หยุดเผา ลดฝุ่น เกษตรฯ ดันเศษวัสดุสร้างรายได้

กรมส่งเสริมการเกษตร เดินหน้าสร้างการรับรู้และขับเคลื่อนมาตรการป้องกันและแก้ไขปัญหาฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 ในภาคการเกษตร พร้อมส่งเสริมการบริหารจัดการเศษวัสดุเหลือใช้หลังการเก็บเกี่ยวอย่างเหมาะสม เพื่อลดการเผา ลดมลพิษทางอากาศ และเพิ่มประโยชน์ทางเศรษฐกิจให้แก่เกษตรกร

นางอัญชลี สุวจิตตานนท์ อธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร เปิดเผยว่า รัฐบาลให้ความสำคัญกับการแก้ไขปัญหาไฟป่า หมอกควัน และฝุ่นละอองอย่างต่อเนื่อง โดยคณะรัฐมนตรีได้กำหนดให้เป็นวาระแห่งชาติตั้งแต่ปี 2562 และผลจากการขับเคลื่อนมาตรการอย่างเป็นรูปธรรม ทำให้สถานการณ์ฝุ่น PM2.5 และจำนวนจุดความร้อนในภาพรวมปี 2568 มีแนวโน้มดีขึ้นเมื่อเทียบกับปีก่อน

ทั้งนี้ การปรับเปลี่ยนกระบวนการผลิต การส่งเสริมเกษตรปลอดการเผา และการจัดการเศษวัสดุทางการเกษตร อยู่ภายใต้แผนปฏิบัติการขับเคลื่อนวาระแห่งชาติ “การแก้ไขปัญหามลพิษด้านฝุ่นละออง” ครอบคลุมการควบคุมแหล่งกำเนิดมลพิษทุกมิติ ตั้งแต่ไฟป่า การเผาในพื้นที่เกษตร ฝุ่นในเขตเมือง ไปจนถึงหมอกควันข้ามแดน

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์มีภารกิจสำคัญในการควบคุมการเผาในพื้นที่เกษตร ภายใต้ระบบ Burn Check การส่งเสริมการใช้เศษวัสดุเหลือใช้เป็นพลังงานชีวมวล และการกำหนดแนวทางควบคุมการนำเข้าผลผลิตการเกษตรปลอดการเผา เพื่อให้การดำเนินงานมีประสิทธิภาพในฤดูกาลผลิตปี 2569

สำหรับปี 2569 ภาคการเกษตรได้กำหนด 5 มาตรการหลัก ได้แก่ การจัดการไฟในพื้นที่ป่า การควบคุมการเผาในพื้นที่เกษตร การควบคุมฝุ่นในเขตเมือง การจัดการหมอกควันข้ามแดน และการบริหารจัดการภาพรวม พร้อมกำหนดช่วงควบคุมการเผาในพื้นที่เกษตร ระหว่างวันที่ 1 กุมภาพันธ์ ถึง 31 มีนาคม 2569

กรมส่งเสริมการเกษตรขอความร่วมมือเกษตรกรงดการเผาในช่วงดังกล่าว โดยผู้ฝ่าฝืนจะถูกตัดสิทธิ์เข้าร่วมโครงการสนับสนุนและพัฒนาศักยภาพเกษตรกรของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เป็นเวลา 3 ปี ตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน 2569 ถึง 31 มีนาคม 2571 ยกเว้นกรณีช่วยเหลือผู้ประสบภัยพิบัติด้านการเกษตร

ขณะเดียวกัน กรมส่งเสริมการเกษตรยังส่งเสริมการจัดการเศษวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรอย่างต่อเนื่อง อาทิ การไถกลบเพิ่มอินทรียวัตถุในดิน การทำปุ๋ยหมัก การใช้ฟางเลี้ยงสัตว์ และการจำหน่ายเศษวัสดุชีวมวล ซึ่งที่ผ่านมา สามารถนำไปใช้ประโยชน์แล้ว 29.7 ล้านตัน จากทั้งหมด 48.6 ล้านตัน คิดเป็นร้อยละ 61 สร้างมูลค่ากว่า 3.3 พันล้านบาท ช่วยลดต้นทุนและเพิ่มรายได้ให้เกษตรกรอย่างเป็นรูปธรรม