ย้อนคดี “เล่าต๋า แสนลี่” จากปฏิบัติการปี 2559 สู่วันพ้นเรือนจำ

ชื่อของ “เล่าต๋า แสนลี่” กลับมาอยู่ในความสนใจอีกครั้ง หลังเรือนจำกลางบางขวางเผยแพร่ภาพพิธีปล่อยตัวผู้ต้องราชทัณฑ์ที่ได้รับพระราชทานอภัยโทษตามพระราชกฤษฎีกาพระราชทานอภัยโทษ พุทธศักราช 2569 โดยหนึ่งในผู้ได้รับการปล่อยตัวคืออดีตกำนันตำบลท่าตอน อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่ วัย 86 ปี ซึ่งเคยถูกดำเนินคดีเกี่ยวกับยาเสพติดและอาวุธปืน

จากคดีที่เกิดขึ้นเมื่อเกือบ 10 ปีก่อน จนถึงวันที่ได้รับการปล่อยตัว เส้นทางคดีของเล่าต๋ามีหลายช่วงที่ได้รับความสนใจ โดยเฉพาะปฏิบัติการของตำรวจปราบปรามยาเสพติดในพื้นที่ชายแดนภาคเหนือ

14 สิงหาคม 2569 ปล่อยตัวผู้ได้รับพระราชทานอภัยโทษ

เมื่อวันที่ 14 สิงหาคม 2569 เรือนจำกลางบางขวางจัดพิธีปล่อยตัวผู้ต้องราชทัณฑ์ที่ได้รับพระราชทานอภัยโทษ ภายใต้กิจกรรม “ควบคุมด้วยใจ แก้ไขด้วยหลักธรรม ก้าวนำสู่สังคม” โดยมี นางสาวอัจฉรา ศรีฉ่ำ อัยการจังหวัดนนทบุรี เป็นประธานในพิธี ณ ฝ่ายควบคุมแดน 14

การปล่อยตัวดำเนินการตาม พระราชกฤษฎีกาพระราชทานอภัยโทษ พุทธศักราช 2569 เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 4 รอบ สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี 3 มิถุนายน 2569

ในวันเดียวกัน ยังมีพิธีมอบประกาศนียบัตรแก่ผู้ต้องขังที่ผ่านการอบรมโครงการพระราชทาน “โคก หนอง นา แห่งน้ำใจและความหวัง กรมราชทัณฑ์” รุ่นที่ 8/3 ซึ่งเป็นกระบวนการเตรียมความพร้อมด้านทักษะอาชีพ การพึ่งพาตนเอง และการกลับไปดำเนินชีวิตภายหลังพ้นโทษ

หนึ่งในผู้ได้รับการปล่อยตัวคือ นายเล่าต๋า แสนลี่ อายุ 86 ปี ผู้ต้องราชทัณฑ์ในคดีเกี่ยวกับยาเสพติดและอาวุธปืน

“เล่าต๋า แสนลี่” คือใคร?

เล่าต๋าเป็นอดีตกำนันตำบลท่าตอน อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่ ชื่อของเขาเป็นที่รู้จักมายาวนานในพื้นที่ชายแดนภาคเหนือ และเคยถูกกล่าวถึงว่าเป็นบุคคลที่มีความเชื่อมโยงใกล้ชิดกับ “ขุนส่า” อดีตผู้นำกองกำลังในพื้นที่รัฐฉานและบุคคลสำคัญในประวัติศาสตร์ยาเสพติดบริเวณสามเหลี่ยมทองคำ

ก่อนคดีในปี 2559 เล่าต๋าเคยถูกเจ้าหน้าที่ดำเนินคดีมาแล้ว โดยในปี 2546 มีการเข้าจับกุมเขาพร้อมบุคคลในครอบครัวในหลายข้อกล่าวหา แต่คดีในครั้งนั้นต่อมาศาลฎีกามีคำพิพากษายกฟ้อง

หลังจากนั้นเล่าต๋ากลับไปใช้ชีวิตและประกอบธุรกิจในพื้นที่อำเภอแม่อาย ก่อนจะถูกจับกุมอีกครั้งในอีก 13 ปีต่อมา

ปฏิบัติการปี 2559 จุดเปลี่ยนคดีเล่าต๋า

คดีที่นำไปสู่การรับโทษครั้งล่าสุดเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 11 ตุลาคม 2559 หลังตำรวจปราบปรามยาเสพติดสืบสวนและวางแผนล่อซื้อยาไอซ์ในพื้นที่อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่

