สหรัฐฯ-อิหร่าน เจรจาจบ ? เห็นพ้อง “โรดแมป” 60 วัน สู่ข้อตกลงฉบับสุดท้าย

กาตาร์และปากีสถาน ผู้ทำหน้าที่เป็นตัวกลางในการเจรจาระหว่างสหรัฐฯ-อิหร่าน ออกแถลงการณ์ว่า การเจรจารอบแรกระหว่างเจ้าหน้าที่ระดับสูงของสหรัฐฯ และอิหร่านในสวิตเซอร์แลนด์ได้สิ้นสุดลงแล้วในวันนี้ (22 มิถุนายน) โดยทั้งกาตาร์และปากีสถาน ระบุว่าทั้งสองฝ่ายเห็นพ้องกันใน “โรดแมป” ที่จะนำไปสู่ข้อตกลงฉบับสุดท้ายภายใน 60 วัน หลังการเจรจาดังกล่าวเป็นไปอย่างตึงเครียดจากการที่อิหร่านประกาศปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง และประธานาธิบดีสหรัฐฯ โดนัลด์ ทรัมป์ ย้ำคำขู่ว่าจะกลับมาโจมตีอิหร่านอีกหากจำเป็น

แถลงการณ์ร่วมระบุว่า  สหรัฐฯ และอิหร่านได้ตกลงในแนวทางสู่ข้อตกลงขั้นสุดท้ายภายในระยะเวลา 60 วัน ขณะที่การเจรจาในระดับเทคนิคจะดำเนินต่อไปตลอดสัปดาห์นี้ที่รีสอร์ตบนภูเขาในเมืองบอร์เกนชต็อกของสวิตเซอร์แลนด์ซึ่งเป็นทรัพย์สินของกาตาร์ แถลงการณ์ยังระบุว่า ทั้งสองฝ่ายเห็นชอบในกลไกเพื่อยุติการสู้รบในเลบานอน และได้เปิดช่องทางการสื่อสารโดยตรงเพื่อช่วยรับประกันความปลอดภัยในการเดินเรือพาณิชย์ผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นพื้นที่พิพาทสำคัญ

ความเคลื่อนไหวนี้เกิดขึ้นหลังจากเมื่อวานนี้ (21 มิถุนายน) รองประธานาธิบดี เจดี แวนซ์ ของสหรัฐฯ เปิดการหารือกับเจ้าหน้าที่อิหร่านภายใต้เงื่อนไขของบันทึกความเข้าใจที่บรรลุร่วมกันเมื่อสัปดาห์ก่อน ซึ่งมีเป้าหมายขยายเวลาหยุดยิงที่เปราะบางซึ่งมีผลมาตั้งแต่เดือนเมษายนออกไปอีกอย่างน้อย 60 วัน โดยการหารือดำเนินต่อเนื่องจนถึงช่วงเช้ามืดของวันนี้

ขณะที่งฝั่ง อับบาส อารักชี รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่าน โพสต์ข้อความผ่านสื่อออนไลน์ว่า อิหร่านสามารถได้รับการยกเว้นข้อจำกัดบางส่วนสำหรับการส่งออกน้ำมันและผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมี การปลดล็อกทรัพย์สินบางส่วนที่ถูกอายัดไว้ รวมถึงการเริ่มต้นแผนฟื้นฟูและพัฒนาประเทศ

อย่างไรก็ตาม รอยเตอร์สรายงานว่า ทำเนียบขาวยังไม่ได้แสดงความเห็นในทันทีเมื่อถูกสอบถามว่าการเจรจาได้สิ้นสุดลงแล้วหรือไม่ โดยก่อนที่การเจรจาจะเริ่มขึ้นอย่างเป็นทางการเมื่อวันอาทิตย์ สถานีโทรทัศน์ Fox News ของสหรัฐฯ รายงานว่า ทรัมป์กล่าวว่าเขาได้บอกเจ้าหน้าที่อิหร่านว่า “พวกคุณจะไม่เหลือประเทศอีกต่อไป” หากพยายามปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง ซึ่งทรัมป์ยังย้ำคำขู่เดิมว่า สหรัฐฯ อาจเข้าควบคุมเส้นทางเดินเรือดังกล่าว และอาจเรียกเก็บค่าผ่านทางด้วย

แต่แหล่งข่าวจากทั้งสหรัฐฯ และอิหร่านให้ข้อมูลเกี่ยวกับการหารือในสวิตเซอร์แลนด์แตกต่างกันออกไป โดยสำนักข่าวกึ่งทางการ Tasnim ของอิหร่าน อ้างแหล่งข่าววงในว่า หลังจากคำขู่ของทรัมป์ถูกเผยแพร่ออกมา คณะผู้แทนอิหร่านปฏิเสธที่จะกลับเข้าไปในห้องเจรจา แม้ว่าการส่งสารผ่านคนกลางจากปากีสถานและกาตาร์ยังคงดำเนินต่อไป

ตามข้อมูลของแหล่งข่าวดังกล่าว ฝ่ายอิหร่านยืนยันว่า การเริ่มต้นเจรจาในประเด็นนิวเคลียร์จะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อมีการดำเนินการตามส่วนอื่นของบันทึกความเข้าใจเสียก่อน ซึ่งรวมถึงการปลดล็อกทรัพย์สินที่ถูกอายัด และการออกใบอนุญาตยกเว้นมาตรการคว่ำบาตรเพื่ออนุญาตให้อิหร่านส่งออกน้ำมันได้ แต่ทางฝั่งนักการทูตสหรัฐฯ ที่มีส่วนร่วมในการเจรจาครั้งนี้เปิดเผยกับรอยเตอร์สว่า “ฝ่ายอิหร่านไม่เคยเดินออกไปไหน และยังคงอยู่ที่นี่ เจรจาและหารือกันจนดึกดื่น”