สวีเดนเตรียมแบนโทรศัพท์มือถือในโรงเรียน สิงหาคมนี้

สวีเดน ประเทศที่ได้รับการยกย่องว่าเป็นหนึ่งในผู้นำด้านการนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้ในการศึกษา กำลังจะออกมาตรการห้ามนักเรียนนำโทรศัพท์มือถือมาใช้ในโรงเรียน โดยจะเริ่มมีผลตั้งแต่ภาคการศึกษาฤดูใบไม้ร่วงของปีการศึกษาหน้าเป็นต้นไป หรือในช่วงเดือนสิงหาคม-กันยายนนี้ นับเป็นส่วนหนึ่งของกระแสระดับนานาชาติที่กำลังทบทวนบทบาทของอุปกรณ์ดิจิทัลในห้องเรียน

นับตั้งแต่ปี 2023 เป็นต้นมา รัฐบาลผสมสายกลางและขวาของสวีเดนได้ผลักดันนโยบายที่เน้น “เพิ่มเวลาอ่านหนังสือ ลดเวลาอยู่หน้าจอ” โดยเฉพาะในกลุ่มเด็กปฐมวัย ผ่านการส่งเสริมการใช้หนังสือเรียนและเครื่องมือการเรียนรู้แบบดั้งเดิมมากขึ้น

โจอาร์ ฟอร์เซลล์ ประธานคณะกรรมาธิการการศึกษาของรัฐสภาสวีเดน เปิดเผยว่า ทางการพบแนวโน้มความสามารถด้านการอ่านและการเขียนของนักเรียนสวีเดนลดลงอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะในกลุ่มเด็กเล็ก ตอนนี้จึงมีนโยบายนำหน้าจอออกจากห้องเรียน เพราะเชื่อว่าหนังสือและวิธีการเรียนรู้แบบดั้งเดิมนั้นเหมาะสมกับการพัฒนาของเด็กมากกว่า

แนวทางของสวีเดนเป็นส่วนหนึ่งของการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ในหลายประเทศทั่วโลก หลังจากช่วงหลายปีที่ผ่านมา โรงเรียนต่าง ๆ ลงทุนจัดหาแล็ปท็อป แท็บเล็ต และแอปพลิเคชันการเรียนรู้ให้นักเรียนอย่างกว้างขวาง จนห้องเรียนเต็มไปด้วยหน้าจอแทบทุกประเภท

ในกลุ่มประเทศนอร์ดิกนั้น เดนมาร์กกำลังเตรียมดำเนินมาตรการคล้ายกับสวีเดน ขณะที่ฟินแลนด์ได้บังคับใช้กฎหมายจำกัดการใช้โทรศัพท์มือถือในโรงเรียนตั้งแต่เดือนสิงหาคมปีที่ผ่านมา

นอกจากนี้ หลายประเทศตั้งแต่สเปนไปจนถึงเกาหลีใต้ ต่างออกมาตรการควบคุมการใช้หน้าจอในรูปแบบที่แตกต่างกัน บางแห่งห้ามใช้โทรศัพท์มือถือในห้องเรียนโดยเด็ดขาด ขณะที่บางแห่งจำกัดการบ้านที่ต้องทำผ่านหน้าจอ

แม้สวีเดนจะเป็นประเทศที่มีความก้าวหน้าด้านเทคโนโลยีสูง รวมทั้งมีระบบการศึกษาที่ได้รับการยอมรับว่าเป็นหนึ่งในระบบที่มีความเป็นดิจิทัลมากที่สุดในโลก แต่มาตรการห้ามใช้โทรศัพท์มือถือครั้งนี้มีเป้าหมายเพื่อลดสิ่งรบกวนสมาธิในห้องเรียน และต่อยอดจากข้อจำกัดที่หลายโรงเรียนได้นำมาใช้เองอยู่แล้ว

นอกจากมาตรการดังกล่าว รัฐบาลยังจัดสรรงบประมาณ 555 ล้านโครนาสวีเดน หรือมากกว่า 1,900 ล้านบาท เพื่อสนับสนุนการจัดซื้อหนังสือเรียนและคู่มือการสอนสำหรับครู

แรงผลักดันสำคัญของนโยบาย “กลับสู่หนังสือ” มาจากผลการประเมินทักษะการอ่านที่ลดลงอย่างน่ากังวล โดยผลการทดสอบ PISA ปี 2022 ซึ่งจัดทำโดย Organisation for Economic Co-operation and Development พบว่า นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ของสวีเดนถึง 24.3% มีทักษะการอ่านต่ำกว่าระดับพื้นฐาน แม้ตัวเลขดังกล่าวจะยังดีกว่าค่าเฉลี่ยของสหภาพยุโรปที่อยู่ที่ 26.2%

มาตรการของสวีเดนไม่ได้จำกัดอยู่เพียงในโรงเรียนเท่านั้น หน่วยงานสาธารณสุขของประเทศยังออกคำแนะนำให้ผู้ปกครองเป็นแบบอย่างที่ดีในการใช้เทคโนโลยี โดยส่งเสริมการสร้าง “พื้นที่ปลอดหน้าจอ” ภายในบ้านเช่นเดียวกับที่เด็กต้องปฏิบัติ

แต่ก็ไม่ใช่ทุกฝ่ายที่เห็นด้วยกับการลดบทบาทของเทคโนโลยีในห้องเรียน สมาคมอุตสาหกรรมเทคโนโลยีการศึกษาของสวีเดน ระบุในรายงานฉบับหนึ่งว่า งานในอนาคตกว่า 90% จะต้องอาศัยทักษะดิจิทัล หากเยาวชนขาดความรู้ด้านนี้ อาจนำไปสู่ปัญหาการขาดแคลนแรงงานที่มีทักษะ การชะลอตัวของนวัตกรรมในภาครัฐ และอัตราการว่างงานที่สูงขึ้น