กลาโหมสหรัฐตั้ง อีลอน มัสก์ คุมโปรเจกต์เมอริเดียน ลุยสงครามอนาคต

วันที่ 30 กันยายนที่ผ่านมา กระทรวงกลาโหมสหรัฐฯ เปิดตัว โปรเจกต์เมอริเดียน (Project Meridian) โครงการศึกษารูปแบบสงครามและเทคโนโลยีทางทหารในอนาคต พร้อมแต่งตั้ง อีลอน มัสก์ (Elon Musk), พาลเมอร์ ลักกี (Palmer Luckey) ผู้ก่อตั้งอันดูริล อินดัสตรีส์ (Anduril Industries) และนิวต์ กิงกริช (Newt Gingrich) อดีตประธานสภาผู้แทนราษฎรสหรัฐฯ เป็นผู้นำร่วม 

โดยโปรเจกต์เมอริเดียน (Project Meridian) มีกรอบเวลาทำงานเพียง 120 วัน ก่อนเสนอข้อแนะนำว่ากองทัพสหรัฐฯ ควรเตรียมเทคโนโลยีและขีดความสามารถใดสำหรับสมรภูมิในอีกหลายสิบปีข้างหน้า

พีต เฮกเซธ (Pete Hegseth) รัฐมนตรีกลาโหมสหรัฐฯ ประกาศโครงการดังกล่าวระหว่างการกล่าวสุนทรพจน์ State of the Force ที่ฐานนาวิกโยธินควอนติโก (Marine Corps Base Quantico) รัฐเวอร์จิเนีย เมื่อวันที่ 30 กันยายนที่ผ่านมา โดย Project Meridian จะอยู่ภายใต้การกำกับของ เอมิล ไมเคิล (Emil Michael) ผู้บริหารด้านเทคโนโลยีของกระทรวงกลาโหมสหรัฐฯ และจะดึงผู้เชี่ยวชาญจากภาคเทคโนโลยี ธุรกิจ วิชาการ นโยบาย และความมั่นคงเข้ามามีส่วนร่วม 

⬛️ 120 วัน มองสนามรบตั้งแต่ใต้ดินถึงอวกาศ

โปรเจกต์เมอริเดียน (Project Meridian) ไม่ใช่โครงการสร้างอาวุธหรือหน่วยงานจัดซื้อยุทโธปกรณ์โดยตรง แต่มีหน้าที่ศึกษาว่าสงครามในอนาคตจะเปลี่ยนไปอย่างไร สนามรบแบบใดกำลังเกิดขึ้น และกองทัพสหรัฐฯ ยังขาดขีดความสามารถด้านใด จากนั้นจึงเสนอแนวทางที่สามารถนำไปสู่การพัฒนา ทดสอบ และนำเทคโนโลยีใหม่เข้าสู่การใช้งานจริงได้

ขอบเขตของการศึกษาถูกวางไว้กว้างมาก ตั้งแต่การรบใต้พื้นดิน พื้นดิน ทะเล อากาศ ไปจนถึงพื้นที่ระหว่างโลกกับดวงจันทร์ หรือ Cislunar Space พร้อมพิจารณาเทคโนโลยีที่กำลังเปลี่ยนรูปแบบสงคราม เช่น ปัญญาประดิษฐ์ ระบบอัตโนมัติ หุ่นยนต์ อาวุธพลังงานโดยตรง และเทคโนโลยีชีวภาพ โดยรายงานฉบับสุดท้ายมีกำหนดเสร็จภายในวันที่ 28 มกราคม 2027 แบ่งเป็นรายงานที่เปิดเผยต่อสาธารณะและภาคผนวกที่เป็นข้อมูลชั้นความลับ

พีต เฮกเซธ ให้เหตุผลว่า การประเมินสงครามอนาคตไม่ควรเกิดขึ้นภายในเพนตากอนเพียงอย่างเดียว เพราะการให้องค์กรเดียวเป็นทั้งผู้ตั้งคำถามและตอบคำถามอาจเกิดข้อจำกัดจากมุมมองภายใน จึงต้องการดึงนักเทคโนโลยี นักธุรกิจ และผู้เชี่ยวชาญภายนอกเข้ามาช่วยประเมินว่าเทคโนโลยีใดจะมีบทบาทสำคัญต่อความขัดแย้งในอนาคต