ตามข้อมูลเกี่ยวกับปฏิบัติการ เจ้าหน้าที่วางแผนซื้อยาไอซ์จำนวนประมาณ 20 กิโลกรัม มูลค่าการล่อซื้อประมาณ 11 ล้านบาท ก่อนเข้าจับกุมเล่าต๋าและบุคคลในเครือข่ายบริเวณสถานีบริการน้ำมันในพื้นที่อำเภอแม่อาย

หลังการจับกุม เจ้าหน้าที่ขยายผลและตรวจยึดทรัพย์สินที่เกี่ยวข้องกับคดี ซึ่งมีรายงานว่ามูลค่ารวมมากกว่า 1,000 ล้านบาท

เล่าต๋าถูกดำเนินคดีในความผิดเกี่ยวกับการสมคบและร่วมกันจำหน่ายยาไอซ์ ซึ่งขณะนั้นจัดเป็นยาเสพติดให้โทษประเภท 1 โดยไม่ได้รับอนุญาต รวมถึงความผิดตามกฎหมายว่าด้วยอาวุธปืนและเครื่องกระสุนปืน ก่อนที่กระบวนการพิจารณาคดีจะนำไปสู่คำพิพากษาจำคุกตลอดชีวิต

ปฏิบัติการจับกุมที่ต้องใช้เวลาสืบสวน

พล.ต.ท.เรวัช กลิ่นเกษร อดีตผู้บัญชาการตำรวจปราบปรามยาเสพติด ซึ่งมีส่วนเกี่ยวข้องกับการสืบสวนก่อนการจับกุม เคยเล่าถึงความยากของการปฏิบัติงานในขณะนั้น เนื่องจากพื้นที่เป้าหมายอยู่ใกล้ชายแดนและการเข้าถึงตัวเล่าต๋าไม่ใช่เรื่องง่าย

ข้อมูลจาก พล.ต.ท.เรวัช ระบุว่า เจ้าหน้าที่ต้องใช้วิธีการสืบสวนและสายลับเพื่อสร้างช่องทางเข้าถึงเป้าหมาย ก่อนขยายผลไปสู่การล่อซื้อยาเสพติด

ภายหลัง พล.ต.ท.เรวัช เกษียณอายุราชการในปี 2559 การปฏิบัติการเข้าสู่ขั้นตอนจับกุม โดย พล.ต.ท.สมหมาย กองวิสัยสุข ซึ่งเข้ารับตำแหน่งผู้บัญชาการตำรวจปราบปรามยาเสพติดต่อ เป็นผู้รับช่วงภารกิจ และนำกำลังเข้าจับกุมในวันที่ 11 ตุลาคม 2559

เหตุการณ์ครั้งนั้นกลายเป็นหนึ่งในปฏิบัติการปราบปรามยาเสพติดที่ได้รับความสนใจ เนื่องจากปริมาณของกลางและมูลค่าทรัพย์สินที่เจ้าหน้าที่ตรวจยึดเพื่อดำเนินการตามกฎหมาย

จากจำคุกตลอดชีวิตสู่การได้รับพระราชทานอภัยโทษ

หลังคดีถึงที่สุด เล่าต๋าถูกพิพากษาให้จำคุกตลอดชีวิต และรับโทษอยู่ในระบบราชทัณฑ์ ก่อนจะได้รับพระราชทานอภัยโทษตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดในแต่ละโอกาส

กระทั่งปี 2569 เล่าต๋าเข้าเกณฑ์ตาม พระราชกฤษฎีกาพระราชทานอภัยโทษ พุทธศักราช 2569 และได้รับการปล่อยตัวจากเรือนจำกลางบางขวางเมื่อวันที่ 14 สิงหาคม 2569 ขณะมีอายุ 86 ปี

การได้รับพระราชทานอภัยโทษและการปล่อยตัวเป็นการดำเนินการตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขของพระราชกฤษฎีกาที่เกี่ยวข้อง โดยหน่วยงานราชทัณฑ์มีหน้าที่ตรวจสอบคุณสมบัติและดำเนินการกับผู้ต้องราชทัณฑ์ที่เข้าเกณฑ์ตามกฎหมาย

ด้าน พล.ต.ท.เรวัช ซึ่งเคยมีบทบาทในการสืบสวนคดี ระบุภายหลังทราบข่าวการปล่อยตัวว่า ไม่มีความกังวลต่อการพ้นโทษของเล่าต๋า พร้อมมองว่าการดำเนินคดีในอดีตเป็นการปฏิบัติตามหน้าที่ของเจ้าหน้าที่ ขณะที่การได้รับอิสรภาพครั้งนี้เป็นไปตามกฎเกณฑ์และกระบวนการที่กำหนด