ราคาข้าวพุ่ง มันสำปะหลังแรง เกษตรกรไทยพ้นจุดขายขาดทุนแล้วหรือยัง?

ราคาสินค้าเกษตรส่งสัญญาณบวก ข้าวเปลือกปรับขึ้นทุกชนิด

สถานการณ์ราคาสินค้าเกษตรไทยในเดือนพฤศจิกายน 2569 ส่งสัญญาณบวก เมื่อราคาสินค้าเกษตรสำคัญปรับตัวสูงขึ้นเมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน โดยเฉพาะข้าวเปลือกที่ราคาขยับขึ้นถึง 9–55% ขณะที่มันสำปะหลัง ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ และปาล์มน้ำมัน ต่างปรับตัวเพิ่มขึ้นเช่นกัน สะท้อนทิศทางรายได้เกษตรกรที่ดีขึ้น ท่ามกลางต้นทุนการผลิตที่ยังเป็นโจทย์สำคัญ

ข้อมูลจากกระทรวงพาณิชย์ระบุว่า ราคาข้าวเปลือกทั้ง 4 ชนิดที่ติดตามปรับตัวสูงขึ้นทั้งหมด โดยข้าวหอมมะลิความชื้น 15% เพิ่มจาก 14,735 บาท เป็น 16,100 บาทต่อตัน ข้าวปทุมธานีเพิ่มจาก 8,073 บาท เป็น 12,550 บาทต่อตัน ข้าวเจ้าเพิ่มจาก 6,608 บาท เป็น 9,550 บาทต่อตัน และข้าวเหนียวเมล็ดยาวเพิ่มจาก 8,683 บาท เป็น 11,950 บาทต่อตัน

ที่น่าสนใจคือ ข้าวปทุมธานีมีราคาปรับขึ้นมากที่สุดถึง 4,477 บาทต่อตัน หรือ 55.46% รองลงมาคือข้าวเจ้าเพิ่มขึ้น 44.52% ข้าวเหนียวเมล็ดยาวเพิ่มขึ้น 37.63% และข้าวหอมมะลิเพิ่มขึ้น 9.26%

ชาวนาขายข้าวได้เหนือทุน ต้นทุนเพิ่มแต่ราคาขยับแรงกว่า

แม้ต้นทุนการผลิตจะเพิ่มขึ้นประมาณ 8–10% แต่ราคาขายข้าวเปลือกกลับปรับตัวสูงกว่าต้นทุน ทำให้เกษตรกรสามารถจำหน่ายผลผลิตได้เหนือจุดคุ้มทุนทั้ง 4 ชนิด โดยเฉพาะข้าวเจ้าที่ในปีก่อนเกษตรกรขายได้ต่ำกว่าต้นทุนถึง 1,889 บาทต่อตัน แต่ปัจจุบันกลับมาขายได้สูงกว่าต้นทุน 202 บาทต่อตัน ส่วนข้าวเหนียวเมล็ดยาวจากเดิมที่ต่ำกว่าต้นทุน 1,610 บาทต่อตัน ปัจจุบันขายได้สูงกว่าต้นทุน 861 บาทต่อตัน

ขณะที่ข้าวหอมมะลิและข้าวปทุมธานีมีส่วนต่างราคาขายสูงกว่าต้นทุนถึง 3,543 บาทต่อตัน และ 4,083 บาทต่อตัน ตามลำดับ ถือเป็นสัญญาณบวกต่อรายได้ชาวนา หลังเผชิญแรงกดดันจากต้นทุนการผลิตมาอย่างต่อเนื่อง

มันสำปะหลัง-ข้าวโพด-ปาล์ม ราคาขยับขึ้นยกแผง

ไม่เพียงแค่ข้าวเท่านั้น สินค้าเกษตรสำคัญอื่นยังมีทิศทางราคาเพิ่มขึ้น โดยมันสำปะหลังปรับจาก 2.18 บาท เป็น 3.60 บาทต่อกิโลกรัม เพิ่มขึ้น 65.14% ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์เพิ่มจาก 6.63 บาท เป็น 9.08 บาทต่อกิโลกรัม เพิ่มขึ้น 36.95% และปาล์มน้ำมันเพิ่มจาก 6.84 บาท เป็น 7.95 บาทต่อกิโลกรัม เพิ่มขึ้น 16.23%

