มหาสมุทรปริศนาใต้ดวงจันทร์ “ยูโรปา” อาจเข้าถึงยากกว่าที่คิด

ผลการศึกษาใหม่ที่ตีพิมพ์ในวารสาร Nature Astronomy ได้ออกมาระบุว่า เส้นทางที่เคยเชื่อกันว่าเป็นทางลัดในการเข้าถึงมหาสมุทรใต้พื้นผิวดวงจันทร์ยูโรปานั้น อาจไม่ได้เชื่อมต่อกันอย่างที่คิด

ที่ผ่านมา นักวิทยาศาสตร์สันนิษฐานว่าน้ำจากมหาสมุทรเบื้องลึกสามารถเดินทางผ่านรอยแยกของแผ่นน้ำแข็งขึ้นมายังพื้นผิวได้ ซึ่งหากเป็นจริง ยานสำรวจก็จะสามารถศึกษาสภาพแวดล้อมของมหาสมุทรลึกได้ง่ายขึ้นจากน้ำบนพื้นผิว และสามารถสำรวจได้ง่ายขึ้นว่าน้ำเหลวจากมหาสมุทรลึกของยูโรปาเดินทางผ่านรอยแตกในน้ำแข็งขึ้นสู่พื้นผิวได้อย่างไร

ทดสอบการละลายของน้ำแข็งและการขึ้นสู่เปลือก

จากข้อมูลนี้ ลูเจนดรา โอจา (Lujendra Ojha)  นักวิทยาศาสตร์โลกจากมหาวิทยาลัยรัตเกอร์ส (Rutgers University) และผู้วิจัยหลัก  จึงได้ทำการจำลองการเคลื่อนที่และการเย็นตัวของน้ำภายในรอยแยกแผ่นน้ำแข็งของยูโรปา เพื่อทดสอบว่าน้ำสามารถเดินทางขึ้นมาได้จริงหรือไม่ ก่อนที่จะสูญเสียความร้อนจนกลายเป็นน้ำแข็งติดค้างอยู่กลางทาง

โมเดลการจำลองแบบใหม่นี้ได้นำปัจจัยจริงมาคำนวณอย่างรอบด้าน ไม่ว่าจะเป็นความเร็วของน้ำ ขนาดของรอยแยก ความขุ่นมัวของสายน้ำ และภาวะน้ำเย็นยิ่งยวด ซึ่งต่างจากแบบจำลองในอดีตที่มักมองว่าการไหลของน้ำผ่านน้ำแข็งเกิดขึ้นอย่างเป็นระเบียบคล้ายการปะทุของภูเขาไฟ

ผลลัพธ์จากการจำลองชี้ให้เห็นข้อสรุปสำคัญว่า น้ำจากมหาสมุทรเบื้องลึก ไม่สามารถเดินทางขึ้นมาถึงพื้นผิวได้อย่างสม่ำเสมอ เนื่องจากมีอุปสรรคทางธรรมชาติมากเกินไป หากน้ำไหลขึ้นมาด้วยความแรงและปั่นป่วน มันจะสูญเสียความร้อนให้กับน้ำแข็งรอบข้างอย่างรวดเร็ว จนกลายเป็นผลึกน้ำแข็งขนาดเล็กอุดรอยแยกนั้นไว้ในที่สุด

ดังนั้น แอ่งน้ำขนาดเล็กที่เคยสังเกตพบบนพื้นผิวดวงจันทร์ยูโรปา มีความเป็นไปได้สูงว่าจะเกิดจากการละลายของเปลือกน้ำแข็งชั้นบน มากกว่าจะมาจากมหาสมุทรลึกใต้ดาว

ยกเลิกภารกิจสำรวจยูโรปา?

แม้งานวิจัยนี้จะไม่ได้หมายความว่าเราต้องยกเลิกภารกิจสำรวจยูโรปา แต่นักวิทยาศาสตร์ เตือนว่า หากยานอวกาศตรวจพบแหล่งน้ำตื้นบนพื้นผิวในอนาคต เราไม่ควรรีบสรุปทันทีว่าน้ำนั้นมาจากมหาสมุทรเบื้องลึก เพราะคุณสมบัติทางเคมี กายภาพ หรือแม้แต่ร่องรอยทางชีวภาพของน้ำตื้นเหล่านั้น อาจไม่ได้สะท้อนถึงสภาพแวดล้อมของมหาสมุทรที่แท้จริงเลยแม้แต่น้อย