เกิดอะไรขึ้นในเยเมน? เงินสดขาดแคลนขั้นวิกฤต แม้ค่าเงินทรงตัวแล้ว

◾️◾️◾️

🔴 แก้ปัญหาได้เพียงชั่วคราว

มาตรการเหล่านี้ช่วยชะลอการอ่อนค่าของเงินเรียล จากเดิมที่เคยอยู่ที่ประมาณ 2,900 เรียลต่อดอลลาร์สหรัฐเมื่อหลายเดือนก่อน เหลือราว 1,500 เรียลต่อดอลลาร์สหรัฐในปัจจุบัน ซึ่งในช่วงแรกได้รับเสียงตอบรับที่ดี

แต่ผลลัพธ์ดังกล่าวกลับอยู่ได้ไม่นาน เมื่อประชาชนเริ่มไม่พอใจมากขึ้นจากการขาดแคลนเงินสดในสกุลเงินท้องถิ่น

หลายเมืองที่อยู่ภายใต้การควบคุมของรัฐบาล เช่น เอเดน ไทซ์ และมูกัลลา ประชาชนระบุว่ากำลังเผชิญภาวะเงินเรียลขาดแคลนอย่างที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน

ผู้ที่ถือเงินดอลลาร์สหรัฐหรือเงินริยัลซาอุดีอาระเบีย พบว่า ธนาคารและร้านแลกเงินปฏิเสธการแลกเงิน หรือจำกัดจำนวนการแลกต่อวันเหลือเพียงประมาณ 50 ริยัลซาอุดีอาระเบียต่อคน โดยอ้างว่าขาดสภาพคล่องเงินสดในระบบ

สถานการณ์นี้ทำให้ชาวเยเมนจำนวนมากไม่สามารถเข้าถึงเงินสด หรือใช้เงินออมในสกุลต่างประเทศได้ ในช่วงที่เศรษฐกิจกำลังตึงตัว ส่งผลให้ธุรกิจจำนวนมากหยุดชะงัก และเกิดตลาดมืดที่มีการแลกเงินในอัตราที่เสียเปรียบผู้บริโภค

◾️◾️◾️

🔴 ธุรกิจชะงัก ประชาชนเดือดร้อนหนัก

โมฮัมเหม็ด โอเมอร์ เจ้าของร้านขายของชำในเมืองมูกัลลา เล่าว่า เขาต้องใช้เวลาหลายชั่วโมงตระเวนหาร้านแลกเงิน เพื่อแลกเงินริยัลซาอุดีอาระเบียเพียงไม่กี่ร้อย โดยเขาเล่าว่าเสียทั้งเวลาและแรงงาน จนต้องปิดร้านไป 

เยเมนเผชิญวิกฤตเศรษฐกิจมานานกว่าทศวรรษ จากสงครามระหว่างรัฐบาลที่ได้รับการสนับสนุนจากซาอุดีอาระเบีย กับกลุ่มฮูตีที่มีความเชื่อมโยงกับอิหร่าน ซึ่งทำให้มีผู้เสียชีวิตจำนวนมาก และประชาชนต้องพลัดถิ่นนับล้านคน

นอกจากการสู้รบ ทั้งสองฝ่ายยังโจมตีแหล่งรายได้ของกันและกัน ส่งผลให้ทั้งรัฐบาลและกลุ่มฮูตีขาดแคลนเงินทุน ไม่สามารถจ่ายเงินเดือนภาครัฐหรือจัดบริการพื้นฐานได้อย่างเพียงพอ ธนาคารกลางในเยเมนยอมรับถึงปัญหานี้ และระบุว่าได้อนุมัติมาตรการระยะสั้นและระยะยาวเพื่อแก้ไข พร้อมย้ำว่ายังคงใช้นโยบายการเงินแบบระมัดระวัง เพื่อรักษาเสถียรภาพค่าเงินและควบคุมเงินเฟ้อ

