เปิดไทม์ไลน์ ศาล รธน. รับคำร้อง พ.ร.ก.กู้เงินพลังงาน สั่ง ครม. ส่งคำชี้แจงใน 7 วัน

ศาลรัฐธรรมนูญรับคำร้อง พ.ร.ก.กู้เงินพลังงาน

ศาลรัฐธรรมนูญมีมติรับคำร้องไว้พิจารณาวินิจฉัย กรณีพระราชกำหนดให้อำนาจกระทรวงการคลังกู้เงิน เพื่อแก้ไขปัญหาผลกระทบจากสถานการณ์วิกฤตด้านพลังงาน และสร้างการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงานของประเทศ พ.ศ. 2569 ว่า เป็นไปตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 172 วรรคหนึ่ง หรือไม่

คดีดังกล่าวเกิดขึ้นหลังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจำนวน 133 คน ซึ่งมีจำนวนไม่น้อยกว่า 1 ใน 5 ของสมาชิกทั้งหมดของสภาผู้แทนราษฎร เข้าชื่อเสนอความเห็นต่อประธานสภาผู้แทนราษฎรว่า พ.ร.ก.กู้เงินฉบับนี้ อาจไม่เป็นไปตามเงื่อนไขของรัฐธรรมนูญ มาตรา 172 วรรคหนึ่ง

จากนั้น ประธานสภาผู้แทนราษฎรในฐานะผู้ร้อง ได้ส่งเรื่องพร้อมความเห็นมายังศาลรัฐธรรมนูญ เพื่อให้พิจารณาวินิจฉัยตามขั้นตอนของกฎหมาย

เปิดเหตุผลที่ยื่นตรวจสอบ พ.ร.ก.

รัฐธรรมนูญ มาตรา 172 กำหนดว่า การตราพระราชกำหนดสามารถดำเนินการได้เฉพาะกรณีที่มีเหตุจำเป็นเร่งด่วน อันมิอาจหลีกเลี่ยงได้ เพื่อประโยชน์ด้านความมั่นคงของประเทศ ความปลอดภัยสาธารณะ ความมั่นคงทางเศรษฐกิจ หรือเพื่อป้องกันภัยพิบัติสาธารณะ

สส.ที่เข้าชื่อเสนอเรื่อง เห็นว่า พ.ร.ก.ให้อำนาจกระทรวงการคลังกู้เงินฯ อาจไม่เข้าข่าย “เหตุฉุกเฉินและจำเป็นเร่งด่วน” ตามที่รัฐธรรมนูญกำหนด จึงขอให้ศาลรัฐธรรมนูญตรวจสอบความชอบด้วยรัฐธรรมนูญของกฎหมายฉบับดังกล่าว

ศาลสั่ง ครม. ชี้แจงภายใน 7 วัน

ศาลรัฐธรรมนูญระบุว่า หลังพิจารณาข้อเท็จจริงตามคำร้องและเอกสารประกอบแล้ว เห็นควรรับคำร้องไว้พิจารณาวินิจฉัย

พร้อมกันนี้ ศาลได้มีคำสั่งแจ้งให้คณะรัฐมนตรีจัดทำคำชี้แจงตามประเด็นที่ศาลกำหนด และส่งเอกสารหลักฐานที่เกี่ยวข้องต่อศาลรัฐธรรมนูญ ภายใน 7 วัน นับตั้งแต่วันที่ได้รับหนังสือ

การดำเนินการดังกล่าวเป็นขั้นตอนตามกระบวนการพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ เพื่อรวบรวมข้อมูลจากทุกฝ่ายก่อนเข้าสู่การวินิจฉัย

นัดประชุมตุลาการเต็มคณะ 4 มิ.ย.

รายงานข่าวระบุว่า มติรับคำร้องในครั้งนี้ เป็นการพิจารณาขององค์คณะชุดเล็ก ซึ่งมีหน้าที่พิจารณาว่าจะรับหรือไม่รับคำร้องไว้พิจารณา

ส่วนการประชุมของตุลาการศาลรัฐธรรมนูญแบบเต็มคณะทั้ง 9 คน มีกำหนดประชุมครั้งถัดไปในวันที่ 4 มิถุนายน 2569

หลังจากศาลรับคำร้องแล้ว กระบวนการพิจารณาจะต้องดำเนินการให้แล้วเสร็จภายในกรอบเวลา 60 วัน ตามวิธีพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ

พ.ร.ก.กู้เงินพลังงาน คืออะไร

พระราชกำหนดให้อำนาจกระทรวงการคลังกู้เงินฯ ฉบับนี้ เป็นมาตรการสำคัญของรัฐบาลในการรับมือผลกระทบจากสถานการณ์พลังงานโลก รวมถึงการผลักดันการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงานของประเทศ

ก่อนหน้านี้ คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบให้ตรา พ.ร.ก.ดังกล่าว เพื่อใช้เป็นกรอบในการกู้เงินสำหรับบริหารจัดการผลกระทบด้านพลังงาน ดูแลค่าครองชีพประชาชน สนับสนุนการเปลี่ยนผ่านพลังงานสะอาด และเสริมความมั่นคงด้านพลังงานในระยะยาว

อย่างไรก็ตาม ภายหลังประกาศใช้ ได้มีการตั้งข้อสังเกตจากหลายฝ่ายเกี่ยวกับเหตุผลความจำเป็นเร่งด่วนในการออกกฎหมายในรูปแบบพระราชกำหนด

ขั้นตอนหลังจากนี้

หลัง ครม. ส่งคำชี้แจงและเอกสารเพิ่มเติมต่อศาลรัฐธรรมนูญ ศาลจะพิจารณาข้อมูลจากทุกฝ่าย ก่อนนัดประชุมเพื่อวินิจฉัยว่า พ.ร.ก.ฉบับดังกล่าวเป็นไปตามรัฐธรรมนูญหรือไม่

หากศาลวินิจฉัยว่า พ.ร.ก.ดังกล่าวชอบด้วยรัฐธรรมนูญ ก็จะสามารถดำเนินการตามกรอบกฎหมายต่อไปได้

แต่หากศาลเห็นว่าไม่เป็นไปตามเงื่อนไขของรัฐธรรมนูญ อาจส่งผลต่อสถานะของกฎหมายและกระบวนการดำเนินงานที่เกี่ยวข้องในลำดับถัดไป