ทั้ง 3 ชนิดยังมีราคาขายสูงกว่าต้นทุนการผลิต โดยมันสำปะหลังสูงกว่าต้นทุน 1.10 บาทต่อกิโลกรัม ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์สูงกว่า 1.75 บาทต่อกิโลกรัม และปาล์มน้ำมันสูงกว่า 4.42 บาทต่อกิโลกรัม

รัฐเตรียมมาตรการรับมือผลผลิตฤดูกาลใหม่ พยุงราคาไม่ให้ร่วง

อย่างไรก็ตาม การที่ราคาสินค้าเกษตรปรับตัวดีขึ้นยังไม่ใช่จุดสิ้นสุดของการดูแลภาคเกษตร เพราะความท้าทายสำคัญคือการรักษาระดับราคาให้มีเสถียรภาพ โดยเฉพาะเมื่อผลผลิตฤดูกาลใหม่ทยอยออกสู่ตลาด รัฐบาลจึงเตรียมมาตรการรองรับเพื่อไม่ให้ผลผลิตจำนวนมากกดดันราคาจำหน่ายและกระทบรายได้เกษตรกร

สำหรับข้าวเปลือกปีการผลิต 2569/70 มีมาตรการสำคัญทั้งการชะลอการขาย สินเชื่อรวบรวมข้าว การชดเชยดอกเบี้ยให้โรงสีเพื่อเก็บสต็อก การดูดซับข้าวเปลือก และการส่งเสริมข้าวประณีต ควบคู่กับการติดตามปริมาณผลผลิตและสถานการณ์ราคาล่วงหน้า รวมถึงเร่งขยายตลาดส่งออกข้าวไทย

จับตาแผนดูแลมันสำปะหลัง-ข้าวโพด-ปาล์ม ครอบคลุมทั้งระบบ

ส่วนมันสำปะหลัง มีการเตรียมพิจารณามาตรการบริหารจัดการผลผลิต ทั้งสินเชื่อรวบรวมผลผลิต การชดเชยดอกเบี้ยเพื่อเก็บสต็อก การชะลอการเก็บเกี่ยว และการส่งเสริมการแปรรูป เพื่อช่วยรักษาเสถียรภาพราคาและดูแลรายได้เกษตรกร

ด้านข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ มีมาตรการชดเชยดอกเบี้ยเพื่อเก็บสต็อก การดูดซับผลผลิตผ่านองค์การคลังสินค้า สินเชื่อรวบรวมผลผลิตผ่านสถาบันเกษตรกร และการเพิ่มประสิทธิภาพการเพาะปลูก พร้อมกำกับดูแลราคารับซื้อและควบคุมการนำเข้าภายใต้เงื่อนไขปลอดการเผา เพื่อลดปัญหาฝุ่น PM2.5

ขณะที่ปาล์มน้ำมัน รัฐบาลติดตามราคารับซื้อและบริหารสมดุลน้ำมันปาล์มอย่างต่อเนื่อง ทั้งด้านการบริโภค การผลิตไบโอดีเซล และการส่งออก เพื่อให้เกิดความสมดุลระหว่างเกษตรกร ผู้ประกอบการ และผู้บริโภค

โจทย์ใหญ่ไม่ใช่แค่ราคาขึ้น แต่ต้องสร้างรายได้เกษตรกรให้ยั่งยืน

ทิศทางดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของนโยบายกระทรวงพาณิชย์ที่มุ่งบริหารจัดการสินค้าเกษตรตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ ถึงปลายน้ำ โดยประสานกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ดูแลต้นทุนการผลิต เพิ่มผลผลิตต่อไร่ ส่งเสริมการแปรรูป และขยายตลาดรองรับสินค้า

โจทย์สำคัญของภาคเกษตรไทยจึงไม่ใช่เพียงทำให้ราคาผลผลิตปรับตัวสูงขึ้นในช่วงใดช่วงหนึ่ง แต่ต้องทำให้เกษตรกรขายสินค้าได้ในราคาที่เหมาะสมกับต้นทุน มีตลาดรองรับที่แน่นอน และสามารถรับมือกับความผันผวนของราคาได้ในระยะยาว

แม้ตัวเลขราคาสินค้าเกษตรเดือนพฤศจิกายน 2569 จะสะท้อนสัญญาณบวก แต่บทพิสูจน์สำคัญยังอยู่ที่การรักษาเสถียรภาพราคาและสร้างความมั่นคงทางรายได้ให้เกษตรกรได้อย่างต่อเนื่อง เพื่อให้การฟื้นตัวของราคาครั้งนี้แปรเปลี่ยนเป็นคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นของเกษตรกรไทยอย่างยั่งยืน