รอชม “จันทรุปราคาเต็มดวง” ดวงจันทร์สีแดงอิฐกลางท้องฟ้า คืนวันมาฆบูชา 3 มี.ค.นี้!

วันที่ 3 มีนาคม 2569 ซึ่งตรงกับวันมาฆบูชา จะเกิดปรากฏการณ์ดาราศาสตร์สำคัญ “จันทรุปราคาเต็มดวง” โดยสามารถสังเกตได้จากประเทศไทยในช่วงหัวค่ำ เมื่อดวงจันทร์เต็มดวงจะโผล่พ้นขอบฟ้าทางทิศตะวันออกเป็นสีแดงอิฐ สร้างความตื่นตาตื่นใจให้ผู้เฝ้าชมทั่วประเทศ

ลำดับเวลาปรากฏการณ์ (เวลาประเทศไทย – กรุงเทพมหานคร)

• 15:44 น. ดวงจันทร์เริ่มเข้าสู่เงามัวของโลก
• 16:50 น. เริ่มเกิดจันทรุปราคาบางส่วน (เข้าสู่เงามืดของโลก)
• 18:04 – 19:02 น. ช่วง จันทรุปราคาเต็มดวง
• 20:17 น. สิ้นสุดจันทรุปราคาบางส่วน
• 21:23 น. ดวงจันทร์พ้นเงามัวของโลก สิ้นสุดปรากฏการณ์ทั้งหมด

สำหรับประเทศไทย ดวงจันทร์จะขึ้นจากขอบฟ้าทางทิศตะวันออกเวลาประมาณ 18:23 น. ซึ่งอยู่ในช่วงคราสเต็มดวงพอดี ทำให้ผู้สังเกตเห็นดวงจันทร์เต็มดวงมีสีแดงอิฐลอยเด่นเหนือขอบฟ้า สามารถรับชมได้ด้วยตาเปล่า โดยช่วงที่เห็นเต็มดวงหลังดวงจันทร์ขึ้นจะมีเวลาประมาณ 39 นาที จนถึงเวลา 19:02 น. (เวลาอาจแตกต่างเล็กน้อยตามพื้นที่) หลังจากนั้น ดวงจันทร์จะค่อย ๆ ปรากฏเว้าแหว่งเมื่อเคลื่อนออกจากเงามืดของโลก กลายเป็นจันทรุปราคาบางส่วน ก่อนสิ้นสุดปรากฏการณ์ตามลำดับ

จันทรุปราคาเกิดขึ้นเมื่อ ดวงอาทิตย์ โลก และดวงจันทร์ โคจรมาอยู่ในแนวระนาบเดียวกัน โดยมีโลกอยู่ตรงกลาง ทำให้เงาของโลกทอดไปบังดวงจันทร์ ปรากฏการณ์นี้เกิดได้เฉพาะคืนวันเพ็ญ (ขึ้น 14–15 ค่ำ)

เมื่อดวงจันทร์เข้าสู่เงามืดของโลกทั้งดวง จะมองเห็นเป็นสีแดง เนื่องจากแสงอาทิตย์บางส่วนหักเหผ่านชั้นบรรยากาศโลกแล้วไปตกกระทบดวงจันทร์ คนไทยโบราณเรียกปรากฏการณ์นี้ว่า “ราหูอมจันทร์”

แม้ดวงจันทร์โคจรรอบโลกทุกเดือน แต่ไม่เกิดคราสทุกครั้ง เนื่องจากระนาบวงโคจรของดวงจันทร์เอียงทำมุมประมาณ 5 องศากับระนาบวงโคจรของโลก ทำให้ส่วนใหญ่ดวงจันทร์จะผ่านเหนือหรือใต้เงาโลก อย่างไรก็ตาม โดยเฉลี่ยจะเกิดจันทรุปราคาอย่างน้อยปีละประมาณ 2 ครั้ง และสามารถคำนวณวันเวลาได้อย่างแม่นยำล่วงหน้า

นอกจากประเทศไทยแล้ว ยังสามารถสังเกตการณ์ได้ในหลายภูมิภาคทั่วโลก ได้แก่ ตะวันออกของทวีปยุโรป เอเชีย ออสเตรเลีย อเมริกาเหนือ อเมริกาใต้ รวมถึงบริเวณมหาสมุทรแปซิฟิก แอตแลนติก อินเดีย ตลอดจนพื้นที่ขั้วโลกเหนือและใต้

สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) หรือ สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) (NARIT) เชิญชวนประชาชนร่วมสังเกตการณ์ “จันทรุปราคาเต็มดวง” พร้อมกิจกรรมดูดาวในคืนวันที่ 3 มีนาคม 2569 เวลา 18:00 – 22:00 น. โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย ณ จุดสังเกตการณ์หลัก 5 แห่ง ได้แก่

• อุทยานดาราศาสตร์สิรินธร อ.แม่ริม จ.เชียงใหม่
• หอดูดาวเฉลิมพระเกียรติ 7 รอบ พระชนมพรรษา นครราชสีมา
• หอดูดาวเฉลิมพระเกียรติ 7 รอบ พระชนมพรรษา ขอนแก่น
• หอดูดาวเฉลิมพระเกียรติ 7 รอบ พระชนมพรรษา ฉะเชิงเทรา
• หอดูดาวเฉลิมพระเกียรติ 7 รอบ พระชนมพรรษา สงขลา

ผู้ที่ไม่สะดวกเดินทาง สามารถรับชมการถ่ายทอดสดผ่านเฟซบุ๊กและยูทูบของ NARIT ได้เช่นกัน

ปรากฏการณ์ครั้งนี้นับเป็นโอกาสพิเศษที่ “วันมาฆบูชา” ตรงกับคืนจันทรุปราคาเต็มดวง พร้อมภาพดวงจันทร์สีแดงอิฐลอยเด่นยามหัวค่ำ ซึ่งหาชมได้ไม่บ่อยนักในรอบปี