ย้อนสถิติอุบัติเหตุทางม้าลายในไทย กับบทเรียน 4 ปี หมอกระต่าย

ย้อนไปเมื่อ วันที่ 21 มกราคม 2565 ช่วงบ่าย แพทย์หญิงวราลัคน์ สุภวัตรจริยากุล หรือหมอกระต่าย ถูกรถจักรยานยนต์บิ๊กไบค์พุ่งชนขณะข้ามทางม้าลายหน้าโรงพยาบาลสถาบันไตภูมิราชนครินทร์ ใจกลางกรุงเทพฯ รถคันดังกล่าวใช้ความเร็วกว่า 128 กิโลเมตรต่อชั่วโมงในเขตชุมชน และไม่หยุดรถให้คนข้ามถนน ทั้งที่หมอกระต่ายเหลืออีกเพียงก้าวเดียวก็จะถึงฝั่งที่ปลอดภัย ความฝันของครอบครัวที่อยากเห็นลูกสาวเป็นจักษุแพทย์ผู้ทำคุณประโยชน์ให้สังคม สิ้นสุดลงในเวลาไม่กี่วินาที

เหตุการณ์ดังกล่าวทำให้สังคมหันกลับมามองทางม้าลายด้วยสายตาที่เปลี่ยนไป แต่เมื่อพิจารณาภาพรวมสถานการณ์ความปลอดภัยทางถนนของประเทศ ตัวเลขผู้เสียชีวิตยังคงอยู่ในระดับสูง ประเทศไทยมีผู้เสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางถนนเกือบ 18,000 คนต่อปี หรือเฉลี่ยราววันละ 50 คน ในจำนวนนี้มีคนเดินเท้าเสียชีวิตมากกว่า 500 คนต่อปี โดยกรุงเทพมหานครเป็นพื้นที่ที่พบความเสี่ยงมากที่สุด

เมื่อก้าวเข้าสู่ปี 2569 ซึ่งเป็นวาระครบรอบ 4 ปีการจากไปของหมอกระต่าย อุบัติเหตุทางถนนยังคงสร้างความสูญเสียทางเศรษฐกิจให้ประเทศราว 590,000 ล้านบาทต่อปี คิดเป็นประมาณ 3.3 ของผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ เป้าหมายการลดอุบัติเหตุยังอยู่ห่างจากความเป็นจริง โดยเฉพาะในพื้นที่เมืองใหญ่

ข้อมูลด้านพฤติกรรมผู้ขับขี่ในกรุงเทพฯ ชี้ให้เห็นปัญหาที่ดำรงอยู่ การฝ่าฝืนสัญญาณไฟและไม่หยุดรถให้คนข้ามทางม้าลายเกิดขึ้นในระดับหลักแสนครั้งต่อเดือน ปี 2566 พบว่ามีรถหยุดให้คนข้ามเพียงร้อยละ 13 เท่านั้น แม้กฎหมายกำหนดหน้าที่ของผู้ขับขี่ไว้อย่างชัดเจน

สถิติปี 2567 ระบุว่าเกิดอุบัติเหตุบนทางม้าลายกว่า 35,000 ครั้ง และมีผู้เสียชีวิตถึง 812 คน ข้อมูลจากกล้องตรวจจับ 30 จุดในกรุงเทพฯ ช่วงเดือนกรกฎาคมถึงกันยายน 2568 พบการฝ่าฝืนไฟทางม้าลายเฉลี่ย 680,000 ครั้งต่อเดือน แต่การออกใบสั่งทำได้เพียงราวร้อยละ 10 ของจำนวนความผิดจริง บทลงโทษสูงสุดสำหรับผู้ไม่หยุดรถให้คนข้ามทางม้าลายอยู่ที่ปรับไม่เกิน 4,000 บาท ซึ่งยังไม่เพียงพอจะทำให้ผู้ขับขี่จำนวนมากเปลี่ยนพฤติกรรม

ในวันโลกรำลึกถึงผู้สูญเสียจากอุบัติเหตุทางถนน วันที่ 16 พฤศจิกายน 2568 คุณรัชนี สุภวัตรจริยากุล แม่ของหมอกระต่าย ได้กล่าวในฐานะประธานเครือข่ายพลังผู้สูญเสียจากอุบัติเหตุทางถนน โดยย้ำว่าความตายบนถนนไทยเกิดขึ้นซ้ำแล้วซ้ำเล่า จากการฝ่าฝืนกฎหมายและการบังคับใช้กฎหมายที่ยังไม่เข้มแข็งและไม่เท่าเทียม

ตลอดระยะเวลา 4 ปีที่ผ่านมา ครอบครัวหมอกระต่ายยังคงสานต่อเจตนารมณ์ของเธอ คุณพ่ออุทิศตนเป็นจักษุแพทย์อาสา ออกหน่วยผ่าตัดต้อกระจกทั่วประเทศ และกำลังจะเข้ารับรางวัลจักษุแพทย์ดีเด่นระดับเอเชียแปซิฟิก ในขณะที่คำถามต่อรัฐและสังคมยังคงค้างคา ว่าถนนไทยจะถูกทำให้ปลอดภัยสำหรับคนเดินเท้าได้จริงเมื่อใด

การลดความเร็วในเขตเมือง การปรับปรุงโครงสร้างถนนให้เป็นมิตรกับคนเดินเท้า และการบังคับใช้กฎหมายอย่างจริงจัง ยังคงเป็นโจทย์สำคัญ หากมาตรการเหล่านี้ยังไม่ถูกผลักดันอย่างต่อเนื่อง รายชื่อผู้สูญเสียจากทางม้าลายอาจเพิ่มขึ้นอีกในอนาคต