รูบิโอเผย “โมจตาบา” เริ่มมีบทบาทบริหารอิหร่าน แม้ยังไม่ปรากฏตัวต่อสาธารณะ

มาร์โก รูบิโอ รัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐฯ กล่าวต่อที่ประชุมสมาชิกสภานิติบัญญัติสหรัฐฯ เมื่อวานนี้ (2 มิถุนายน) ว่า “โมตจาบา คาเมเนอี” ผู้นำสูงสุดของอิหร่าน ดูเหมือนจะเริ่มเข้ามามีบทบาทในการบริหารประเทศมากขึ้น ท่ามกลางความพยายามในการเจรจาระหว่างอิหร่านและสหรัฐฯ ที่ยังดำเนินต่อไป แม้ว่าอิหร่านจะออกมาประท้วงว่าจะระงับการเจรจาทางอ้อมกับสหรัฐฯ จากกรณีที่อิสราเอลยังคงโจมตีเลบานอนก็ตาม

รูบิโอ กล่าวว่ามีสัญญาณบ่งชี้ว่าโมจตาบากำลังเข้ามามีบทบาทมากขึ้นในระดับหนึ่ง แม้ว่าการสื่อสารทั้งหมดของเขาจะเป็นเพียงลายลักษณ์อักษรหรือการสื่อสารผ่านคนกลางก็ตาม  ซึ่งโมจตาบา ยังไม่เคยปรากฏตัวต่อสาธารณะเลยนับตั้งแต่เข้ารับตำแหน่งผู้นำสูงสุดคนใหม่ของอิหร่าน หลังจากพ่อของเขา อยาตอเลาะห์ อาลี คาเมเนอี ถูกสังหารจากการโจมตีทางอากาศของสหรัฐฯ ซึ่งคำกล่าวของรูบิโอมีขึ้นขณะที่อิหร่านกำลังพิจารณาร่างข้อเสนอฉบับล่าสุดของสหรัฐฯ ที่มุ่งยุติสงคราม โดยมีรายงานว่าประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ได้เพิ่มเงื่อนไขใหม่ให้เข้มงวดขึ้นในช่วงไม่กี่วันที่ผ่านมาด้วย

ขณะที่ สำนักข่าว Mehr News ของอิหร่านอ้างแหล่งข่าวใกล้ชิดคณะเจรจาฝ่ายอิหร่านว่า อิหร่านยังคงศึกษาข้อเสนอดังกล่าวและไม่ได้ติดต่อกับสหรัฐฯ มาหลายวันแล้ว โดยระบุว่าอิหร่านกำลังใช้แนวทางที่ “เข้มงวด” เนื่องจากมองว่าสหรัฐฯ ไม่ปฏิบัติตามข้อตกลงหยุดยิง และยังคงไม่ไว้วางใจสหรัฐฯ ด้วย

-ทรัมป์ยืนยันเจรจายังคงมีอยู่ ?

ทรัมป์กล่าวว่า เป้าหมายสำคัญของข้อตกลงไม่ว่าจะเป็นร่างฉบับไหน คือให้อิหร่านยอมรับว่าจะไม่พัฒนาอาวุธนิวเคลียร์ และต้องเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง ซึ่งเป็นเส้นทางที่เคยรองรับการขนส่งน้ำมันและก๊าซธรรมชาติเหลวประมาณ 20% ของโลกก่อนเกิดสงคราม โดยในโพสต์บน Truth Social เมื่อวานนี้ (2 มิถุนายน) ทรัมป์ปฏิเสธรายงานที่ว่าการเจรจากับอิหร่านหยุดชะงัก โดยระบุว่าการพูดคุยระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่านดำเนินมาอย่างต่อเนื่อง และเสริมว่า แม้จะไม่รู้ว่าจะนำไปสู่อะไร แต่เขาได้บอกอิหร่านไปแล้วว่าถึงเวลาแล้วไม่ทางใดก็ทางหนึ่งที่จะต้องทำข้อตกลง

