อยู่ในแผงวงจรอิเล็กทรอนิกส์

โครงการนี้เกิดขึ้นที่ โรงกษาปณ์หลวง รอยัล มินต์ (Royal Mint) ซึ่งตั้งอยู่ใกล้เมืองคาร์ดิฟฟ์ ในแคว้นเวลส์ และเปิดดำเนินงานมาแล้วถึง 2 ปี โดยสามารถรองรับการแปรรูปขยะอิเล็กทรอนิกส์ได้ราว 4,000 ตันต่อปี ซึ่งในจำนวนนี้ สามารถคัดแยกเป็นทองคำบริสุทธิ์ได้ถึงประมาณ 400 กิโลกรัม 

โรงงานแห่งนี้ ติดตั้งสายการผลิตอัตโนมัติผ่านถังสารเคมีขนาดใหญ่ ที่ได้รับสิทธิบัตรจาก เอ็กเซียร์ (Excir) บริษัทสัญชาติแคนาดาผู้คิดค้นเทคโนโลยีสกัดทองคำและโลหะมีค่าจากขยะอิเล็กทรอนิกส์ ซึ่งที่โรงงานแห่งนี้จะใช้วิธีการถอดแยกชิ้นส่วนอุปกรณ์ก่อน โดยจะคัดแยก ทองแดง แทนทาลัม (tantalum) และพลาสติกจากแผงวงจร ส่งขายต่อให้ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทาง 

ความพิเศษของโรงงานแห่งนี้ คือกระบวนการสกัดทองคำแบบใหม่ ที่ไม่ต้องใช้ความร้อนสูง หรือใช้น้ำกรดกัดกร่อนแบบเดิม ๆ ที่ก่อให้เกิดขยะพิษ ไปใช้เป็นนวัตกรรมใหม่ ที่ละลายทองคำได้ในอุณหภูมิห้อง โดยเจ้าหน้าที่เพียงแค่ใส่ชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ลงในสารเคมี และเติมสารทำปฏิกิริยาลงไปทีละชนิด จนกระทั่งได้เป็นเกล็ดผงทองคำละเอียดตกตะกอนออกมา ซึ่งข้อดีคือสามารถนำสารเคมีกลับมาใช้ซ้ำ กับขยะอิเล็กทรอนิกส์ชุดใหม่ได้เรื่อย ๆ

ตัวอย่างขยะที่นำมาคัดแยก

ตัวอย่างขยะที่นำมาคัดแยก เช่น โทรศัพท์สำนักงานของธนาคารแห่งประเทศอังกฤษ (Bank of England) ซึ่งแต่ละเครื่องที่ถูกนำมารีไซเคิล จะมีปริมาณทองคำซ่อนอยู่ประมาณ 30 มิลลิกรัม มูลค่าราว 3 ปอนด์ หรือประมาณ 130 บาทในราคาปัจจุบัน

ทั้งนี้ทองคำที่ผ่านการสกัดและปรับปรุงความบริสุทธิ์แล้ว จะถูกนำไปผลิตเป็นเครื่องประดับภายใต้แบรนด์ แปดแปดหก (886) ของโรงกษาปณ์ รอยัล มินต์ (Royal Mint) ซึ่งตั้งชื่อตามปีคริสต์ศักราชที่ก่อตั้งองค์กร

จากรายงานขององค์การสหประชาชาติ (UN) พบว่าในปี 2022 มีขยะอิเล็กทรอนิกส์เพียงร้อยละ 22.3 เท่านั้นที่ได้รับการเก็บรวบรวมและรีไซเคิลอย่างถูกต้อง ซึ่งการจัดการที่ไม่ถูกวิธีอาจปล่อยสารตะกั่ว ปรอท หรือพลาสติกสู่สิ่งแวดล้อม และส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

ขณะเดียวกัน ราคาทองคำที่พุ่งสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยเคยทำสถิติสูงสุดเกือบ 5,600 ดอลลาร์ต่อออนซ์ หรือราว 185,000 บาทโดยประมาณ เมื่อช่วงปลายเดือนมกราคมที่ผ่านมา รวมถึงความไม่แน่นอนทางเศรษฐกิจโลก จะทำให้การรีไซเคิลทองคำแบบนี้ มีความคุ้มค่าเชิงพาณิชย์มากขึ้น ตราบใดที่กระบวนการสกัดไม่ได้สร้างการปล่อยมลพิษหรือใช้พลังงานสูงจนเกินไป