ทำไมใช้ “ดอกเตอร์” เป็นคำนำหน้าในทะเบียนบ้านไม่ได้ กรมการปกครองแจง

ทำไมใช้ “ดอกเตอร์” เป็นคำนำหน้าในทะเบียนบ้านไม่ได้ กรมการปกครองแจง

วันที่ 5 มีนาคม 2569 กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย ออกมาชี้แจงข้อสงสัยเกี่ยวกับการใช้ตำแหน่งทางวิชาการเป็นคำนำหน้านามในทะเบียนบ้าน โดยระบุว่า ตำแหน่ง “ดอกเตอร์” หรือคำนำหน้าทางวิชาการอื่น ๆ ไม่สามารถใช้เป็นคำนำหน้านามในทะเบียนบ้านได้ เนื่องจากไม่อยู่ในขอบเขตของข้อมูลทะเบียนราษฎรตามกฎหมาย

กรมการปกครองอธิบายว่า หากมีการขอใช้ตำแหน่งทางวิชาการ เช่น ศาสตราจารย์ รองศาสตราจารย์ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ หรือดอกเตอร์ เป็นคำนำหน้านามในทะเบียนบ้าน คำตอบคือ ไม่สามารถดำเนินการได้ เนื่องจากระบบทะเบียนบ้านเป็นข้อมูลทะเบียนประวัติประชาชนที่ต้องใช้รูปแบบคำนำหน้านามตามกฎหมายกำหนด เช่น นาย นาง หรือ นางสาว เท่านั้น

อย่างไรก็ตาม ผู้ที่ได้รับตำแหน่งทางวิชาการยังคงมีสิทธิใช้ตำแหน่งดังกล่าว ในงานสารบรรณและเอกสารราชการที่เกี่ยวข้อง รวมถึงเอกสารทางราชการหรือเอกสารที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติงานของหน่วยงาน เพื่อให้เกิดความเป็นระเบียบแบบแผนเดียวกัน และเป็นการยกย่องเชิดชูเกียรติของผู้ดำรงตำแหน่งทางวิชาการ

กรมการปกครองยังระบุเพิ่มเติมว่า การใช้ตำแหน่งทางวิชาการเป็นคำนำหน้านามไม่ได้มีผลบังคับทางกฎหมายให้ครอบคลุมถึงทะเบียนบ้าน เพราะทะเบียนบ้านเป็นฐานข้อมูลทะเบียนราษฎรที่ต้องยึดตามกฎหมายว่าด้วยการทะเบียนราษฎร

แนวทางดังกล่าวอ้างอิงตามหนังสือกรมการปกครอง ที่ มท 0309.3/ว 8508 ลงวันที่ 30 มีนาคม 2563 เรื่องการใช้ตำแหน่งทางวิชาการเป็นคำนำหน้านามในทะเบียนบ้าน รวมถึงหนังสือกรมการปกครอง ที่ มท 0310.2/ว 1154 ลงวันที่ 23 พฤษภาคม 2540 ซึ่งได้กำหนดแนวปฏิบัติไว้อย่างชัดเจน

สรุปคือ แม้ตำแหน่ง “ดอกเตอร์” จะสามารถใช้เป็นคำนำหน้าชื่อในเอกสารราชการหรือการลงนามทางวิชาการได้ แต่ ไม่สามารถใช้เป็นคำนำหน้านามในทะเบียนบ้านหรือเอกสารทะเบียนราษฎรได้ เนื่องจากไม่อยู่ในประเภทคำนำหน้านามที่กฎหมายกำหนดไว้