จิตแพทย์เผยคำพูดที่ว่า “กว่าจะได้เกิดเป็นมนุษย์มันยาก” ประโยคหวังดี ที่อาจกลายเป็นการผลักคนให้ "จมน้ำ"
นพ.เจษฎา ทองเถาว์ แพทย์เฉพาะทางสาขาจิตเวชศาสตร์ จิตแพทย์ประจำ รพ.พระศรีมหาโพธิ์ จ.อุบลราชธานี
ได้โพสต์เฟซบุ๊ก "คลินิกสุขภาพจิตนายแพทย์เจษฎา" โดยระบุว่า
คนกำลังจมน้ำ ไม่ได้ต้องการคำสอนว่า “มหาสมุทรมีค่าแค่ไหน”
จากข่าวการจากไปของไรเดอร์คนหนึ่ง หลังพบรถจักรยานยนต์จอดทิ้งไว้บริเวณเชิงสะพานพระราม 7 มีความคิดเห็นหนึ่งเขียนประมาณว่า “รู้ไหม กว่าจะได้เกิดเป็นมนุษย์มันยากมากๆ” ซึ่งผมเชื่อว่าคนพูดไม่ได้มีเจตนาร้ายเลย แต่กำลังพยายามบอกว่า ชีวิตมีค่านะ อย่าเพิ่งทิ้งมันไป
แต่ปัญหาคือ ความหมายที่ผู้พูดส่งออกไป กับสิ่งที่คนกำลังสิ้นหวังได้รับอาจไม่เหมือนกัน เพราะคนที่ทุกข์ใจอย่างรุนแรงไม่ได้ไม่รู้ว่าชีวิตมีค่า แต่ความเจ็บปวดอาจบีบโลกทางความคิดให้แคบลง หรือที่เรียกว่า cognitive constriction เหมือนอยู่ในห้องที่มีประตูหลายบาน แต่ในเวลานั้นกลับมองเห็นทางออกเพียงทางเดียว
เพราะฉะนั้นคำพูด “คิดถึงพ่อแม่บ้างสิ” “คนอื่นลำบากกว่ายังสู้เลย” หรือ “ชีวิตมีค่าขนาดนี้ทำไมคิดสั้น” แม้เกิดจากความหวังดี แต่อาจเพิ่มความรู้สึกผิดเข้าไปบนความเจ็บเดิม จาก “ฉันทนไม่ไหวแล้ว” กลายเป็น “ฉันแย่มากที่แม้แต่ชีวิตตัวเองยังรักษาไว้ไม่ได้”
ในทางจิตวิทยา การช่วยคนในภาวะวิกฤตจึงควรเริ่มจากการสร้าง connection ก่อน correction *เชื่อมโยงก่อนแก้ไข รับฟังก่อนสั่งสอน* เพราะคนกำลังจมน้ำไม่ได้ต้องการให้เราอธิบายว่ามหาสมุทรมีคุณค่าเพียงใด แต่ต้องการใครสักคนโยนห่วงชูชีพลงไป แล้วบอกว่า “ตอนนี้มันหนักมากใช่ไหม เราอยู่ตรงนี้ด้วยกันก่อน”
ดังนั้น “กว่าจะได้เกิดเป็นมนุษย์มันยากมากๆ” ไม่ใช่ประโยคที่ผิด แต่ก่อนพูดกับคนที่กำลังสิ้นหวัง เราอาจต้องถามอีกข้อว่า ในสภาพจิตใจของเขาตอนนี้ ประโยคนี้จะเป็นมือที่ช่วยดึงเขาขึ้นมา หรือเป็นเท้าที่เราเผลอถีบเขาลงไปอีก
เพราะบางครั้งการช่วยชีวิตคนๆหนึ่ง ไม่ได้เริ่มจากการสอนให้เขารู้ว่าชีวิตมีค่าแค่ไหน แต่เริ่มจากการทำให้เขารู้ว่า ในวันที่เขามองไม่เห็นคุณค่าของชีวิตตัวเอง เขายังไม่จำเป็นต้องอยู่กับความเจ็บปวดนั้นเพียงลำพัง
ข้อมูลจาก เพจ คลินิกสุขภาพจิตนายแพทย์เจษฎา
Tag
ยอดนิยมในตอนนี้