โลกร้อนทำคน “ขยับตัวน้อยลง” เสี่ยงเสียชีวิตก่อนวัยเพิ่ม ปีละกว่า 5 แสนคนในปี 2050

ผลการศึกษาที่เผยแพร่ในวารสาร The Lancet Global Health ระบุว่า ภาวะโลกร้อนกำลังทำให้การออกกำลังกายหรือการทำกิจกรรมทางกายกลายเป็นเรื่องที่ไม่พึงประสงค์ และในบางพื้นที่อาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพ เมื่ออุณหภูมิสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง

ทีมนักวิจัยวิเคราะห์ข้อมูลจาก 156 ประเทศทั่วโลก ระหว่างปี 2000-2022 และจำลองแนวโน้มผลกระทบของอุณหภูมิที่สูงขึ้นต่อพฤติกรรมการทำกิจกรรมทางกายของประชากรโลกจนถึงปี 2050

ผลการศึกษาพบว่า ทุก ๆ เดือนที่อุณหภูมิเฉลี่ยสูงกว่า 27.8 องศาเซลเซียส จะทำให้สัดส่วนของผู้ที่ไม่ทำกิจกรรมทางกายเพิ่มขึ้นเฉลี่ย 1.5% ทั่วโลก และเพิ่มขึ้นสูงถึง 1.85% ในประเทศรายได้ต่ำและรายได้ปานกลาง

นักวิจัยระบุว่า การขาดการเคลื่อนไหวทางร่างกายเป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญต่อโรคไม่ติดต่อหลายชนิด เช่น โรคหัวใจและหลอดเลือด เบาหวานชนิดที่ 2 มะเร็งบางชนิด รวมถึงปัญหาสุขภาพจิต ซึ่งล้วนส่งผลให้ช่วงอายุขัยสั้นลง

ปัจจุบัน ปัญหาการไม่มีกิจกรรมทางกายถือเป็นหนึ่งในวิกฤตสุขภาพระดับโลก โดยมีส่วนทำให้เกิดการเสียชีวิตของผู้ใหญ่ประมาณ 5% ทั่วโลก ขณะที่ประชากรราวหนึ่งในสามยังไม่สามารถปฏิบัติตามคำแนะนำของ องค์การอนามัยโลก เกี่ยวกับการออกกำลังกายประจำสัปดาห์ได้

แบบจำลองของการศึกษาคาดการณ์ว่า หากแนวโน้มการลดลงของกิจกรรมทางกายยังคงดำเนินต่อไป ภายในปี 2050 อาจทำให้เกิดการเสียชีวิตก่อนวัยอันควรเพิ่มขึ้นราวปีละ 500,000 คน และก่อให้เกิดความสูญเสียด้านผลิตภาพทางเศรษฐกิจระหว่าง 2.4–3.68 พันล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปี

ภูมิภาคที่คาดว่าจะได้รับผลกระทบมากที่สุด ได้แก่ อเมริกากลาง แคริบเบียน แอฟริกาตะวันออกบริเวณใต้ทะเลทรายซาฮารา และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้บริเวณเส้นศูนย์สูตร ซึ่งอาจมีอัตราการไม่ทำกิจกรรมทางกายเพิ่มขึ้นมากกว่า 4% ต่อเดือนในช่วงที่อากาศร้อนจัด

นักวิจัยชี้ว่า ปัญหานี้ไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของสภาพภูมิอากาศเท่านั้น แต่ยังสะท้อนความเหลื่อมล้ำระหว่างประเทศ เนื่องจากพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบจากความร้อนมากที่สุดมักเป็นพื้นที่ที่มีทรัพยากรจำกัดในการปรับตัว เช่น การเข้าถึงระบบทำความเย็น สถานที่ออกกำลังกายในร่ม หรือความยืดหยุ่นของเวลาการทำงาน

ผลการศึกษายังพบว่า ผู้หญิงมีแนวโน้มที่จะมีกิจกรรมทางกายลดลงมากกว่าผู้ชาย ซึ่งอาจเกี่ยวข้องทั้งกับปัจจัยทางสรีรวิทยาและปัจจัยทางสังคม เช่น เวลาว่างที่จำกัด และการเข้าถึงสถานที่ออกกำลังกายที่ปลอดภัยและมีอุณหภูมิเหมาะสม ซึ่งนักวิจัยเสนอว่า การส่งเสริมกิจกรรมทางกายในยุคโลกร้อนควรถูกมองเป็นประเด็นสาธารณสุขที่เกี่ยวข้องกับสภาพภูมิอากาศ ไม่ใช่เพียงทางเลือกด้านไลฟ์สไตล์ของแต่ละบุคคล

แนวทางสำคัญในการรับมือ ได้แก่ การออกแบบเมืองให้เย็นลง เช่น การเพิ่มพื้นที่สีเขียวและร่มเงาบนถนนและสวนสาธารณะ การจัดให้มีสถานที่ออกกำลังกายในร่มที่มีเครื่องปรับอากาศในราคาที่เข้าถึงได้ รวมถึงการให้ข้อมูลคำแนะนำด้านสุขภาพเพื่อให้ประชาชนสามารถทำกิจกรรมทางกายได้อย่างปลอดภัยในช่วงที่อากาศร้อนจัด พร้อมกันนี้ นักวิจัยยังเน้นย้ำว่าการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกอย่างจริงจังยังคงเป็นมาตรการสำคัญในการจำกัดผลกระทบจากภาวะโลกร้อนในระยะยาว