“ตรวจโรคหัวใจใน 2 วินาที” เครื่องมือ AI ระดับเหนือมนุษย์ เทคโนโลยีช่วยแพทย์วินิจฉัยขั้นต้นเร็วขึ้น

นักวิจัยจากอิมพีเรียลคอลเลจลอนดอน (Imperial College London) สหราชอาณาจักร พัฒนาเครื่องมือปัญญาประดิษฐ์ (AI) ที่สามารถวิเคราะห์ผลตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ หรือ ECG (Electrocardiogram) และประเมินสัญญาณของโรคหัวใจบางประเภทได้ภายในเวลาไม่ถึง 2 วินาที โดยทีมวิจัยเรียกความสามารถของระบบนี้ว่า “Superhuman AI” หรือ “AI ระดับเหนือมนุษย์”

ที่มาของเครื่องวิเคราะห์ “เหนือมนุษย์”

การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจแบบดั้งเดิม (ECG) เป็นการบันทึกกิจกรรมใด ๆ ที่เกี่ยวข้องกับไฟฟ้าที่เกิดขึ้นในหัวใจ รวมไปถึงอัตราและจังหวะการเต้นของหัวใจ ซึ่งจะเป็นเครื่องมือทางการแพทย์ที่สำคัญในการวินิจฉัยอาการหัวใจวายและภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะมาเป็นเวลากว่าหนึ่งศตวรรษแล้ว   

แต่เครื่องมือนี้ กลับไม่สามารถตรวจจับโรคหัวใจได้ โดยการตรวจจับโรคหัวใจ จำเป็นต้องใช้เครื่องเอคโคคาร์ดิโอแกรม (echocardigram) ซึ่งผู้ป่วยมักต้องใช้เวลารอคอยนานหลายเดือน

ขณะนี้ ทีมวิจัยได้พัฒนาเครื่องมือ AI ที่สามารถตรวจพบสัญญาณของภาวะหัวใจล้มเหลวและโรคลิ้นหัวใจได้ ซึ่งเป็นโรคหัวใจที่พบบ่อยที่สุดสองชนิด โดยเทคโนโลยีสุดก้าวล้ำนี้ ได้รับการฝึกฝนจากผู้ป่วยหลายล้านคน และทำงานโดยการดึงข้อมูลเพิ่มเติมจากคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (ECG) ในจำนวนที่มากกว่าความสามารถที่ตาของมนุษย์จะเห็นได้

วิเคราะห์ได้เร็ว รักษาได้เร็ว

ในการทดลอง มีผู้ป่วย 67,000 ราย ในสหรัฐอเมริกา เครื่องมือ AI นี้ สามารถระบุผู้ที่มีภาวะหัวใจล้มเหลวได้ถึง 81% และผู้ที่มีโรคลิ้นหัวใจได้ถึง 90%

ดร. ซอนยา บาบู-นารายัน (Sonya Babu-Narayan) แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคหัวใจและผู้อำนวยการคลินิกของมูลนิธิหัวใจแห่งอังกฤษ (British Heart Foundation: BHF) ซึ่งเป็นผู้ให้ทุนสนับสนุนการทดลองนี้ กล่าวว่า AI ตัวนี้ มีศักยภาพในการระบุผู้ป่วยที่มีโอกาสเป็นโรคสูงได้ตั้งแต่เนิ่น ๆ แม้จะไม่สามารถตรวจพบผู้ป่วยโรคหัวใจได้ทุกคน แต่ก็เป็นวิธีแก้ปัญหาที่จะช่วยเร่งกระบวนการตรวจวินิจฉัยผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงสูงต่อโรคหัวใจได้ ซึ่งการรักษาตั้งแต่เนิ่น ๆ จะช่วยชีวิตและปรับปรุงคุณภาพชีวิตได้

ผู้ที่ได้รับการประเมินว่ามีแนวโน้มที่จะเป็นโรคใดโรคหนึ่ง อาจได้รับการส่งตัวไปตรวจเพิ่มเติมกับเครื่องเอโคคาร์ดิโอแกรมอย่างรวดเร็ว แทนที่จะต้องรอหลายเดือนตามรายชื่อผู้รอรับการตรวจตามปกติ ซึ่งการวินิจฉัยที่รวดเร็วขึ้น อาจทำให้พวกเขาสามารถเริ่มการรักษาได้เร็วขึ้นด้วยเช่นเดียวกัน

เทคโนโลยีทางการแพทย์แห่งความหวัง

อย่างไรก็ตามความก้าวหน้านี้ยังอยู่ในขั้นการทดลอง และยังไม่ได้ถูกนำไปใช้จริงในระบบสาธารณสุข รวมถึงถูกนำเสนอต่อผู้เข้าร่วมประชุมหลายพันคนในการประชุมประจำปีของสมาคมโรคหัวใจแห่งยุโรป (European Society of Cardiology) ที่เมืองมิวนิค ประเทศเยอรมนี ซึ่งเป็นการประชุมด้านหัวใจที่ใหญ่ที่สุดในโลก

การพัฒนาครั้งนี้ถือว่ามีความสำคัญอย่างมาก เนื่องจาก ECG เป็นหนึ่งในวิธีการตรวจที่ใช้กันบ่อยที่สุดในทางการแพทย์ โดยมีการตรวจประมาณหนึ่งพันล้านครั้งทั่วโลกในแต่ละปี

ดร. อาห์เหม็ด เอล-เมดานี (Ahmed El-Medany) นักวิจัยทางคลินิกของ BHF ซึ่งเป็นผู้นำการวิเคราะห์ที่อิมพีเรียลคอลเลจลอนดอน กล่าวถึงเครื่องมือนี้ว่าเป็น “ปัญญาประดิษฐ์เหนือมนุษย์” และกล่าวว่าความท้าทายต่อไปคือการออกแบบเครื่องอ่านคลื่นไฟฟ้าหัวใจแบบพกพาที่ใช้ AI สำหรับบุคลากรทางการแพทย์ใช้งาน แล้วสามารถช่วยเหลือผู้คนที่ต้องเผชิญโรคร้ายเหล่านี้ได้ในอนาคต