เช็ก "ยอดไลก์" ทุก 5 นาที ไม่ใช่เพราะติดมือถือ แต่เพราะ "สมองกำลังโหยหาคำชื่นชม"

โพสต์อะไรลง Social แล้วต้องเช็ค Like ทุก 5 นาที

ทุกคนต้องการการยอมรับจากคนอื่นบ้าง แต่บางคนรู้สึกว่าถ้าไม่ได้รับคำชมหรือการยืนยันจากคนอื่น ก็ไม่รู้สึกว่าตัวเองมีคุณค่า สิ่งนี้ไม่ใช่ความอ่อนแอ แต่มักมีรากมาจากช่วงวัยเด็กที่ไม่ได้รับการยืนยันในคุณค่าของตัวเอง ทำให้สมองเรียนรู้ว่าต้องพึ่งพาคนอื่นในการบอกว่า "เราโอเค"

Validation Seeking คืออะไร และต่างจากการต้องการ Feedback ปกติอย่างไร

Validation Seeking คือการแสวงหาหรือต้องการการยอมรับจากผู้อื่นอย่างมาก

ทั้งในด้านความถี่และความรุนแรง ในด้านความถี่ เช่น ต้องการให้ผู้อื่นชมหลายครั้งต่อวัน ไม่ใช่แค่เฉพาะตอนเครียด ในด้านความรุนแรง เช่น หากไม่ได้รับคำชมตาม

ที่ต้องการ อาจไม่ได้แค่รู้สึกผิดหวัง แต่อาจรู้สึกเหนื่อยล้าอย่างมากและสูญเสีย

ความมั่นใจในตัวเองด้วย เนื่องจากต้องการการยืนยันจากภายนอกถึงจะรู้สึกดี

สิ่งหลักที่ Validation Seeking ต้องการคือการยอมรับ ผ่านการชื่นชมหรือการแสดงการยอมรับในรูปแบบต่างๆ ในขณะที่คนที่ต้องการ Feedback คือคนที่ต้องการ

คำติชมเพื่อพัฒนาตัวเอง อยากได้แนวคิดใหม่ๆ หรือมุมมองที่หลากหลายขึ้น 

ความแตกต่างสำคัญคือ Validation Seeking ต้องการคำชมและการยอมรับ 

ส่วนการต้องการ Feedback คือต้องการคำติชมเพื่อนำไปพัฒนาและเพิ่มมุมมองใหม่ๆ

Social Media ทำให้ Validation Seeking รุนแรงขึ้นไหม และ Like หรือ Comment ส่งผลต่อสมองอย่างไร

Social Media อาจทำให้ Validation Seeking รุนแรงขึ้นในรูปแบบของการเป็นตัวกระตุ้น เช่น คนที่มีพื้นฐานต้องการการยอมรับเมื่อโพสต์ลงโซเชียลก็จะเปิดดูบ่อยๆ ซึ่งเพิ่มความถี่ของพฤติกรรม และการเปรียบเทียบตัวเองกับผู้อื่นผ่านโซเชียลมีแนวโน้มทำให้อาการรุนแรงขึ้นได้

เมื่อได้รับ Like สมองจะหลั่งสารโดพามีน (Dopamine) ซึ่งทำให้รู้สึกมีความสุข

สารนี้เป็นสารเดียวกับที่ถูกผลิตออกมามากเป็นพิเศษเมื่อใช้สารเสพติด จึงก่อให้เกิดอาการเสพติดได้ เพราะอยากสัมผัสกับความสุขนั้นอีกครั้ง โดยเฉพาะในกลุ่ม Validation Seeking ที่มักมองว่า Like คือการได้รับการยอมรับจากสังคม

ในทางกลับกัน หาก Comment เป็นเชิงลบ โดพามีนจะหล่นวูบลง และ Cortisol หรือฮอร์โมนแห่งความเครียดจะพุ่งสูงแทน ทำให้รู้สึกเครียด วิตกกังวล หรือมีอาการทางกาย เช่น มวนท้อง ซึ่งกระทบอย่างรุนแรงกับกลุ่ม Validation Seeking โดยอาจสูญเสียความมั่นใจอย่างมากแม้จะมีเพียง 1 Comment แย่ จากอีก 9 Comment ที่ดีก็ตาม

คนที่ต้องการการยืนยันจากคนอื่นตลอดเวลา ส่งผลต่อความสัมพันธ์และความนับถือตัวเองอย่างไร

ในแง่ความสัมพันธ์ อาจทำให้เกิดการพึ่งพิงผู้อื่น ไม่กล้าตัดสินใจด้วยตัวเอง จนเกิดความตึงเครียด ขาดความสมดุล และเกิดความขัดแย้งในความสัมพันธ์ได้ในที่สุด

ในแง่ความนับถือตัวเอง กลุ่ม Validation Seeking มักผูกความมั่นใจและความภาคภูมิใจไว้กับคนอื่นและสังคมภายนอก เมื่อไม่ได้รับการยืนยันหรือคำชม ความมั่นใจและความภาคภูมิใจในตัวเองจะลดลง กลายเป็นว่าชีวิตขึ้นอยู่กับคนอื่น ไม่ใช่ตัวเอง จึงรู้สึกว่าไม่สามารถควบคุมอะไรได้เลย

"กล้าที่จะเป็นตัวเอง" โดยไม่ต้องรอให้คนอื่นยืนยัน เริ่มฝึกได้จากตรงไหน

1.    ตระหนักรู้ในตัวเองว่ากำลังผูกความมั่นใจและความภาคภูมิใจไว้กับผู้อื่น ซึ่งเป็นปัจจัยภายนอกที่ควบคุมไม่ได้

2.    ให้เวลาตัวเองในการทบทวนและสร้างความพร้อมในการเปลี่ยนแปลง

3.    เริ่มเติมพลังบวกให้ตัวเอง เช่น หันมาชื่นชมตัวเอง ทบทวนความสำเร็จโดยไม่จำเป็นต้องเป็นเรื่องใหญ่ ทำสิ่งที่ชอบ และบางครั้งก็อนุญาตให้ตัวเองอ่อนแอได้ เช่น ยอมรับว่าวันนี้อาจยังไม่ดีพอ แต่ไม่ได้หมายความว่าจะไม่ดีตลอดไป

4.    เริ่มจากสิ่งเล็กๆ เช่น หยุดเข้าไปดูยอด Like ทุก 5 นาที และปรับลดความสนใจใน Comment ลง ไม่ว่าจะเป็นทางบวกหรือทางลบ

5.    เมื่อทำได้แล้ว ก็ถึงเวลาเปลี่ยนจากการผูกความมั่นใจไว้กับผู้อื่น 

กลับมาผูกไว้กับตัวเองแทน

การเปลี่ยนแปลงอาจไม่สามารถทำได้เร็วหรือเกิดขึ้นในทันที แต่เมื่อวันนี้เริ่มลงมือทำแล้ว ก็ถือว่าเปลี่ยนแล้ว ดังนั้นภูมิใจในตัวเองได้เลย

หากสนใจปรึกษาจิตแพทย์ และนักจิตวิทยาคลินิก ติดต่อได้ที่

⦁    Me Center คริสตัล ดีไซน์ เซนเตอร์ (CDC) ชั้น 2 

โทร 085-355-2255

⦁    Line Official: @mecenter (https://lin.ee/mCheDsu)