สถิติ “โรคไต” ไทยพุ่งต่อเนื่อง หลังกรณีแดนนี่ ศรีภิญโญ

การเสียชีวิตของ แดนนี่ ศรีภิญโญ เมื่อวันที่ 20 เมษายน 2569 จากภาวะไตวายเฉียบพลัน ทำให้ประเด็นโรคไตในประเทศไทยกลับมาอยู่ในความสนใจอีกครั้ง โดยครอบครัวแจ้งว่าเสียชีวิตเวลา 12.54 น. หลังมีอาการทรุดลงในช่วงไม่กี่วันก่อนหน้า ข้อมูลทางการแพทย์ระบุว่าภาวะไตวายเฉียบพลันสามารถเกิดขึ้นได้รวดเร็ว โดยเฉพาะในผู้ที่มีโรคประจำตัวหรือมีภาวะไตเสื่อมสะสมมาก่อน

ข้อมูลจากสมาคมโรคไตแห่งประเทศไทยและหน่วยงานด้านสาธารณสุขระบุว่า ปัจจุบันประเทศไทยมีผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังประมาณ 9–10 ล้านคน หรือคิดเป็นราว 17.5% ของประชากรวัยผู้ใหญ่ ขณะที่ข้อมูลในระบบบริการสาธารณสุขปี 2564 พบผู้ป่วยที่ขึ้นทะเบียนแล้วมากกว่า 1,007,251 ราย ตัวเลขดังกล่าวอยู่ในระดับสูงเมื่อเทียบกับโครงสร้างประชากร

ในกลุ่มผู้ป่วยที่มีอาการรุนแรง พบว่ามีผู้ป่วยไตวายระยะสุดท้ายประมาณ 150,000 ราย ซึ่งจำเป็นต้องได้รับการบำบัดทดแทนไต เช่น การฟอกเลือด การล้างไตทางช่องท้อง หรือการปลูกถ่ายไต ขณะที่ผู้ป่วยที่ต้องล้างไตมีอย่างน้อย 62,000 ราย และมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นต่อเนื่องทุกปี โดยการดูแลรักษากลุ่มนี้ใช้งบประมาณจากสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติมากกว่า 50,000 ล้านบาทต่อปี

ด้านอัตราการเสียชีวิต กรมควบคุมโรคระบุว่าในช่วงปี 2559–2563 ประเทศไทยมีผู้เสียชีวิตจากโรคไตเฉลี่ยปีละประมาณ 10,000 ราย โดยอัตราตายเพิ่มจาก 14.24 เป็น 16.49 ต่อแสนประชากร และพบมากในกลุ่มอายุ 60 ปีขึ้นไป ซึ่งเป็นกลุ่มที่มีความเสี่ยงสูง

สำหรับปัจจัยเสี่ยงหลักของคนไทย หน่วยงานด้านสาธารณสุขระบุว่าเกี่ยวข้องกับโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง เช่น เบาหวานและความดันโลหิตสูง รวมถึงพฤติกรรมการบริโภคอาหารเค็ม หวาน และไขมันสูง การใช้ยาแก้ปวดต่อเนื่องโดยไม่อยู่ในการดูแลของแพทย์ และการไม่เข้ารับการตรวจคัดกรอง ทำให้มีประชาชนกลุ่มเสี่ยงโรคไตกว่า 10 ล้านคนที่ยังไม่ทราบภาวะของตนเอง นอกจากนี้ยังมีข้อมูลว่าประมาณ 1 ใน 25 ของผู้ป่วยเบาหวานและความดันโลหิตสูงจะพัฒนาไปเป็นผู้ป่วยโรคไตรายใหม่ในแต่ละปี

หน่วยงานภาครัฐ เช่น กรมควบคุมโรค และสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ดำเนินมาตรการคัดกรองและดูแลผู้ป่วยอย่างต่อเนื่อง โดยเน้นให้ประชาชนตรวจสุขภาพประจำปี โดยเฉพาะกลุ่มอายุ 35 ปีขึ้นไป ควบคุมระดับน้ำตาลและความดันโลหิต ลดการบริโภคอาหารเค็ม และติดตามการรักษาอย่างต่อเนื่องในผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยแล้ว