กางโรดแมปส่งออกข้าวไทยปี 2569 กับภารกิจยกระดับรายได้เกษตรกร

 นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ เป็นประธานเปิดการประชุมสามัญประจำปี 2569 ของ สมาคมชาวนาและเกษตรกรไทย โดยมีตัวแทนเกษตรกรจาก 57 จังหวัดกว่า 200 รายเข้าร่วม เพื่อสะท้อนปัญหาและข้อเสนอจากภาคเกษตรสู่การกำหนดนโยบายภาครัฐ

รองนายกรัฐมนตรีระบุว่า ภาคเกษตรโดยเฉพาะข้าวกำลังเผชิญความท้าทายจากหลายปัจจัย ทั้งเศรษฐกิจโลก ความผันผวนด้านภูมิรัฐศาสตร์ ต้นทุนพลังงานที่ปรับราคาสูงขึ้น และความไม่แน่นอนของสภาพอากาศ ซึ่งส่งผลต่อผลผลิตและรายได้ของเกษตรกรในวงกว้าง

ทั้งนี้ กระทรวงพาณิชย์ในฐานะปลายน้ำ จะเร่งทำงานเชื่อมโยงกับหน่วยงานต้นน้ำอย่าง กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และภาคอุตสาหกรรม เพื่อให้การบริหารจัดการข้าวไทยเป็นระบบครบวงจร

สำหรับข้อเสนอจากสมาคมชาวนาและเกษตรกรไทย ประกอบด้วยมาตรการเร่งด่วน 6 ข้อ และระยะยาว 5 ข้อ ซึ่งจะนำเข้าสู่การพิจารณาของคณะรัฐบาล เพื่อผลักดันให้เกิดผลในทางปฏิบัติอย่างรวดเร็ว

เร่งยกระดับ “ต้นน้ำ” ลดต้นทุน เพิ่มผลผลิต

รัฐบาลให้ความสำคัญกับการพัฒนาพันธุ์ข้าวและการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต โดยปัจจุบันผลผลิตข้าวไทยเฉลี่ยอยู่ที่ 400–700 กิโลกรัมต่อไร่ ขณะที่บางประเทศสามารถผลิตได้ถึง 1,500 กิโลกรัมต่อไร่ จึงมีแผนร่วมกับ กรมวิชาการเกษตร และ กรมพัฒนาที่ดิน เพื่อปรับปรุงเมล็ดพันธุ์และการใช้ปัจจัยการผลิตอย่างเหมาะสม ลดต้นทุนในระยะยาว

นอกจากนี้ ยังเตรียมพิจารณามาตรการช่วยลดภาระต้นทุนด้านพลังงานและค่าขนส่ง เพื่อเสริมศักยภาพให้เกษตรกร

หนุน “กลางน้ำ” แปรรูป เพิ่มมูลค่า

ด้านการแปรรูป คณะกรรมการนโยบายและบริหารข้าวแห่งชาติ (นบข.) ได้สนับสนุนชุมชนกว่า 200 แห่ง ให้เข้าถึงเครื่องมือ เช่น เครื่องสีข้าว เครื่องอบ และระบบบรรจุภัณฑ์ เพื่อยกระดับสินค้าเกษตร

แนวทางดังกล่าวมุ่งเพิ่มมูลค่าข้าวไทยให้หลากหลายมากขึ้น ทั้งในรูปแบบอาหาร ผลิตภัณฑ์สุขภาพ และการใช้วัสดุเหลือใช้ ซึ่งช่วยให้เกษตรกรบริหารผลผลิตได้ดีขึ้น และลดแรงกดดันด้านราคาในช่วงผลผลิตออกสู่ตลาด

เร่ง “ปลายน้ำ” ขยายตลาด–ดันส่งออก

ในส่วนของตลาด กระทรวงพาณิชย์เดินหน้ามาตรการ “ซื้อนำตลาด” พร้อมพัฒนาระบบข้อมูลข้าวแบบเรียลไทม์ เพื่อบริหารอุปสงค์และอุปทานอย่างแม่นยำ รวมถึงจัด “ตลาดนัดข้าวเปลือก” เพิ่มโอกาสให้เกษตรกรเข้าถึงผู้ซื้อโดยตรง

ขณะเดียวกัน ตั้งเป้าการส่งออกข้าวในปี 2569 ไว้ที่กว่า 7 ล้านตัน โดยใช้กลไกการค้าระหว่างประเทศ เช่น การค้าระหว่างรัฐต่อรัฐ (G2G) เพื่อขยายตลาดและสร้างความมั่นคงด้านรายได้

ดัน “ข้าวประณีต” เพิ่มศักยภาพแข่งขัน

รองนายกรัฐมนตรี ยังผลักดันแนวคิด “ข้าวประณีต” เน้นการพัฒนาคุณภาพ เรื่องราว และบรรจุภัณฑ์ เพื่อเพิ่มมูลค่าและยกระดับการจำหน่ายในตลาดพรีเมียม

ด้านนายวิทยากร มณีเนตร อธิบดี กรมการค้าภายใน ระบุว่า เตรียมดำเนินโครงการ “ปุ๋ยธงเขียวพลัส” ลดราคาปุ๋ยสูงสุดกระสอบละ 300 บาท เริ่มวันที่ 27 เมษายน 2569 ระยะแรกครอบคลุม 30 แห่ง และขยายต่อเนื่องในเดือนพฤษภาคม เพื่อช่วยลดภาระต้นทุนเกษตรกร