สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) เตือนภาคธุรกิจรับมือความเสี่ยงจากการพึ่งพาระบบคลาวด์ หลัง Microsoft 365 ขัดข้องในหลายประเทศ กระทบการใช้งานอีเมลและระบบสื่อสารองค์กร ย้ำยังไม่มีข้อมูลยืนยันว่าเกิดจากการโจมตีทางไซเบอร์ พร้อมแนะ 5 แนวทางรับมือ เพื่อให้ธุรกิจสามารถดำเนินงานต่อได้แม้ระบบหลักหยุดให้บริการ

นางพิมพ์ใจ ลี้อิสสระนุกูล ประธานสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) เปิดเผยว่า กรณีบริการ Microsoft 365 เกิดเหตุขัดข้องในหลายประเทศ ส่งผลให้ผู้ใช้งานบางส่วนไม่สามารถเข้าถึง Outlook, Exchange Online รวมถึงฟังก์ชันที่เกี่ยวข้องกับ Microsoft Teams และ Copilot ได้ตามปกติ สะท้อนความเสี่ยงขององค์กรที่พึ่งพาระบบดิจิทัลและบริการคลาวด์ในการดำเนินธุรกิจ

แม้เทคโนโลยีคลาวด์จะช่วยเพิ่มความรวดเร็วและประสิทธิภาพในการทำงาน แต่เมื่อระบบต่าง ๆ เชื่อมโยงกันอย่างกว้างขวาง หากเกิดปัญหาที่โครงสร้างพื้นฐานของผู้ให้บริการเพียงจุดเดียว ก็อาจส่งผลกระทบต่อการดำเนินงานของหลายองค์กรพร้อมกัน

Microsoft 365 ขัดข้องเกิดจากอะไร? ยังไม่ยืนยันถูกโจมตีไซเบอร์

ส.อ.ท. ได้หารือกับนายอติวงศ์ สุชาโต รองคณบดีฝ่ายสารสนเทศ คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ซึ่งให้ข้อมูลว่า ระบบเทคโนโลยีสารสนเทศขนาดใหญ่ประกอบด้วยเซิร์ฟเวอร์ เครือข่าย ซอฟต์แวร์ และระบบอัตโนมัติจำนวนมากที่ต้องทำงานร่วมกัน จึงมีโอกาสเกิดเหตุขัดข้องทางเทคนิคได้ แม้จะเป็นระบบของผู้ให้บริการรายใหญ่ระดับโลก

จากข้อมูลล่าสุดของไมโครซอฟท์ตามที่ ส.อ.ท. ได้รับทราบ พบว่าเซิร์ฟเวอร์บางส่วนไม่สามารถให้บริการได้ตามปกติ ทำให้ภาระงานถูกถ่ายไปยังเซิร์ฟเวอร์ที่เหลือ ส่งผลให้ระบบเกิดความหนาแน่นและปัญหาการเชื่อมต่อ

ทั้งนี้ ภาระงานที่เพิ่มสูงขึ้นเป็นผลจากกำลังรองรับของระบบที่ลดลง ไม่ใช่เกิดจากจำนวนผู้ใช้งานเพิ่มขึ้นผิดปกติ โดยไมโครซอฟท์อยู่ระหว่างปรับการตั้งค่า กู้คืนเซิร์ฟเวอร์ และกระจายภาระงานเพื่อฟื้นฟูบริการ

อย่างไรก็ตาม ยังไม่มีข้อมูลยืนยันว่าเหตุขัดข้องดังกล่าวเกิดจากการโจมตีทางไซเบอร์ ส.อ.ท. จึงขอให้ภาคธุรกิจและประชาชนไม่ตื่นตระหนก หลีกเลี่ยงการเผยแพร่ข้อมูลที่ยังไม่ได้รับการตรวจสอบ และติดตามประกาศจากไมโครซอฟท์ผ่านช่องทางอย่างเป็นทางการ

เตือนธุรกิจเสี่ยงหยุดชะงัก หากระบบคลาวด์ล่ม

ส.อ.ท. ระบุว่า ผลกระทบต่อภาคธุรกิจขึ้นอยู่กับระดับการพึ่งพาบริการ Microsoft 365 โดยองค์กรที่ใช้ระบบดังกล่าวในการรับส่งอีเมล นัดหมายประชุม จัดเก็บเอกสาร ยืนยันตัวตน หรือเชื่อมโยงข้อมูลภายใน อาจประสบปัญหาการติดต่อสื่อสาร การอนุมัติงาน การให้บริการลูกค้า และการประสานงานกับคู่ค้า

เมื่อเหตุขัดข้องเกิดขึ้นที่โครงสร้างพื้นฐานส่วนกลาง องค์กรผู้ใช้งานไม่สามารถเข้าไปแก้ไขระบบของผู้ให้บริการได้โดยตรง แต่สามารถลดผลกระทบต่อธุรกิจได้ หากมีช่องทางทำงานสำรองและแผนรับมือที่เหมาะสม

