“มะรุม” ต้นไม้มหัศจรรย์ กรอง “ไมโครพลาสติก” ได้เกือบหมด อาจเป็นทางรอดวิกฤตน้ำปนเปื้อน

งานวิจัยใหม่จากทีมนักวิทยาศาสตร์ในบราซิลและสหราชอาณาจักร พบว่าเมล็ดของ “Moringa” หรือ “มะรุม” ซึ่งถูกขนานนามว่าเป็น “ต้นไม้มหัศจรรย์” สามารถกำจัดไมโครพลาสติกออกจากน้ำดื่มได้อย่างมีประสิทธิภาพไม่แพ้สารเคมีที่ใช้กันทั่วไป

ผลการศึกษาที่เผยแพร่ในเดือนเมษายน ระบุว่า สารสกัดจากเมล็ดมะรุมสามารถกำจัดไมโครพลาสติกในน้ำประปาได้ถึง 98.5% โดยมีประสิทธิภาพใกล้เคียงกับสารส้ม (อะลูมิเนียมซัลเฟต) ซึ่งเป็นสารจับตะกอนที่นิยมใช้ในระบบกรองน้ำ

นักวิจัยอธิบายว่า เมล็ดมะรุมทำหน้าที่เป็น “สารช่วยตกตะกอน” (coagulant) ช่วยให้อนุภาคขนาดเล็กในน้ำรวมตัวกันเป็นก้อนใหญ่ขึ้น จนสามารถกรองออกได้ง่าย โดยเทคนิคนี้มีการใช้มาเป็นเวลาหลายพันปี ตั้งแต่ยุคอารยธรรมกรีก โรมัน และอียิปต์โบราณ

การทดลองในครั้งนี้มุ่งเน้นไปที่ไมโครพลาสติกชนิดพีวีซี ซึ่งถือเป็นหนึ่งในประเภทที่อันตรายและพบได้บ่อยในน้ำดื่ม โดยใช้อนุภาคขนาดเฉลี่ยประมาณ 18.8 ไมโครเมตร หรือราว 1 ใน 4 ของความหนาเส้นผมมนุษย์ ผลลัพธ์พบว่าสามารถกำจัดได้เกือบทั้งหมด

ปัจจุบัน ไมโครพลาสติกกลายเป็นปัญหาสิ่งแวดล้อมระดับโลก โดยพบปนเปื้อนในแทบทุกที่ ตั้งแต่มหาสมุทรลึกไปจนถึงยอดเขาสูง และยังถูกตรวจพบในอาหาร น้ำดื่ม รวมถึงในร่างกายมนุษย์ ทั้งสมอง ระบบสืบพันธุ์ และระบบหัวใจและหลอดเลือด ขณะที่งานวิจัยในสัตว์เริ่มเชื่อมโยงไมโครพลาสติกกับปัญหาฮอร์โมนและระบบสืบพันธุ์

ข้อดีสำคัญของเมล็ดมะรุมเมื่อเทียบกับสารเคมี คือ เป็นทรัพยากรหมุนเวียน ย่อยสลายได้ทางชีวภาพ ไม่ก่อให้เกิดตะกอนของเสียจำนวนมาก และมีความเสี่ยงด้านพิษต่ำกว่า เนื่องจากสารอะลูมิเนียมในระดับสูงอาจเกี่ยวข้องกับโรคทางระบบประสาท

อย่างไรก็ตาม นักวิจัยระบุว่ายังมีข้อจำกัดในการใช้งานจริง โดยเมล็ดมะรุม 1 เมล็ดสามารถบำบัดน้ำได้ประมาณ 10 ลิตร ซึ่งอาจไม่เพียงพอสำหรับระบบผลิตน้ำประปาขนาดใหญ่ในเมือง แต่มีศักยภาพสูงสำหรับชุมชนขนาดเล็ก หรือพื้นที่ที่เข้าถึงสารเคมีได้ยาก

ทั้งนี้ ยังจำเป็นต้องมีการศึกษาเพิ่มเติมเกี่ยวกับการย่อยสลายของสารสกัดมะรุม การจัดการไมโครพลาสติกที่ถูกกรองออก รวมถึงความคุ้มค่าและความสามารถในการขยายผลในระดับอุตสาหกรรม

ผู้เชี่ยวชาญมองว่า แนวทางการใช้วัสดุธรรมชาติเช่นนี้อาจเป็นกุญแจสำคัญในการรับมือกับปัญหาไมโครพลาสติก ซึ่งมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นต่อเนื่องในอีกหลายทศวรรษข้างหน้า และยากที่จะหลีกเลี่ยงได้ในชีวิตประจำวันของมนุษย์