ขณะเดียวกัน ข้าราชการจำนวนมากยังร้องเรียนว่า รัฐบาลจ่ายเงินเดือนเป็นธนบัตรมูลค่าต่ำ เช่น 100 เรียล ทำให้ต้องขนเงินเป็นถุง ทำให้ไม่สะดวกต่อการเดินทางไปยังสถานที่ต่าง ๆ 

กลุ่มที่ได้รับผลกระทบหนัก ได้แก่ ผู้ที่เก็บเงินออมเป็นเงินริยัลซาอุฯ แรงงานเยเมนในต่างประเทศที่ส่งเงินกลับบ้าน รวมถึงทหารที่ได้รับค่าจ้างเป็นเงินสกุลต่างประเทศ

◾️◾️◾️

🔴 ประชาชนต่างหาวิธีเอาตัวรอดเฉพาะหน้า

ชาวเยเมนต้องหาวิธีแก้ไขเฉพาะหน้ากันเอง เช่น ขอเครดิตจากร้านค้าที่คุ้นเคยเพื่อขอชำระเงินล่าช้า หรือแลกเงินกับร้านขายของชำในอัตราที่เสียเปรียบ

บางธนาคารและร้านแลกเงินเริ่มใช้ระบบโอนเงินออนไลน์ ซึ่งช่วยบรรเทาปัญหาได้บางส่วน แต่ในพื้นที่ชนบทที่อินเทอร์เน็ตเข้าถึงยาก สถานการณ์ยิ่งเลวร้ายกว่าเดิม

ในภาวะเช่นนี้ ผู้ที่มีเส้นสาย เครือข่าย หรือคนรู้จักในธนาคารหรือร้านแลกเงิน มักเข้าถึงเงินสดได้ง่ายกว่า

คาเลด โอเมอร์ เจ้าของบริษัทท่องเที่ยวในมูกัลลา ระบุว่า ธุรกิจของเขาใช้เงินดอลลาร์และริยัลซาอุดีอาระเบียเป็นหลัก แต่เมื่อจำเป็นต้องใช้เงินเรียล เขาจะพึ่งพาคนรู้จักในร้านแลกเงิน ซึ่งบริษัทแลกเงินบอกว่าพวกเขาก็ขาดสภาพคล่องเช่นกัน

ในโซเชียลมีเดีย ยังมีรายงานว่าผู้ป่วยบางรายถูกปฏิเสธการรักษา เพราะไม่สามารถจ่ายเป็นเงินเรียลได้ ขณะที่ร้านแลกเงินก็ไม่ยอมแลกเงินให้

ในเมืองไทซ์ ชาวบ้านเล่าว่า โรงพยาบาลท้องถิ่นแห่งหนึ่งปฏิเสธที่จะรับเงินริยัลซาอุดีอาระเบียจากญาติของผู้ป่วย ทำให้ต้องตระเวนไปทั่วเมืองเพื่อหาคนแลกเงินไปจ่ายค่ารักษาพยาบาล 

◾️◾️◾️

🔴 ในวิกฤตยังมีโอกาส

สำหรับพ่อค้าที่นำเข้าสินค้าจากซาอุดีอาระเบีย วิกฤตเงินสดกลับกลายเป็นผลดีอย่างไม่คาดคิด เนื่องจากสามารถซื้อเงินริยัลซาอุดีอาระเบียได้ในราคาถูกลง พ่อค้าเสื้อผ้าในเมืองมูกัลลาบอกกับอัลจาซีราว่า เขารับชำระเงินทั้งเงินเรียลเยเมนและเงินริยัลซาอุดีอาระเบีย ส่วนหนึ่งเพื่อดึงดูดลูกค้า และอีกส่วนหนึ่งเพื่อรักษาเงินตราต่างประเทศที่เขาต้องการสำหรับธุรกิจของเขา โดยเขาบอกอย่างตรงปตรงมาว่าเขาได้ประโยชน์จากวิกฤตนี้ และยังบอกอีกว่า บริษัทแลกเปลี่ยนเงินตราที่ต้องการเงินสกุลท้องถิ่นที่เขาถืออยู่ จะขายเงินริยัลซาอุดีอาระเบียให้เขาในอัตราที่ต่ำกว่า