“ยุโรป” ร้อนจัดเกินรับไหว! นักวิทย์ฯฟันธง “มนุษย์” คือสาเหตุหลัก

กลุ่มนักวิทยาศาสตร์ด้านสภาพภูมิอากาศจาก World Weather Attribution (WWA) เปิดเผยผลการวิเคราะห์ว่า คลื่นความร้อนรุนแรงที่ปกคลุมยุโรปตะวันตกในช่วงสัปดาห์นี้ ซึ่งสร้างสถิติอุณหภูมิสูงสุดในหลายพื้นที่ เป็นเหตุการณ์ที่ "แทบจะเป็นไปไม่ได้" หากไม่มีการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่เกิดจากกิจกรรมของมนุษย์ พร้อมระบุว่า ภาวะโลกร้อนทำให้อุณหภูมิสูงในช่วงเวลากลางคืนมีโอกาสเกิดขึ้นมากกว่าช่วง 20 ปีก่อนถึง 100 เท่า

รายงานของ WWA ระบุว่า คลื่นความร้อนครั้งนี้นับเป็นเหตุการณ์ที่รุนแรงที่สุดเท่าที่เคยมีการบันทึกในพื้นที่ศึกษาของยุโรปตะวันตก โดยหลายประเทศต้องเผชิญอุณหภูมิสูงผิดปกติ ทั้งในเวลากลางวันและกลางคืน ส่งผลให้เกิดผลกระทบเป็นวงกว้าง

สหราชอาณาจักรทำสถิติอุณหภูมิสูงสุดของเดือนมิถุนายนเมื่อวันที่ 25 มิถุนายนที่ผ่านมา ขณะที่คลื่นความร้อนคร่าชีวิตผู้คนไปแล้วหลายสิบราย ส่งผลให้ระบบไฟฟ้าขัดข้อง โรงเรียนหลายแห่งต้องปิดการเรียนการสอน รวมถึงสถานที่ท่องเที่ยวและแหล่งวัฒนธรรมสำคัญบางแห่งต้องหยุดให้บริการชั่วคราว

ผลการศึกษาพบว่า ภาวะโลกร้อนทำให้คลื่นความร้อนในยุโรปรุนแรงขึ้นอย่างเห็นได้ชัดภายในเวลาเพียงไม่กี่ทศวรรษ โดยหากเกิดคลื่นความร้อนในลักษณะเดียวกันเมื่อปี 1976 อุณหภูมิจะต่ำกว่าปัจจุบันประมาณ 3.5 องศาเซลเซียส

นักวิจัยยังวิเคราะห์เมืองต่าง ๆ กว่า 800 แห่งทั่วยุโรป พบว่าเกือบ 45% ของเมืองทั้งหมด มีระดับ "ความเครียดจากความร้อน" (Heat Stress) สูงสุดเป็นประวัติการณ์ หรือมีแนวโน้มจะทำสถิติสูงสุดในช่วงปลายเดือนมิถุนายน ซึ่งภาวะดังกล่าวเกิดขึ้นเมื่อร่างกายไม่สามารถระบายความร้อนผ่านการขับเหงื่อได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทำให้เสี่ยงต่อการเกิดโรคลมแดด ภาวะขาดน้ำ และการเสียชีวิต โดยเฉพาะในกลุ่มผู้สูงอายุ เด็ก และผู้ป่วยโรคเรื้อรัง

นักวิทยาศาสตร์ยืนยันว่า หลักฐานจากงานวิจัยตลอดหลายปีที่ผ่านมาแสดงให้เห็นตรงกันว่า การปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากการเผาไหม้ถ่านหิน น้ำมัน และก๊าซธรรมชาติ เป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้คลื่นความร้อนเกิดบ่อยขึ้น รุนแรงขึ้น และยาวนานขึ้น โดยองค์การอุตุนิยมวิทยาโลก (WMO) ระบุว่า อุณหภูมิเฉลี่ยของโลกในปัจจุบันสูงกว่าช่วงก่อนยุคอุตสาหกรรมราว 1.4 องศาเซลเซียส

“แคลร์ บาร์นส์” นักวิจัยด้านสภาพอากาศสุดขั้วจากวิทยาลัยอิมพีเรียลลอนดอน และหนึ่งในผู้ร่วมจัดทำรายงาน กล่าวว่า โลกยังดำเนินมาตรการลดภาวะโลกร้อนไม่เพียงพอ หากอุณหภูมิโลกยังคงเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง เหตุการณ์ทำลายสถิติด้านอุณหภูมิจะเกิดขึ้นถี่ขึ้นและรุนแรงขึ้นในอนาคต

รายงานยังชี้ว่า ยุโรปเป็นทวีปที่ร้อนขึ้นเร็วที่สุดในโลก และผลกระทบด้านสุขภาพจากคลื่นความร้อนครั้งนี้เพิ่งเริ่มปรากฏ โดยอ้างอิงงานวิจัยที่พบว่า คลื่นความร้อนหลายระลอกในช่วงฤดูร้อนปี 2022 ทำให้มีผู้เสียชีวิตจากสาเหตุที่เกี่ยวข้องกับความร้อนมากกว่า 60,000 คนทั่วทวีป

อีกปัจจัยที่สร้างความกังวลคือ อุณหภูมิในเวลากลางคืนที่ยังคงสูงผิดปกติ ซึ่งทำให้ร่างกายไม่สามารถฟื้นตัวจากความร้อนในช่วงกลางวันได้ โดยหลายพื้นที่ของฝรั่งเศสมีอุณหภูมิกลางคืนสูงกว่า 20 องศาเซลเซียสติดต่อกันนานกว่าหนึ่งสัปดาห์ หรือที่เรียกว่า "คืนเขตร้อน" (Tropical Night) และบางคืนอุณหภูมิต่ำสุดยังสูงเกือบ 30 องศาเซลเซียส

ขณะเดียวกัน WWA ระบุว่า ปรากฏการณ์เอลนีโญที่ก่อตัวขึ้นในมหาสมุทรแปซิฟิกเขตร้อน ไม่ใช่ปัจจัยที่ทำให้ยุโรปเผชิญคลื่นความร้อนรุนแรงในครั้งนี้ แต่สาเหตุหลักยังคงมาจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่เกิดจากกิจกรรมของมนุษย์