เปิดสาเหตุ "กันสาดปูนถล่ม”ทำความเสี่ยงที่ซ่อนในตึกเก่าทั่วกรุงฯ

เหตุการณ์กันสาดปูนของอาคารเก่าบนถนนพระราม 4 พังถล่ม จนเป็นเหตุให้มีผู้เสียชีวิต 1 ราย ได้จุดกระแสความกังวลเกี่ยวกับความปลอดภัยของอาคารเก่าในกรุงเทพมหานครอีกครั้ง โดยเฉพาะโครงสร้างส่วนยื่นที่อาจเสื่อมสภาพตามกาลเวลา

ล่าสุด ดร.อมร พิมานมาศ นายกสมาคมวิศวกรโครงสร้างแห่งประเทศไทย ลงพื้นที่ตรวจสอบจุดเกิดเหตุ พร้อมเผยข้อสังเกตทางวิศวกรรมที่สะท้อนว่า เหตุการณ์ครั้งนี้อาจไม่ใช่อุบัติเหตุเฉพาะจุด แต่เป็นบทเรียนของปัญหาเชิงโครงสร้างที่อาจเกิดขึ้นกับอาคารเก่าจำนวนมาก

โครงสร้างที่ถล่มไม่ใช่อาคารทั้งหลัง

จากการลงพื้นที่ตรวจสอบ ดร.อมร ระบุว่า สิ่งที่พังถล่มคือ กันสาดคอนกรีตบริเวณพื้นชั้น 2 หรือหลังคาส่วนยื่นของอาคาร ไม่ใช่โครงสร้างอาคารทั้งหลังตามที่มีรายงานในช่วงแรก 

กันสาดถล่ม ปัญหาที่เกิดซ้ำในอาคารเก่า

ดร.อมร ระบุว่า เหตุการณ์ลักษณะนี้ไม่ใช่เรื่องใหม่ โดยที่ผ่านมาเคยเกิดเหตุในหลายพื้นที่ เช่น

- เหตุระเบียงอาคารถล่มบนถนนสำราญราษฎร์ เขตพระนคร

- เหตุระเบียงตึกแถวประชานิเวศน์ถล่ม เมื่อปี 2559

การถล่มมักเกิดขึ้นกับอาคารเก่า และเกิดขึ้นกับโครงสร้างส่วนยื่น (cantilever) ที่มีจุดรองรับฝั่งเดียว ความเป็นอาคารเก่า ทำให้วัสดุ เช่นคอนกรีตและเหล็กเสริมเสื่อมสภาพ  วัสดุในสมัยก่อนยังไม่แข็งแรงเท่าในปัจจุบัน ภาวะความชื้นจากน้ำฝนทำให้เหล็กผุกร่อนจากการเป็นสนิม

วิเคราะห์สาเหตุ จุดยึดโครงสร้างอาจไม่แข็งแรง

จากการตรวจสอบอาคาร พบข้อสังเกตสำคัญคือ มีจุดยึด (connection) ไม่กี่จุด แสดงว่าไม่ได้ยึดพื้นตลอดแนวขอบพื้น เพราะเป็นชั้นหลังคาไม่มีพื้นด้านในให้ยึด ดังนั้นการยึดจึงเกิดขึ้นกับคานหรือเสาหรือผนังด้านในแค่บางจุดเท่านั้น ตรงตำแหน่งที่เห็นเป็นครีบปูนยื่นออกมาเป็นคานรองรับพื้นปูนที่เทบนครีบปูนนี้อีกที เข้าไปดูซากปูนใกล้ๆเห็นเหล็กที่ใช้ยึดคาดว่าเป็นเหล็กกลมผิวเรียบ การเกาะยึดคอนกรีตอาจไม่แข็งแรงพอ

โดยรวมคิดว่า นอกจากสภาพอาคารเก่า เสื่อมสภาพ และเหล็กเป็นสนิมแล้ว ปัญหาสำคัญคือรอยต่อ (connection) ไม่แข็งแรงด้วย

อาคารเก่าทั่วกรุงเทพฯ อาจเผชิญความเสี่ยงแบบเดียวกัน

นายกสมาคมวิศวกรโครงสร้างแห่งประเทศไทย มองว่า ปัญหากันสาดหรือระเบียงคอนกรีตถล่มมีรูปแบบความเสี่ยงที่ชัดเจน และเชื่อว่ายังมีอาคารเก่าจำนวนมากในกรุงเทพมหานครที่ใช้โครงสร้างลักษณะเดียวกัน ดังนั้นหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ต้องเร่งหาทางป้องกันปัญหานี้อย่างเป็นระบบ ไม่เช่านั้นเหตุการณ์นี้อาจเกิดขึ้นอีก