เส้น สาย ลาย ตอก EP.2 : จากป่า...สู่เส้นตอกและดอกไม้
ก่อนจะกลายเป็นดอกไม้ที่งดงาม...
ก่อนจะกลายเป็นพวงมาลัยที่เปลี่ยนความหมาย...
ทุกอย่าง เริ่มต้นจากสิ่งเล็กๆ ในผืนป่าต้นน้ำน่าน
หลายคนอาจมองเห็นเพียงงานจักสานที่ประณีต แต่สำหรับชาวบ้านหลักลาย อำเภอปัว จังหวัดน่าน ผลงานทุกชิ้นล้วนมีจุดเริ่มต้นจากความสัมพันธ์อันยาวนานระหว่าง “คน” และ “ธรรมชาติ” วัสดุสำคัญอยู่เบื้องหลังงาน เส้น สายลาย ตอก ประกอบด้วยพืชท้องถิ่นที่เติบโตอยู่ตามพื้นที่ชุ่มน้ำและผืนป่าในชุมชน ไม่ว่าจะเป็น กกสามเหลี่ยม กกก้านตอง และไม้ไผ่
- กกสามเหลี่ยม เป็นพืชที่เติบโตได้ดีในพื้นที่ชุ่มน้ำ ลำต้น มีความเหนียว ยืดหยุ่น และมีเส้นใยละเอียด เหมาะสำหรับการนำมาสร้างรูปทรงอันอ่อนช้อย
- กกก้านตอง เป็น วัสดุธรรมชาติที่ให้ผิวสัมผัส และเฉดสีอันเป็นเอกลักษณ์ เมื่อนำมาผ่านกระบวนการจัก ตากและขึ้นรูปอย่างประณีตจะเกิดเป็นลวดลายที่งดงามราวกับกลีบดอกไม้จริง
- ส่วนไม้ไผ่ คือภูมิปัญญาที่อยู่คู่กับวิถีชีวิตของชาวบ้านมาอย่างยาวนาน ไผ่ที่คัดเลือกอย่างเหมาะสม จะถูกผ่าเป็นเส้นตอกบางๆ ก่อนนำมาจักสาน และสร้างสรรค์ เป็นผลงานหลากหลายรูปแบบ
สิ่งที่ทำให้งาน เส้น สาย ลาย ตอก แตกต่างจากงานหัตถกรรมไม่ใช่เพียง ความสวยงามของชิ้นงานแต่คือองค์ความรู้ที่สั่งสมมาหลายชั่วอายุคน
ชาวบ้าน...รู้ว่าฤดูกาลใดควรเก็บเกี่ยว
รู้ว่า...พืชแต่ละชนิดให้สีและเนื้อสัมผัสต่างกันอย่างไร
รู้ว่า...ควรตากแดดนานเพียงใด
และรู้ว่า...เส้นใยแต่ละเส้นต้องผ่านมืออย่างไร จึงเปลี่ยนจากวัสดุธรรมดาให้
กลายเป็นงานศิลป์ ในขณะที่หลายคนอาจมองเห็นเพียงต้นกกริมลำธาร หรือดอกไผ่ในป่า สำหรับชุมชนบ้านหลักหลายสิ่งเหล่านี้คือทรัพยากรที่ธรรมชาติมอบให้ คือรากฐานของอาชีพ คือภูมิปัญญาที่สืบทอดจากรุ่นสู่รุ่นผ่านงานร่วมสมัยที่เชื่อมโยงอดีตเข้ากับปัจจุบัน เพราะก่อนจะเป็นดอกไม้หนึ่งดอก ก่อนจะเป็นพวงมาลัยหนึ่งพวง ทุกอย่างเริ่มต้นจากเส้นใยเล็กเล็กที่ถือกำเนิดจากผืนป่า โปรคติดตามตอนต่อไป,,,