หมอ มช. เตือน UV สูง เสี่ยงผิวไหม้ช่วงสงกรานต์

เข้าสู่ช่วงหน้าร้อนและเทศกาลสงกรานต์ที่หลายพื้นที่มีกิจกรรมกลางแจ้งอย่างคึกคัก โดยเฉพาะจังหวัดท่องเที่ยวอย่างเชียงใหม่ ปัญหาที่มักตามมาคือ “ผิวไหม้แดด” ซึ่งเกิดขึ้นได้แม้ในวันที่อากาศไม่ร้อนจัด เนื่องจากรังสีอัลตราไวโอเลตยังคงแผ่รังสีทำลายผิวอย่างต่อเนื่อง

รศ.นพ.มติ เชื้อมโนชาญ อาจารย์ประจำหน่วยโรคผิวหนัง ภาควิชาอายุรศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ อธิบายว่า แสงแดดประกอบด้วยรังสี UV หลายชนิด โดยเฉพาะ UVB และ UVA ซึ่งมีผลต่อผิวหนังโดยตรง โดย UVB แม้มีเพียงประมาณ 5% ของรังสีที่ถึงพื้นโลก แต่มีพลังงานสูง เป็นสาเหตุสำคัญของอาการผิวไหม้แดด และสามารถทำลาย DNA ของเซลล์ผิวได้ ขณะที่ UVA ซึ่งมีมากกว่า 95% สามารถทะลุผ่านกระจกและลงลึกถึงชั้นหนังแท้ ส่งผลให้เกิดริ้วรอย ฝ้า กระ และความเสื่อมของผิวก่อนวัย

ข้อมูลทางการแพทย์ยังระบุว่า ความรุนแรงของแสงแดดไม่ได้วัดจากความรู้สึกร้อนเพียงอย่างเดียว แต่ขึ้นอยู่กับค่า UV Index ซึ่งในประเทศไทยรวมถึงเชียงใหม่ มักอยู่ในระดับสูงถึงสูงมากเกือบตลอดปี โดยเฉพาะช่วงเวลา 10.00–16.00 น. ซึ่งเป็นช่วงที่รังสี UV เข้มข้นที่สุด

ในด้านความเสี่ยง สีผิวมีผลต่อการตอบสนองต่อแสงแดด โดยผู้ที่มีผิวขาวจะมีเมลานินน้อย จึงเกิดผิวไหม้ได้ง่ายกว่า และมีความเสี่ยงต่อมะเร็งผิวหนังมากกว่า ขณะที่ผู้มีผิวคล้ำสามารถดูดซับรังสี UV ได้ดีกว่าในระดับหนึ่ง อย่างไรก็ตาม ทุกสีผิวยังมีโอกาสเกิดความเสียหายจากแสงแดดได้ โดยอาการผิวไหม้มักปรากฏภายใน 6–24 ชั่วโมงหลังสัมผัสแดดจัด เช่น ผิวแดง แสบร้อน หรือในบางกรณีอาจมีไข้ร่วมด้วย

สำหรับแนวทางป้องกัน แพทย์แนะนำให้ใช้มาตรการหลายด้านร่วมกัน ทั้งการสวมอุปกรณ์ป้องกัน เช่น แว่นกันแดดที่มีคุณสมบัติ UV400 หมวกปีกกว้างอย่างน้อย 7.5 เซนติเมตร รวมถึงการใช้ร่มเพื่อลดการสัมผัสแสงโดยตรง นอกจากนี้ การเลือกเสื้อผ้าก็มีส่วนสำคัญ โดยเสื้อผ้าสีเข้มสามารถป้องกันรังสีได้ดีกว่าสีอ่อน และผ้าที่ผ่านการซักหลายครั้งจะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการป้องกัน

ในส่วนของครีมกันแดด ควรเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีค่า SPF 30 ขึ้นไป และ PA+++ ขึ้นไป โดยควรทาในปริมาณที่เหมาะสมก่อนออกแดด 15–30 นาที และทาซ้ำทุก 2–3 ชั่วโมง โดยเฉพาะผู้ที่ทำกิจกรรมกลางแจ้งหรือเล่นน้ำ ควรเลือกสูตรกันน้ำเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการปกป้องผิว

หากเกิดอาการผิวไหม้แดดแล้ว ควรดูแลผิวอย่างเหมาะสม เช่น ใช้ว่านหางจระเข้หรือมอยเจอร์ไรเซอร์เพื่อเพิ่มความชุ่มชื้น ลดอาการแสบร้อน ดื่มน้ำให้เพียงพอ และหลีกเลี่ยงการแกะหรือเกาผิวที่ลอก เพื่อป้องกันการอักเสบเพิ่มเติม

แพทย์ย้ำว่า ประเทศไทยมีระดับรังสี UV สูงต่อเนื่อง การป้องกันแสงแดดจึงเป็นเรื่องจำเป็นในชีวิตประจำวัน โดยเฉพาะในช่วงเทศกาลที่มีกิจกรรมกลางแจ้งจำนวนมาก การดูแลผิวอย่างถูกวิธีจะช่วยลดความเสี่ยงทั้งในระยะสั้นและระยะยาว