เตือนปี 2027 ไทยเสี่ยงอากาศสุดขั้ว ทั้งภัยแล้ง-ฝนหนัก คนไทยควรตั้งรับอย่างไร?

รศ.ดร.เสรี ศุภราทิตย์ ผู้อำนวยการศูนย์การเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศและภัยพิบัติ มหาวิทยาลัยรังสิต และรองประธานมูลนิธิสภาเตือนภัยพิบัติแห่งชาติ โพสต์เฟสบุ๊คเตือนประเทศไทยกำลังเผชิญความเสี่ยงจากสภาพอากาศแปรปรวนที่มีแนวโน้มรุนแรงขึ้น ท่ามกลางภาวะโลกร้อนและการเปลี่ยนแปลงของปรากฏการณ์เอลนีโญ โดยเฉพาะในปี 2570 ที่มีการประเมินว่าอาจเผชิญปรากฏการณ์ “ซูเปอร์เอลนีโญ” ซึ่งอาจทำให้อุณหภูมิในหลายพื้นที่ของประเทศสูงขึ้นมากกว่า 2 องศาเซลเซียส และเพิ่มความเสี่ยงต่อภัยแล้ง ความร้อน รวมถึงฝนตกหนักที่อาจเกิดขึ้นอย่างฉับพลัน ส่งผลกระทบต่อภาคเกษตรกรรม เมือง โครงสร้างพื้นฐาน และเศรษฐกิจในวงกว้าง
จากการวิเคราะห์ข้อมูลทั้งอดีตและปัจจุบัน เพื่อประเมินแนวโน้มความเสี่ยงจากปรากฏการณ์ซูเปอร์เอลนีโญภายใต้บริบทของวิกฤตการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและภาวะโลกร้อน เมื่อเปรียบเทียบจากในอดีต เมื่อปี 2526 พื้นที่ภาคกลางของไทยเผชิญกับน้ำท่วมครั้งใหญ่ โดยเฉพาะกรุงเทพมหานคร ขณะที่ปี 2559 เกิดน้ำท่วมรุนแรงในภาคใต้ โดยเฉพาะจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ชุมพร สุราษฎร์ธานี และนครศรีธรรมราช ส่วนปี 2567 ประเทศไทยเผชิญสภาพอากาศสุดขั้วสองด้าน ช่วงครึ่งปีแรกเกิดภัยแล้งรุนแรง อุณหภูมิสูงส่งผลกระทบต่อภาคเกษตรกรรม เสียหายกว่า 60,000 ล้านบาท แต่ช่วงครึ่งปีหลังเกิดฝนตกหนักในรอบ 100-1,000 ปี น้ำท่วมตั้งแต่ภาคเหนือถึงภาคใต้ เกิดความเสียหายไม่ต่ำกว่า 50,000 ล้านบาท
สำหรับสถานการณ์ในปี 2569 ภาพรวมพบว่าปริมาณน้ำฝนหลายพื้นที่ยังคงต่ำกว่าค่าเฉลี่ยปกติ โดยเฉพาะภาคเหนือและภาคอีสาน บ่งชี้ถึงความเสี่ยงด้านทรัพยากรน้ำในช่วงหน้าแล้งปีถัดไป ซึ่งยังคงต้องติดตามอย่างใกล้ชิด
สำหรับปี 2570 มีแนวโน้มความเป็นไปได้ที่จะเกิดปรากฏการณ์ “ซูเปอร์เอลนีโญ” ซึ่งอาจมีความรุนแรงมากกว่าช่วงปี 2566-2567 สูงถึง 4 เท่า และอุณหภูมิในหลายพื้นที่ของไทยอาจเพิ่มขึ้นมากกว่า 2 องศาเซลเซียส ซึ่งหากสถานการณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นจริงก็จะส่งผลให้อัตราการระเหยของน้ำและการคายน้ำของพืชเพิ่มสูงขึ้น เพิ่มความต้องการใช้น้ำมากขึ้น และเพิ่มความเสี่ยงต่อภาคเกษตรกรรม โดยเฉพาะพื้นที่นอกเขตชลประทานที่น้ำอยู่อย่างจำกัด เนื่องจากภาพรวมปริมาณน้ำฝนหลายพื้นที่ยังต่ำกว่าค่าเฉลี่ยปกติ โดยเฉพาะภาคเหนือและภาคอีสาน บ่งชี้ถึงความเสี่ยงด้านทรัพยากรน้ำในช่วงหน้าแล้งปีถัดไป ซึ่งยังคงต้องติดตามอย่างใกล้ชิด
นอกจากนี้ความร้อนและภัยแล้งยังส่งผลกระทบต่อสังคมเมือง การก่อสร้าง และการท่องเที่ยวที่ต้องเผชิญกับอุณหภูมิที่สูงขึ้นและความแปรปรวนของสภาพภูมิอากาศ โดยช่วงครึ่งปีหลังของปี 2570 มีความเป็นไปได้ที่จะเกิดฝนตกหนักรุนแรงตามรูปแบบในอดีต เช่น ช่วงปลายเดือนกันยายน อาจมีฝนตกหนัก ฝนสะสม 3 วันกว่า 300-500 มิลลิเมตร ในภาคกลาง ตะวันออก และใต้ แต่อย่างไรก็ตามการคาดการณ์ยังมีความไม่แน่นอน เพราะไม่สามารถใช้การคาดการณ์ด้วยแบบจำลองทั้งระยะสั้น ระยะกลาง และระยะยาว ต้องใช้การคาดการณ์ในระยะสั้นมากเท่านั้น
นอกจากนี้ ดร.เสรี เปิดเผยว่า ได้มีโอกาสหารือกับ Dr. Nguyen Cao Don หัวหน้าคณะทำงานด้านเทคนิคด้านการจัดการอุทกภัย และภัยแล้ง MRC ถึงการเตรียมพร้อมในลุ่มน้ำโขงมีการคาดการณ์สถาการณ์ล่วงหน้า แจ้งเตือนประเทศภาคีสมาชิก ประเมินถึงผลกระทบภาคเกษตรกรรมตั้งแต่ ข้าว อ้อย ข้าวโพด ปาล์มน้ำมัน กาแฟ รวมทั้งปศุสัตว์ และประมง อาจจะมีความเสียหายสูง จึงมีข้อเสนอแนะในการับมือผลกระทบจากวิกฤตสภาพภูมิอากาศและอิทธิพลจากปรากฏการณ์เอลนีโญ โดยพัฒนาระบบคาดการณ์ร่วมอาเซียนใน 1-6 เดือนข้างหน้า สำรองน้ำสำหรับการอุปโภค บริโภค และเกษตรกรรม พร้อมจัดทำ Water Allocation Plan ส่วนภาคเกษตรกรรมต้องปรับปฏิทินการเพาะปลูกให้เหมาะสมกับวิกฤตสภาพอากาศ หรือทำ Climate-smart agriculture นอกจากนี้เตรียมคลังสำรองข้าวและอาหาร ติดตามผลผลิต และราคาสินค้าเกษตร ด้านภัยแล้งก่อให้เกิดปัญหาไฟป่าที่รุนแรง ดังนั้นจำเป็นต้องเตรียมรับมือกับไฟป่าและปัญหาหมอกควันข้ามพรมแดน รวมถึงเฝ้าระวัง Heat stress สำหรับผู้ใช้แรงงาน
Tag
ยอดนิยมในตอนนี้