เช่นเดียวกับที่รัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐฯ กล่าวต่อสมาชิกวุฒิสภาว่า ขณะนี้การเจรจาอาจครอบคลุมถึงบางส่วนของโครงการนิวเคลียร์ที่อิหร่านยังปฏิเสธจะหารือเมื่อเพียงหนึ่งเดือนก่อน แต่รูบิโอก็เตือนว่านั่นไม่ได้เป็นหลักประกันว่าจะนำไปสู่ข้อตกลงที่ยอมรับได้ในท้ายที่สุด และกล่าวเพิ่มเติมว่า “โอกาสดังกล่าวอาจเกิดขึ้นได้วันนี้ พรุ่งนี้ หรือสัปดาห์หน้าก็ได้”

รูบิโอ ย้ำด้วยว่าเงื่อนไขแรกของการเจรจาคืออิหร่านต้องเปิดช่องแคบฮอร์มุซ และต้องยอมเข้าสู่การเจรจาเกี่ยวกับคลังยูเรเนียมเสริมสมรรถนะสูงของตน เมื่อถูกถามว่าสหรัฐฯ จะยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรเพื่อแลกกับการเปิดช่องแคบฮอร์มุซหรือไม่ รูบิโอตอบว่า เพียงเท่านั้นยังไม่เพียงพอ เพราะเรื่องนั้นยังไม่ได้มีการหารือ และไม่ได้มีการเสนอ พร้อมระบุว่าการผ่อนปรนมาตรการคว่ำบาตรจะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่ออิหร่านยอมอ่อนข้ออย่างมีนัยสำคัญในประเด็นโครงการนิวเคลียร์และยูเรเนียมเสริมสมรรถนะ

-อิหร่านหยุดกิจกรรมด้านนิวเคลียร์หลายส่วนแล้ว ?

ราฟาเอล กรอสซี ผู้อำนวยการใหญ่ทบวงการปรมาณูระหว่างประเทศ กล่าวว่า อิหร่านได้หยุดกิจกรรมนิวเคลียร์หลายอย่างที่เคยดำเนินอยู่ก่อนหน้านี้ เขาระบุว่าข้อตกลงใด ๆ ที่จะยุติสงครามควรมีระบบตรวจสอบและติดตามที่เข้มแข็งและน่าเชื่อถือ

-อิหร่านเตือนอาจเผชิญหน้าโดยตรง หากอิสราเอลยังโจมตีเลบานอน

สงครามระหว่างสหรัฐฯ-อิสราเอลกับอิหร่านที่เริ่มขึ้นเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ยังลุกลามไปสู่การสู้รบระหว่างอิสราเอลกับกลุ่มฮิซบอลเลาะห์ในเลบานอน โดยอิสราเอลได้ส่งกำลังรุกลึกเข้าไปในเลบานอน และโจมตีบางส่วนของกรุงเบรุต แม้จะมีข้อตกลงหยุดยิงบางส่วนที่สหรัฐฯ เป็นคนกลางและประกาศเมื่อวันก่อน แต่อิสราเอลยังคงโจมตีหลายเมืองทางตอนใต้ของเลบานอนอย่างต่อเนื่องในสัปดาห์นี้

โดยการโจมตีเหล่านี้กลายเป็นประเด็นสำคัญสำหรับอิหร่าน ซึ่งยืนยันว่าการหยุดยิงอย่างสมบูรณ์ในเลบานอนจะต้องเป็นส่วนหนึ่งของข้อตกลงกับสหรัฐฯ

ด้านโมฮัมหมัด บาเกอร์ กาลิบาฟ  ประธานรัฐสภาและหัวหน้าคณะเจรจาของอิหร่าน เปิดเผยว่า เขาได้แสดงจุดยืนของฝ่ายอิหร่านว่าหากการรุกรานเลบานอนของอิสราเอลยังคงดำเนินต่อไป อิหร่านจะไม่เพียงยุติเส้นทางการเจรจากับสหรัฐฯ เท่านั้น แต่จะเข้าสู่การเผชิญหน้าโดยตรงกับศัตรูด้วย