ส.อ.ท. แนะ 5 วิธีรับมือ หากระบบคลาวด์ล่ม

ส.อ.ท. เสนอให้ผู้ประกอบการนำเหตุการณ์ครั้งนี้มาทบทวนความพร้อมขององค์กรใน 5 ด้านสำคัญ ได้แก่

1. จัดทำแผนความต่อเนื่องทางธุรกิจ (BCP) กำหนดแนวทางดำเนินงานเมื่อระบบสำคัญหยุดให้บริการ เพื่อให้กิจกรรมที่จำเป็นยังสามารถเดินหน้าต่อได้ในช่วงวิกฤต

2. เตรียมช่องทางสื่อสารสำรอง จัดเตรียมหมายเลขโทรศัพท์ กลุ่มสื่อสารฉุกเฉิน และรายชื่อผู้ติดต่อที่จัดเก็บแยกจากระบบหลัก เพื่อให้พนักงาน ลูกค้า และคู่ค้าสามารถติดต่อกันได้แม้อีเมลหรือแพลตฟอร์มหลักขัดข้อง

3. สำรองข้อมูลและทดสอบการกู้คืน ใช้หลักการสำรองข้อมูล 3-2-1 คือ มีข้อมูลสำคัญอย่างน้อย 3 ชุด จัดเก็บในสื่อ 2 ประเภท และมีอย่างน้อย 1 ชุดแยกจากระบบหรือสถานที่หลัก พร้อมทดสอบการกู้คืนข้อมูลอย่างสม่ำเสมอ

4. เพิ่มมาตรการความปลอดภัยไซเบอร์ เปิดใช้การยืนยันตัวตนหลายขั้นตอน (MFA) จำกัดสิทธิ์การเข้าถึงข้อมูลตามความจำเป็น อัปเดตซอฟต์แวร์ และเฝ้าระวังข้อความหรืออีเมลปลอมที่อาจฉวยโอกาสจากเหตุระบบขัดข้องเพื่อหลอกลวงผู้ใช้งาน

5. ซ้อมแผนรับมือและประเมินความเสี่ยงผู้ให้บริการ กำหนดระยะเวลาสูงสุดที่ยอมให้ระบบสำคัญหยุดทำงานได้ ทบทวนข้อตกลงระดับการให้บริการ (SLA) และซ้อมสถานการณ์ฉุกเฉินเป็นระยะ เพื่อให้พนักงานสามารถปฏิบัติตามแผนได้จริง

SME ไม่จำเป็นต้องลงทุนแพง เริ่มจากแผนสำรองพื้นฐาน

สำหรับผู้ประกอบการ SME ที่มีข้อจำกัดด้านงบประมาณและบุคลากร ส.อ.ท. แนะนำว่าไม่จำเป็นต้องเริ่มต้นด้วยระบบเทคโนโลยีราคาแพง แต่ควรให้ความสำคัญกับการระบุงานและข้อมูลที่จำเป็นต่อธุรกิจ กำหนดผู้รับผิดชอบ จัดทำรายชื่อติดต่อสำรอง เปิดใช้ระบบยืนยันตัวตนหลายขั้นตอน และทดลองกู้คืนข้อมูลเป็นระยะ

นอกจากนี้ สามารถขอคำปรึกษาจากผู้ให้บริการหรือผู้เชี่ยวชาญที่น่าเชื่อถือ เพื่อวางระบบป้องกันความเสี่ยงให้เหมาะสมกับขนาดและลักษณะธุรกิจ

นางพิมพ์ใจกล่าวว่า ส.อ.ท. มีสถาบันดิจิทัลเพื่ออุตสาหกรรม (IDTI) ซึ่งพร้อมประสานความร่วมมือกับสถาบันการศึกษา ผู้เชี่ยวชาญ และหน่วยงานด้านดิจิทัล เพื่อสนับสนุนองค์ความรู้เกี่ยวกับการจัดทำแผน BCP การสำรองข้อมูล และมาตรฐานความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์แก่ผู้ประกอบการอุตสาหกรรม

ทั้งนี้ ส.อ.ท. ย้ำว่า ภาคธุรกิจไม่ควรตื่นตระหนกกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น แต่ควรใช้เป็นโอกาสทบทวนความพร้อมในการรับมือความเสี่ยง เพราะหัวใจสำคัญไม่ใช่การคาดหวังว่าระบบเทคโนโลยีจะไม่เกิดปัญหา แต่เป็นการเตรียมความพร้อมให้องค์กรสามารถดำเนินธุรกิจต่อเนื่องและกลับมาทำงานได้อย่างรวดเร็วเมื่อเกิดเหตุขัดข้อง