⬛️ ทำไมต้องเป็นอีลอน มัสก์ และพาลเมอร์ ลักกี

การเลือกอีลอน มัสก์ และพาลเมอร์ ลักกี มีความเชื่อมโยงโดยตรงกับเทคโนโลยีที่เพนตากอนกำลังให้ความสำคัญ บริษัท SpaceX ของมัสก์มีบทบาทตั้งแต่จรวดส่งดาวเทียม เครือข่ายสตาร์ลิงก์ (Starlink) ไปจนถึงโครงการด้านความมั่นคง ขณะที่บริษัท Anduril ของลักกีพัฒนาระบบโดรน ปัญญาประดิษฐ์ ระบบตรวจการณ์ อากาศยานอัตโนมัติ และเทคโนโลยีต่อต้านโดรนสำหรับกองทัพสหรัฐฯ

การดึงผู้ประกอบการที่พัฒนาเทคโนโลยีจริงเข้ามามีส่วนร่วม ทำให้เพนตากอนได้มุมมองจากอุตสาหกรรมที่มีวงจรพัฒนาผลิตภัณฑ์เร็วกว่าระบบจัดซื้ออาวุธแบบดั้งเดิม แต่ก็ทำให้เกิดคำถามเรื่อง ผลประโยชน์ทับซ้อน เพราะบริษัท SpaceX และ Anduril ต่างเป็นผู้รับสัญญาจากรัฐบาลและกระทรวงกลาโหมสหรัฐฯ 

ในขณะที่ Project Meridian อาจเสนอว่าเทคโนโลยีประเภทใดควรได้รับการพัฒนาในอนาคต อย่างไรก็ตาม ตัวโครงการไม่ได้รับอำนาจจัดซื้อหรือมอบสัญญาโดยตรง และยังไม่มีการประกาศว่าบริษัทใดจะได้รับประโยชน์จากข้อเสนอของคณะทำงาน

⬛️ AUTOWARCOM เตรียมกองทัพรับยุคโดรนและหุ่นยนต์

โปรเจกต์เมอริเดียน (Project Meridian) ยังเกิดขึ้นพร้อมกับการประกาศแผนจัดตั้ง กองบัญชาการสงครามอัตโนมัติ (Autonomous Warfare Command หรือ AUTOWARCOM) ซึ่งเพนตากอนวางแนวทางให้เป็นกองบัญชาการระดับนายพลสี่ดาว ทำหน้าที่ผลักดันระบบไร้คนขับ หุ่นยนต์ ปัญญาประดิษฐ์ และระบบอัตโนมัติให้สามารถนำไปใช้ร่วมกันได้ในทุกเหล่าทัพ

เหตุผลสำคัญมาจากรูปแบบสงครามที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะบทเรียนจากสงครามรัสเซีย-ยูเครนที่โดรนราคาถูกสามารถทำหน้าที่ลาดตระเวน โจมตี และสนับสนุนหน่วยรบได้ในปริมาณมาก Reuters รายงานว่าเฮกเซธมองว่ากองทัพในอนาคตจำเป็นต้องมีทั้งอาวุธประสิทธิภาพสูงและระบบราคาถูกที่สามารถผลิตและใช้งานได้จำนวนมาก ไม่สามารถพึ่งแพลตฟอร์มอาวุธราคาแพงเพียงอย่างเดียวเหมือนในอดีต 

⬛️ กองทัพที่ซื้ออาวุธ สู่กองทัพที่ต้องตามเทคโนโลยีให้ทัน

ความสำคัญของ Project Meridian จึงไม่ได้อยู่ที่การนำมหาเศรษฐีเทคโนโลยีเข้ามานั่งกำหนดว่าจะซื้ออาวุธอะไร แต่เป็นความพยายามของเพนตากอนในการตอบคำถามที่ใหญ่กว่านั้นว่า สงครามในอีก 10 หรือ 20 ปีจะมีหน้าตาอย่างไร และกองทัพสหรัฐฯ ต้องเริ่มลงทุนในเทคโนโลยีใดตั้งแต่วันนี้ เพื่อไม่ให้ระบบจัดซื้อและพัฒนาอาวุธที่ใช้เวลาหลายปีตามความเปลี่ยนแปลงไม่ทัน

สิ่งที่ต้องจับตาหลังจากนี้คือข้อเสนอของอีลอน มัสก์ และพาลเมอร์ ลักกี และคณะทำงานจะให้น้ำหนักกับ AI โดรน หุ่นยนต์ ระบบอัตโนมัติ อวกาศ หรือเทคโนโลยีประเภทใดมากที่สุด รวมถึงเพนตากอนจะมีกลไกจัดการประเด็นผลประโยชน์ทับซ้อนอย่างไร เพราะข้อเสนอจาก Project Meridian แม้ไม่มีอำนาจจัดซื้อโดยตรง แต่อาจมีส่วนกำหนดทิศทางการวิจัย การพัฒนา และงบประมาณด้านเทคโนโลยีทางทหารของสหรัฐฯ ในระยะยาว