โลกเดือด เศรษฐกิจทรุด เสี่ยงสูญ GDP 10%

วิกฤตโลกร้อนไม่ได้เป็นเพียงภัยคุกคามต่อสิ่งแวดล้อมอีกต่อไป แต่กำลังกลายเป็นความเสี่ยงครั้งใหญ่ต่อเศรษฐกิจโลก เมื่อองค์การสหประชาชาติออกมาเตือนว่า หากอุณหภูมิโลกเพิ่มสูงขึ้นถึง 3 องศาเซลเซียส เศรษฐกิจโลกอาจเผชิญความสูญเสียมหาศาล คิดเป็นมูลค่าเทียบเท่า 10% ของผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศทั่วโลก หรือ GDP ขณะที่ประเทศรายได้น้อย โดยเฉพาะประเทศที่ตั้งอยู่ใกล้เส้นศูนย์สูตร อาจได้รับผลกระทบรุนแรงกว่าหลายเท่า สะท้อนให้เห็นว่าการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศกำลังกลายเป็นปัจจัยสำคัญที่คุกคามความมั่นคงทางเศรษฐกิจและอนาคตของประชากรทั่วโลก

รายงาน Global Trade Update ประจำเดือนพฤศจิกายน 2026 ซึ่งจัดทำโดยการประชุมสหประชาชาติว่าด้วยการค้าและการพัฒนา หรือ UNCTAD เปิดเผยว่า ภาวะโลกร้อนกำลังสร้างความเสี่ยงทางเศรษฐกิจอย่างมีนัยสำคัญ โดยหากอุณหภูมิเฉลี่ยของโลกเพิ่มสูงขึ้น 3 องศาเซลเซียส เมื่อเทียบกับระดับก่อนยุคปฏิวัติอุตสาหกรรม ความเสียหายทางเศรษฐกิจอาจสูงถึงประมาณ 10% ของ GDP โลก

รายงานยังระบุว่า ในปี 2025 อุณหภูมิเฉลี่ยของโลกสูงกว่าระดับก่อนยุคปฏิวัติอุตสาหกรรมประมาณ 1.4 องศาเซลเซียส ขณะที่ช่วงปี 2015-2025 ถือเป็น 11 ปีที่ร้อนที่สุดเท่าที่เคยมีการบันทึกมา สถานการณ์ดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่า โลกกำลังเดินหน้าเข้าสู่ภาวะอุณหภูมิสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง และมีแนวโน้มที่จะเกินเป้าหมายจำกัดอุณหภูมิโลกไม่ให้สูงกว่า 1.5 องศาเซลเซียส ตามข้อตกลงปารีส

สิ่งที่น่ากังวลคือ ผลกระทบทางเศรษฐกิจจากภาวะโลกร้อนไม่ได้กระจายตัวอย่างเท่าเทียมกัน โดย UNCTAD ประเมินว่า ประเทศรายได้น้อยที่ตั้งอยู่ใกล้เส้นศูนย์สูตรอาจเผชิญความเสียหายทางเศรษฐกิจสูงถึง 17% ของ GDP หากอุณหภูมิโลกเพิ่มขึ้นถึง 3 องศาเซลเซียส ซึ่งรุนแรงกว่าค่าเฉลี่ยความเสียหายที่ประเมินไว้สำหรับเศรษฐกิจโลกอย่างชัดเจน

ความเสี่ยงดังกล่าวยิ่งตอกย้ำถึงความจำเป็นในการเร่งดำเนินการตามพันธกรณีด้านสภาพภูมิอากาศ โดยเฉพาะการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกและการเพิ่มขีดความสามารถในการปรับตัวต่อผลกระทบจากภาวะโลกร้อน รวมถึงการเปิดโอกาสให้ประเทศกำลังพัฒนาและประเทศรายได้น้อยสามารถเข้าถึงเทคโนโลยีด้านสภาพภูมิอากาศได้อย่างทั่วถึงและในราคาที่เหมาะสม

อย่างไรก็ตาม ท่ามกลางความเสี่ยงทางเศรษฐกิจที่เพิ่มสูงขึ้น UNCTAD ยังมองเห็นโอกาสใหม่จากการเติบโตของอุตสาหกรรมคาร์บอนต่ำและการค้าสินค้าที่ยั่งยืน โดยรายงานระบุว่า ในปี 2025 มูลค่าการส่งออกสินค้าที่เกี่ยวข้องกับห่วงโซ่อุปทานพลังงานแสงอาทิตย์และพลังงานลมทั่วโลกสูงกว่า 1.8 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ และมีอัตราการเติบโตเร็วกว่าการส่งออกสินค้าในภาคอุตสาหกรรมการผลิตอื่น ๆ

ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่า การเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจสีเขียวไม่ได้เป็นเพียงมาตรการรับมือกับวิกฤตสภาพภูมิอากาศเท่านั้น แต่ยังสามารถสร้างโอกาสทางการค้า การลงทุน และการเติบโตทางเศรษฐกิจรูปแบบใหม่ได้อีกด้วย

UNCTAD จึงเรียกร้องให้ประเทศต่าง ๆ เพิ่มความร่วมมือทางการค้าระหว่างประเทศ เพื่อส่งเสริมการเข้าถึงเทคโนโลยีที่ช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก และสนับสนุนการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ โดยเฉพาะในประเทศที่มีข้อจำกัดด้านเงินทุนและเทคโนโลยี

ท้ายที่สุด รายงานฉบับนี้เป็นอีกหนึ่งสัญญาณเตือนว่า ต้นทุนของการเพิกเฉยต่อวิกฤตโลกร้อนอาจสูงกว่าที่โลกคาดคิด เพราะหากอุณหภูมิโลกยังคงเพิ่มสูงขึ้น ความเสียหายจะไม่ได้จำกัดอยู่เพียงระบบนิเวศหรือทรัพยากรธรรมชาติ แต่ยังอาจสั่นคลอนเศรษฐกิจและขยายความเหลื่อมล้ำระหว่างประเทศ การเร่งลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกควบคู่กับการลงทุนในเทคโนโลยีสะอาด จึงไม่ใช่เพียงทางเลือกเพื่อปกป้องสิ่งแวดล้อม แต่เป็นการลงทุนเพื่อปกป้องอนาคตเศรษฐกิจโลกในระยะยาว