อุตสาหกรรมอาหารแข่งขันสูง กระบวนการซับซ้อน ต้องใช้เอไอช่วย

เทคโนโลยีเอไอมีส่วนสำคัญในการพัฒนาอุตสาหกรรมอาหาร ซึ่งเป็นธุรกิจที่มีความซับซ้อนและมีการแข่งขันกันสูง ซึ่งหากเทคโนโลยีเอไอถูกนำมาใช้ในการวางแผนการผลิต การทำการตลาด  และการพัฒนาสินค้า จะช่วยให้อุตสาหกรรมผลิตอาหารของไทย แข่งขันในตลาดโลกและตอบโจทย์ลูกค้าได้ดียิ่งขึ้น 

ในงาน CP Innovation Exposition 2026 ซึ่งจัดขึ้นระหว่างวันที่ 20-22 ตุลาคมที่ผ่านมา ที่ True Digital Park มีเวทีสัมนาที่มีชื่อว่า AI and the Future of Thailand's Food Industry – How Thai Companies Can Win ซึ่งมีผู้นำธุรกิจและผู้เชี่ยวชาญ มาร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกันว่า เทคโนโลยีเอไอ จะสามารถพัฒนาอุตสาหกรรมการผลิตอาหารของประเทศไทยได้อย่างไรบ้าง

ธีรพงษ์ วิชญเรืองรมย์ ผู้อำนวยการฝ่ายกลยุทธ์เทคโนโลยีสารสนเทศ AXONS เริ่มต้นการเสวนาด้วยการบอกว่าอุตสาหกรรมการผลิตอาหารมีความซับซ้อนและมีกระบวนการหลายอย่าง การผลิตอาหารต้องวางแผนล่วงหน้าเป็นเวลานาน ตั้งแต่ต้นน้ำไปจนถึงปลายน้ำ กระบวนการทั้งหมดตั้งแต่การเริ่มต้น ไปจนถึงมือผู้บริโภคใช้เวลาประมาณ 1 ปี หากดีมานด์ หรือความต้องการของผู้บริโภคเพิ่มขึ้น จะเป็นเรื่องที่ค่อนข้างยากในการเพิ่มการผลิตในทันที 

ตรงนี้เป็นส่วนที่เอไอจะเข้ามาช่วยในการพิจารณาและตัดสินใจได้ โดยเอไอสามารถคำนวนได้ว่าวิธีแก้ไขปัญหา ซึ่งมีหลากหลายวิธี มีข้อดี ข้อเสียอย่างไรบ้าง ซึ่งข้อมูลตรงนี้ จะช่วยให้ผู้บริหารตัดสินใจได้อย่างถูกต้อง เร็วขึ้น และแม่นยำยิ่งขึ้น เพราะเป็นการตัดสินใจจากข้อมูลรอบด้าน ไม่ใช่การตัดสินใจด้วยอารมณ์ หรือการคาดเดา

อธิศ กฤตยาพงศ์พันธุ์ ซึ่งเป็นพันธมิตรทางธุรกิจจาก Boston Consulting Group มองว่าเอไอเป็นปัจจัยสำคัญที่จะทำให้ประเทศไทยรักษาขีดความสามารถในการแข่งขันได้ แม้อุตสาหกรรมอาหารไทยจะอยู่ในสถานะที่แข็งแกร่ง แต่ก็มีแรงกดดันจากการแข่งขันค่อนข้างสูง ดังนั้น เราต้องนำเอไอมาใช้ให้รอบด้าน ไม่ใช่แค่การลดต้นทุนอย่างเดียว ซึ่งเอไอยังสามารถช่วยในเรื่องการพัฒนาสินค้า หรือช่วยตั้งราคาสินค้าให้ถูกต้อง ซึ่งมีผลโดยตรงต่อการขยายตลาดให้เติบโตได้มากขึ้น

เอไอยังสามารถประมวลความต้องการของลูกค้า ว่าชอบสินค้าลักษณะไหน เพื่อให้ผู้ผลิตสามารถผลิตสินค้าที่ตรงกับความต้องการของลูกค้าได้มากขึ้น ส่วนอีกด้านหนึ่ง ผู้ผลิตก็สามารถป้อนข้อมูลการผลิตสินค้าของตัวเอง ให้ลูกค้าติดตามข้อมูลได้ว่าสินค้าที่ลูกค้าบริโภคเข้าไป มีต้นทางหรือที่มาจากที่ไหน มีกระบวนการผลิตอย่างไร เพื่อสร้างความมั่นใจให้กับลูกค้าในเรื่องความปลอดภัย 

ดร.วรรณพ วิเศษสงวน ประธานกรรมการศูนย์วิจัยเป็นเลิศด้านชีวโมเลกุลและฟีโนมศิริราช คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มองว่าการใช้เอไอในการทำธุรกิจเป็นเรื่องที่แทบจะหลีกเลี่ยงไม่ได้แล้ว แต่ผู้ใช้งานต้องใช้เอไออย่างรอบคอบ เพราะแม้เทคโนโลยีเอไอจะพัฒนาไปมาก แต่ก็ไม่ใช่ว่าจะไม่มีข้อผิดพลาดเกิดขึ้น ดังนั้น ผู้ใช้งานที่เป็นคนต้องเป็นผู้ตรวจสอบข้อมูลและเป็นผู้ตัดสินใจในขั้นตอนสุดท้าย เพราะเอไอ ควรเป็นแค่ตัวช่วยในการทำงาน  

สิ่งสำคัญอีกอย่างคือการทำงานร่วมกันของทุกฝ่าย ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และภาควิชาการ เพื่อให้ถนนการใช้เอไอเปิดโล่ง ซึ่งจะทำให้เอไอช่วยพัฒนาอุตสาหกรรมในไทยได้อย่างรวดเร็ว เพราะถึงแม้จะมีเทคโนโลยีเอไอ แต่ถ้าถนนแคบเป็นคอขวด ก็จะช่วยอะไรไม่ได้มาก