จีนฟักตัวผีเสื้อในอวกาศสร้างระบบนิเวศจำลอง ก้าวสำคัญสู่การอยู่อาศัยบนอวกาศ

วันที่ 3 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา สำนักข่าว Xinhua ของจีนรายงานว่านักวิจัยจากมหาวิทยาลัยฉงชิ่ง (Chongqing University) ประสบความสำเร็จครั้งสำคัญในการทดลองทางชีวภาพในอวกาศ เมื่อผีเสื้อตัวหนึ่งสามารถฟักตัวออกจากดักแด้และกางปีกบินได้สำเร็จ ภายในระบบนิเวศจำลองแบบปิดที่โคจรอยู่รอบโลก 

การทดลองที่จำลองวงจรชีวิตบนโลก ดักแด้ผีเสื้อดังกล่าวถูกส่งขึ้นสู่อวกาศเมื่อวันที่ 13 ธันวาคม 2025 โดยจรวด Kuaizhou-11 Y8 ภายในโมดูลชีวภาพขนาด 8.3 กิโลกรัม ที่ออกแบบมาให้เป็นระบบนิเวศแบบพึ่งพาตนเอง (Self-contained biological module) ภาพที่ส่งกลับมาจากวงโคจรแสดงให้เห็นผีเสื้อเกาะอยู่บนใบไม้ เคลื่อนไหวไปมา และขยับปีก ซึ่งเป็นสัญญาณของการปรับตัวในสภาพแวดล้อมที่แตกต่างจากโลกอย่างสิ้นเชิง

การทดลองนี้ไม่ได้เป็นเพียงการส่งแมลงขึ้นไปในอวกาศเท่านั้น แต่เป็นการทดสอบระบบนิเวศหมุนเวียนขนาดจิ๋ว (Miniature closed-loop ecosystem) ที่ทำงานโดยอัตโนมัติโดยไม่ต้องพึ่งพามนุษย์ ภายในโมดูลประกอบด้วยพืช (รวมถึงพริกสายพันธุ์ต่างๆ) ที่ทำหน้าที่ผลิตออกซิเจนและเป็นอาหาร ในขณะที่จุลินทรีย์ทำหน้าที่ย่อยสลายของเสียทางชีวภาพเพื่อรักษาสมดุลขององค์ประกอบในอากาศ โดยมีเซ็นเซอร์คอยตรวจวัดความดัน อุณหภูมิ และความชื้นให้คงที่

ก้าวข้ามขีดจำกัดทางเทคโนโลยี เซี่ย เกิงซิน (Xie Gengxin) หัวหน้าทีมออกแบบโมดูล เปิดเผยว่าทีมงานต้องเผชิญกับความท้าทายทางเทคนิค โดยเฉพาะปัญหาการกัดกร่อนและออกซิเดชันของโครงสร้างแมกนีเซียมอัลลอยด์ในสภาพความชื้นสูง ซึ่งพวกเขาสามารถเอาชนะได้สำเร็จ ทำให้ได้โครงสร้างที่น้ำหนักเบาแต่แข็งแรง เปรียบเสมือนเกราะป้องกันความปลอดภัยให้กับระบบนิเวศภายใน

เซี่ย เกิงซิน หัวหน้าทีมออกแบบ (Chief Designer) ของโมดูลชีวภาพ (Payload) ที่ใช้ในการทดลองเลี้ยงผีเสื้อในอวกาศครั้งนี้กล่าวว่า "การฟักตัวของผีเสื้อในครั้งนี้ไม่ใช่แค่เรื่องของการมีแมลงในอวกาศ แต่มันคือการพิสูจน์ความเป็นไปได้ในการปฏิบัติการระยะยาวของระบบช่วยชีวิตที่ซับซ้อนในวงโคจร"

ปูทางสู่การสำรวจอวกาศในอนาคต

ความสำเร็จนี้เป็นการต่อยอดจากการทดลองก่อนหน้านี้ของจีน ซึ่งรวมถึงการส่งปลาม้าลาย (Zebrafish) ที่มีชีวิตรอดได้ถึง 43 วัน บนสถานีอวกาศเทียนกง ในปี 2024 และการส่งหนูทดลองขึ้นสู่อวกาศซึ่งสามารถกลับมาตกลูกได้สำเร็จเมื่อกลับสู่โลกในปี 2025

การที่ผีเสื้อสามารถผ่านกระบวนการเมตามอร์โฟซิส (Metamorphosis) หรือการเปลี่ยนแปลงรูปร่างจนครบวงจรในสภาวะแรงโน้มถ่วงต่ำ (Microgravity) ถือเป็นข้อมูลใหม่ที่สำคัญเกี่ยวกับความทนทานทางชีวภาพ ซึ่งจะเป็นรากฐานสำคัญสำหรับภารกิจสำรวจอวกาศในอนาคต ที่นักบินอวกาศจำเป็นต้องพึ่งพาระบบช่วยชีวิตแบบหมุนเวียน (Regenerative life-support systems) เมื่อต้องเดินทางไกลจากโลก